II SA/Łd 1445/10

WyrokWSA w Łodzi2011-02-22

Skład orzekający: Czesława Nowak – Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na której cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko częściowo, podlega zwrotowi na rzecz byłego właściciela, jeżeli część nieruchomości została zagospodarowana na cele związane z funkcjonowaniem szkoły, takie jak boiska sportowe, bieżnia i tereny zielone?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia, jakim była budowa szkoły przyzakładowej, obejmuje nie tylko sam budynek szkolny, ale również niezbędną infrastrukturę towarzyszącą, taką jak boiska sportowe, bieżnia i tereny zielone. Skoro te elementy zostały zrealizowane na wywłaszczonej nieruchomości w terminach określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość ta nie może być uznana za zbędną i nie podlega zwrotowi na rzecz byłych właścicieli.
Stan faktyczny
T. M. i W. M. wystąpili o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej pod budowę szkoły przyzakładowej. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że wywłaszczona nieruchomość, wraz z częścią zagospodarowaną na boiska sportowe, bieżnię i tereny zielone, została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Strona skarżąca zarzucała nierzetelność postępowania dowodowego i błędną wykładnię celu wywłaszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant apl. rad. Aneta Loba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 r. sprawy ze skargi T. M. i W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania T. M. i W. M., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] roku, Nr [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w S. przy ul. W., oznaczonej Nr ewid. działek [...], w części uprzednio oznaczonej Nr ewid. działki [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, w dniu 7 lutego 2007 roku T. M. i W. M. wystąpili do Prezydenta Miasta S. o zwrot części nieruchomości oznaczonej jako działka Nr ewid. [...]. Postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] Wojewoda [...], wobec spełnienia ustawowych przesłanek skutkujących wyłączeniem z mocy prawa Prezydenta Miasta S. od rozpatrzenia sprawy, wyznaczył do jej rozpoznania Starostę [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Starosta [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia wcześniejszej decyzji przez organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] roku, po rozpoznaniu wniosku T. M. i W. M., odmówił zwrotu nieruchomości położonej w S. przy ul. W., oznaczonej jako działka Nr ewid. [...] w części uprzednio oznaczonej jako działka Nr ewid. [...] nabytej na rzecz Państwa aktem notarialnym z dnia 8 stycznia 1970 roku, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wchodzącej w skład terenu przeznaczonego pod budowę szkoły przyzakładowej [...] Zakładów Budowy Urządzeń Chemicznych w S. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 142 w zw. z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 roku Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż wywłaszczona działka stanowi obecnie część działki, na której została wybudowana szkoła przyzakładowa wraz z obiektami towarzyszącymi. W trakcie oględzin nieruchomości ustalono, iż na części działki objętej wnioskiem o jej zwrot znajdują się: boisko do gry w koszykówkę, wyasfaltowana bieżnia oraz boisko do gry w piłkę nożną. Od strony działki Nr [...] w pasie szerokości ok. 20 m rosną drzewa, zaś od strony działki Nr [...] występuje spadek terenu – skarpa na szerokości ok. 12 m. Nieruchomość jest ogrodzona (fundament z płyt betonowych, słupki betonowe, siatka ogrodzeniowa druciana). Organ I instancji, w toku postępowania, zlecił uprawnionemu geodecie wykonanie mapy podziału nieruchomości w celu wydzielenia części gruntu porośniętego drzewami i krzewami, niewykorzystanego bezpośrednio na cel wywłaszczenia, jednakże stanowiącego nieodzowny element zagospodarowania terenu szkolnego. Geodeta wymierzył teren o szerokości 3 m od boiska oraz pas gruntu stanowiący skarpę. Tym niemniej, na wyznaczony obszar gruntu przeznaczony ewentualnie do zwrotu nie zgodziła się T. M., która zażądała zwrotu gruntu o szerokości 20 m. W tej sytuacji organ odstąpił od dalszych czynności zmierzających do podziału działki Nr ewid. [...]. Zdaniem organu, nie można dokonać zwrotu części gruntu o szerokości 20 m, gdyż spowoduje to zakłócenia w funkcjonowaniu istniejących na tym terenie obiektów. W tej sytuacji organ odmówił zwrotu nieruchomości w części wnioskowanej przez stronę. W odwołaniu od powyższej decyzji T. M. i W. M. wskazali, że materiał dowodowy został zgromadzony przez organ I instancji w sposób nierzetelny, a w uzasadnieniu decyzji organ powołał się na dokumenty nie związane ze sprawą wywłaszczenia. Na terenie nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot znajduje się bieżnia o powierzchni 486 m2 oraz boisko wraz z urządzeniami o obszarze 2.376 m2. Są to obiekty, które ze względu na stan nawierzchni nie mogą być wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem. Zdjęcia załączone do akt administracyjnych potwierdzają, że boisko znajdowało się na innej działce, niż ta, której dotyczy niniejsze postępowanie. W akcie notarialnym, jako cel wywłaszczenia wskazano budowę szkoły przyzakładowej, a nie boiska, placów, czy drogi. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ napisał, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 roku, Nr 102, poz. 651 ze zm.), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 stała się ona zbędna na cel jej przejęcia. Bezspornie na mocy art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, możliwość zwrotu nieruchomości została rozszerzona na inne, wymienione w tym przepisie, przypadki przejęcia lub nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 216 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przepisy dotyczące zwrotów wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio m. in. do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w omawianej sprawie znajdują zastosowanie przepisy dotyczące zwrotu nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za zbędną uważa się nieruchomość, na której: 1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Obowiązkiem organów orzekających w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest ustalenie czy wnioskowany do zwrotu teren stał się zbędny na cel wywłaszczenia, tj. czy w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami rozpoczęto i zakończono na nim realizację inwestycji stanowiącej cel wywłaszczenia. W tym przepisie ustawodawca odwołuje się do okoliczności faktycznej, a nie prawnej podjęcia i zakończenia inwestycji określonej jako cel wywłaszczenia. Jak wskazał organ odwoławczy, w odniesieniu do nieruchomości objętej wnioskiem o jej zwrot, cel nabycia został określony w sposób ogólny – budowa szkoły przyzakładowej. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż w latach 1971 – 1973 na działce oznaczonej aktualnie Nr ewid. [...], której część stanowi wywłaszczona działka Nr ewid. [...], wzniesiony został budynek szkoły, budynek gospodarczy, powstały boiska do piłki koszykowej, piłki nożnej i siatkówki, bieżnia ze skocznią, drogi i place komunikacji wewnętrznej, jak również przeprowadzono sieć kanalizacyjną, wodociągową i cieplną dla potrzeb szkoły. Cały teren został ogrodzony siatką w ramach stalowych na słupach żelbetonowych z cokołem betonowym. Na terenie dawnej działki Nr ewid. [...], w chwili obecnej, znajduje się boisko do koszykówki, boisko do piłki nożnej oraz asfaltowa bieżnia. Na obszarze tym znajduje się także z jednej strony pas o szerokości ok. 20 m porośnięty drzewami, na którym znajdują się dwa słupy drewniane, zaś od drugiej strony występuje spadek terenu – skarpa. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji napisał, że cel wywłaszczenia został określony ogólnie – obejmuje on nie tylko budowę szkoły, jako inwestycję główną, ale również towarzyszącą jej infrastrukturę. Realizacja tak określonego celu, zdaniem organu, wiąże się zatem z koniecznością zapewnienia budynkowi szkoły należytej obsługi infrastrukturalnej i urządzenia otoczenia. Pod pojęciem budowy szkoły należy rozumieć również budowę infrastruktury związanej z funkcjonowaniem szkoły, a tę niewątpliwie stanowią boiska sportowe oraz zieleń. Częścią szkoły jest nie tylko budynek, w którym odbywają się zajęcia lekcyjne lecz także otoczenie budynku, tj. tereny zajęte pod budynki gospodarcze, boiska sportowe i pasy zieleni. Trudno wyobrazić sobie bowiem funkcjonowanie szkoły bez przynależnej infrastruktury, jaką jest m. in. przygotowanie terenu do prowadzenia zajęć w zakresie kultury fizycznej. W ocenie Wojewody, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, iż cały teren dawnej działki Nr ewid. [...] od momentu wywłaszczenia wykorzystywany był na potrzeby szkoły, gdyż zarówno boisko sportowe, jak i pasy zieleni są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania szkoły i stanowią realizację celu wywłaszczenia. Skarpa wykorzystywana była jako strzelnica dla młodzieży, zaś pas zieleni służył do przeprowadzania zajęć z przysposobienia obronnego oraz wychowania fizycznego. Fakt, że pewna część wywłaszczonej nieruchomości porośnięta jest trawą i samosiejkami, nie zmienia oceny, że przez połączenie jej z całym pozostałym terenem szkoły i znajdowanie się w obrębie jednolitego ogrodzenia, była ona związana z funkcjonowaniem szkoły, w związku z czym faktycznie cel wywłaszczenia polegający na budowie szkoły, został zrealizowany na całej jej powierzchni. Działka objęta wnioskiem o zwrot wraz z terenem, na którym umiejscowiony jest budynek szkolny i budynek gospodarczy stanowią zorganizowaną całość. Boiska szkolne oraz pasy zieleni, pomimo iż nie zostały z nazwy wskazane w akcie notarialnym, w ocenie organu odwoławczego, są konieczne dla prawidłowego funkcjonowania szkoły, a tym samym stanowią realizację celu wywłaszczenia określonego jako budowa szkoły przyzakładowej. Konkludując Wojewoda napisał, że wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem nabycia w terminach określonych w art. 137 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym nie zachodzą przesłanki do jej zwrotu na rzecz byłych właścicieli. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ napisał, że postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ I instancji zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, w szczególności stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji zaniechał informowania o podejmowanych czynnościach pełnomocnika odwołującej się, ale organ odwoławczy ocenił, że naruszenie to nie pozbawiło odwołującej się możliwości obrony swoich praw w postępowaniu. W skardze na powyższą decyzję T. M. i W. M. wskazali, że pełnomocnik nie był informowany o podejmowanych przez organ czynnościach, co miało wpływ na zgromadzony materiał dowodowy. Pełnomocnik tymczasem zgromadził oświadczenia świadków wskazujące na sposób wykorzystywania wywłaszczonych terenów. Treść tych oświadczeń przeczy ustaleniom organów. Do skargi dołączono oświadczenie I. M. i B. G. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do uregulowania art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Oceniając legalność zaskarżonych decyzji Sąd zważył, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu i zebranym dowodom. W stanie faktycznym sprawy, nie ulega wątpliwości, iż aktem notarialnym z dnia 8 stycznia 1970 roku skarżący zbyli na rzecz Państwa m. in. nieruchomość oznaczoną jako działka Nr ewid. [...]. W akcie notarialnym wskazano, iż [...] Zakłady Budowy Urządzeń Chemicznych nabyły nieruchomość skarżących w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 roku Nr 18, poz. 94), w celu budowy szkoły przyzakładowej. Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych niezbicie wynika także, iż skarżący w dniu 20 lutego 1996 roku wystąpili do właściwego organu (wówczas był to Kierownik Urzędu Rejonowego w S.) o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, wchodzącej obecnie w skład działki Nr ewid. [...]. Po przeprowadzeniu postępowania, organ decyzją z dnia [...] roku odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy (decyzja Wojewody [...] z dnia [...] roku). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte ponownym wnioskiem skarżących o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Po rozpoznaniu odwołania skarżących, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Tytułem wstępu wypada wyjaśnić, że nieruchomość, której zwrotu części dochodzą skarżący nie została wywłaszczona, a zbyta w drodze umowy sprzedaży w trybie art. 6 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Tym niemniej, przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 roku Nr 102, poz. 651 ze zm.), znajdują zastosowanie także do takiej postaci zbycia nieruchomości. Przepis art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami określa bowiem, że przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił zatem przepis art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do jego treści, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Przepis art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami definiuje pojęcie zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Według tego unormowania o zbędności można mówić wówczas, gdy pomimo upływu 7 lat od daty ostateczności decyzji "nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu" albo gdy mimo upływu 10 lat "cel ten nie został zrealizowany". Pojęcia te wymagają bliższego wyjaśnienia. W komentowanym przepisie przyjęto normatywną definicję pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Oparte ono zostało na dwóch kryteriach: faktycznym oraz prawno – faktycznym. Pierwsze opiera się na fakcie bezskutecznego upływu czasu, w jakim powinny być podjęte prace zmierzające do realizacji celu, ustalając ten czas na 7 lat. Drugie kryterium odnosi się do utraty mocy obowiązującej decyzji o lokalizacji inwestycji lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z równoczesnym brakiem działań faktycznych polegającym na niezrealizowaniu celu wywłaszczenia. Oba te kryteria opierają się na założeniu wygaśnięcia celu wywłaszczenia: pierwsze z powodu zaniechania zadania inwestycyjnego, a drugie ze względu na ustanie prawnej podstawy rozpoczęcia realizacji inwestycji. Należy jednocześnie mieć na uwadze, iż przepis art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami uzależnia uznanie nieruchomości za zbędną na cel jej wywłaszczenia od sposobu jej wykorzystania przez określony czas po nabyciu przez decyzję wywłaszczeniową waloru ostateczności, wskazując na terminy siedmio – i dziesięcioletni. Istotne dla rozstrzygnięcia jest to, czy w tak wyznaczonym okresie nastąpiło – odpowiednio – rozpoczęcie oraz zakończenie realizacji celu wywłaszczenia. Natomiast obecny (aktualny na dzień orzekania przez organy administracji publicznej) stan zagospodarowania działki może być w sprawie o jej zwrot istotny jedynie o tyle, o ile stanowi potwierdzenie, że teren w przeszłości, w określonych przez art. 137 granicach czasowych, został wykorzystany zgodnie z celem, na jaki dokonano wywłaszczenia. Przechodząc do kwestii oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż Sąd podziela w całości ustalenia i stanowisko wyrażone przez organy obu instancji, iż część nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot nie może być uznana za zbędną w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W stanie faktycznym sprawy, jak już podkreślano cel wywłaszczenia został określony jako budowa szkoły przyzakładowej. Organy w toku postępowania ustaliły, że na terenie wywłaszczonej nieruchomości zbudowana została szkoła wraz z niezbędną infrastrukturą w postaci boisk, budynków gospodarczych i innych urządzeń. Dla przypomnienia, należy wskazać, iż wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości odnosi się tylko do części działki. Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się zatem do oceny czy sposób zagospodarowania części nieruchomości, której zwrotu domaga się strona skarżąca, w okresie siedmiu lub dziesięciu lat od wywłaszczenia zgodny był z celem tegoż wywłaszczenia. Ustalenia organów, oparte m. in. na dowodach z oględzin świadczą o tym, iż na fragmencie nieruchomości objętym wnioskiem o zwrot znajduje się boisko do gry w koszykówkę, bieżnia, część terenu porośnięta jest drzewami, znajduje się tam także skarpa i ogrodzenie. Na boisku i bieżni odbywają się zajęcia lekcyjne wychowania fizycznego. Teren porośnięty drzewami wykorzystywany jest na potrzeby wspinaczki, ratownictwa i szkoleń z udzielania pierwszej pomocy. Część zieleni (drzewa i krzewy) została posadzona w celu odgraniczenia od drogi przebiegającej za ogrodzeniem. W szczególności zwrócić uwagę należy, iż załączone do akt administracyjnych zdjęcia potwierdzają to, że w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku na terenie objętym wnioskiem o zwrot odbywały się zajęcia lekcyjne. Z argumentacji strony skarżącej wynika, że nie kwestionuje ona tych ustaleń. Strona skarżąca wywodzi natomiast, że budowa boiska, bieżni i innych urządzeń towarzyszących nie stanowi celu wywłaszczenia określonego jako budowa szkoły. Innymi słowy, cel wywłaszczenia na spornym fragmencie nieruchomości nie został zrealizowany, gdyż zorganizowano na nim boisko, bieżnię i pas zieleni, a budowa szkoły to nie budowa boisk i innych urządzeń towarzyszących. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie zgadza się z tym poglądem. Nie można bowiem dokonywać wykładni określenia celu wywłaszczenia li tylko jako budowy szkoły w sposób na tyle wąski, by przyjmować, że budowa szkoły to jedynie budowa budynku, w którym odbywają się zajęcia lekcyjne. Bezspornie, część zajęć lekcyjnych odbywa się w budynku, tym niemniej na przykład zajęcia podczas lekcji wychowania fizycznego, czy przysposobienia obronnego odbywają się na boisku, bieżni, strzelnicy, czy w sali gimnastycznej. W tym miejscu powołać wypada tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (z dnia 8 lutego 2008 roku, II SA/Kr 1034/07, Lex Nr 480122), z którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza, a która stanowi, że cel wywłaszczenia obejmuje nie tylko wskazaną w decyzji wywłaszczeniowej z nazwy inwestycję, ale również towarzyszącą jej infrastrukturę. Bezspornie infrastrukturą towarzyszącą szkole jest urządzenie boiska, czy bieżni, na której odbywają się także zajęcia lekcyjne. Nie może ulegać wątpliwości także to, iż nawet część nieruchomości porośnięta drzewami, które służą izolacji od znajdującej się za ogrodzeniem drogi, choć nie jest wykorzystywana sensu stricte do prowadzenia zajęć lekcyjnych, to przez połączenie tej części nieruchomości z całym pozostałym terenem szkoły i jako znajdująca się w obrębie jednolitego ogrodzenia tej szkoły, jest związana z funkcjonowaniem szkoły, w związku z czym faktycznie cel wywłaszczenia polegający na budowie szkoły został zrealizowany na całej powierzchni nieruchomości. W dalszej kolejności wskazać należy, iż strona skarżąca w treści swojej argumentacji zgłaszanej w toku postępowania administracyjnego wskazywała na naruszenie, jej zdaniem, szeregu zasad regulujących postępowanie dowodowe prowadzone przez organy. Niemniej jednak strona skarżąca nie sprecyzowała dokładnie na czym to naruszenie miałoby polegać, a Sąd po analizie dokumentów załączonych do akt administracyjnych nie dopatrzył się takowego naruszenia. Skarżący w treści swojej argumentacji przedstawionej w skardze podnieśli, że organ zaniechał informowania o podejmowanych czynnościach ich pełnomocnika ustanowionego w osobie ich syna, co miało wpływ na zgromadzony w sprawie materiał dowodów, gdyż pełnomocnik dysponował oświadczeniami świadków o innym wykorzystaniu wywłaszczonego terenu. Ustosunkowując się do tej kwestii w pierwszej kolejności wskazać należy, że mimo, iż pełnomocnik nie był informowany przez organ I instancji o podejmowanych działaniach i czynnościach, to lektura akt administracyjnych potwierdza jego uczestnictwo w tych czynnościach. Z tego już powodu nie można uznać, że naruszenie w tym zakresie miało wpływ na rozstrzygnięcie w stopniu mogącym stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego kontestowanych w skardze decyzji. Ponadto, odnieść się wypada także do treści oświadczeń świadków załączonych do skargi. Oświadczenia te w istocie nie przeczą ustaleniom organów, bowiem potwierdzają, że na spornym terenie znajduje się boisko i teren zielony. To stwierdzenie przesądza, jak już uprzednio podkreślano, iż cel wywłaszczenia w postaci budowy szkoły został zrealizowany. Okoliczność, że boisko jest zaniedbane nie przeczy temu, że znajduje się ono na spornym terenie. W tej sytuacji, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego oraz nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. k.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło