II SA/Łd 1459/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Asesor Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referent-stażysta Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. G. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania współwłaścicielom nieruchomości, tj. K. G., R. B. i A. B. oraz A. S. wykonanie robót budowlanych doprowadzających do odpowiedniej sprawności technicznej budynek mieszkalny zlokalizowany przy ul. A 18 w Ł. zgodnie z zaleceniami w przedłożonym orzeczeniu o stanie technicznym wraz z określeniem sposobu usunięcia występujących w budynku uszkodzeń. Jak wynika z akt administracyjnych, organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. A 18 w Ł. Po stwierdzeniu nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, który może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, decyzją Nr [...] z dnia [...] zobowiązano współwłaścicieli posesji do przedłożenia orzeczenia o stanie technicznym wraz z określeniem sposobu usunięcia stwierdzonych uszkodzeń tego budynku. Na podstawie przedłożonego w dniu 23 czerwca 2003 r. orzeczenia o stanie technicznym, w którym stwierdzono m. in., że ściana południowa zewnętrzna zlokalizowana wzdłuż ulicy Śląskiej, w szczególności jej część ponad parterem, balkon oraz stopnie schodów mogą stanowić zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. W związku z powyższym koniecznym jest nakazanie wykonania robót budowlanych celem doprowadzenia uszkodzonych elementów budynku do odpowiedniej sprawności technicznej i zlikwidowania mogącego powstać zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia W odwołaniu od powyższej decyzji K. G. wskazała, iż zakres robót koniecznych do wykonania jest bardzo duży i przewyższa cenę obiektu, jak również jej możliwości finansowe. Nie może ona dojść do porozumienia z pozostałymi współwłaścicielami. Wyraziła chęć zrzeczenia się prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie podając, iż zgodnie z treścią art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja ta jest obligatoryjna i organ nie może odstąpić od jej wydania bez względu na okoliczności, które podnosi strona w odwołaniu. Stwierdzić zatem należy, iż argumenty K. G. nie znajdują oparcia w przepisach obowiązującego prawa, dlatego nie mogą być uwzględnione. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. G. wniosła o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie treści art. 5 kodeksu cywilnego oraz przepisów procedury administracyjnej poprzez uniemożliwienie stronie udziału w czynnościach prowadzonych w postępowaniu administracyjnym oraz zaniechanie przez organy pouczenia skarżącej o przysługujących jej prawach. W motywach skargi strona podała, iż z nieruchomości nie korzysta i nie czerpie żadnych korzyści, jest osobą starszą, która ma niskie dochody. Remont obiektu łączy się z koniecznością przekwaterowania lokatorów. Z racji tego, iż w odwołaniu wyraziła wolę przekazania własności obiektu budowlanego na rzecz Skarbu Państwa uważa, iż zaskarżona decyzja narusza zasady współżycia społecznego. Z tego powodu, iż jako osoba starsza i schorowana nie radzi sobie w załatwianiu spraw, na organach administracji ciążył obowiązek zagwarantowania jej efektywnego udziału w postępowaniu oraz pouczeniach o możliwości składania wniosków, mogących zabezpieczyć jej interes prawny. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w jej treści. Na wstępie podać należy, iż zgodnie z regulacją art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy zastosowaniu dotychczasowych przepisów o kosztach sądowych. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 66 w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. W razie ustalenia w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że istnieje materialnoprawna przesłanka do zastosowania przepisu art. 66 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje stosowną decyzję administracyjną, skierowaną do właściciela obiektu budowlanego lub współwłaścicieli (jeżeli obiekt stanowi współwłasność), nie kierując się przy tym wielkością udziałów we współwłasności. Rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości nie należą do sfery spraw administracyjnych, jak też w tym przypadku nie mają wpływu na orzeczenie administracyjne. Konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot: "(...) właściwy organ wydaje decyzję nakazującą (...)" wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 pkt 1 – 3, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W stanie faktycznym sprawy, organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego, w toku wizji lokalnej na nieruchomości stwierdził, iż budynek znajduje się w złym stanie technicznym. Wobec tego nakazał właścicielom opracowanie orzeczenia o stanie technicznym wraz z określeniem sposobu usunięcia występujących uszkodzeń obiektu. Następnie decyzją z dnia [...] nakazał współwłaścicielom wykonanie robót budowlanych doprowadzających obiekt do sprawności technicznej. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Zauważyć należy, iż między datą orzekania w I instancji i II instancji nastąpiła zmiana przepisów prawnych. Zdaniem składu orzekającego zmiana ta powinna mieć swoje odzwierciedlenie w decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego jest zupełnie bezprzedmiotowy, gdyż przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jak i przepisy Prawa budowlanego nie zawierają odpowiednika art. 5 kodeksu cywilnego. Organy nadzoru budowlanego są limitowane wyłącznie kryteriami i warunkami ściśle określonymi w przepisach prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2001 r., IV SA 1826/00, Lex Nr 75538). Nie znajduje uznania również zarzut dotyczący naruszenia przepisów ogólnych regulujących procedurę administracyjną, gdyż z dokumentów załączonych do akt administracyjnych bezspornie wynika, iż skarżąca została poinformowana o możliwości wzięcia udziału w wizji lokalnej, skorzystała z tego prawa i uczestniczyła w oględzinach. Została wezwana do stawienia się w organie celem przedłożenia wymaganej dokumentacji potwierdzającej przysługujące skarżącej prawo własności do budynku. Skarżąca otrzymała decyzję z dnia [...] zobowiązującą współwłaścicieli do opracowania orzeczenia o stanie technicznym budynku. Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu 12 maja 2003 r. stawiła się ona w organie, a dnia 17 czerwca 2003 r. złożyła pismo. K. G. otrzymała decyzję organu I instancji, w treści której zawarte było pouczenie o możliwości wniesienia odwołania, następnie złożyła odwołanie i następnie otrzymała decyzję organu II instancji wraz z pouczeniem o możliwości, sposobie i terminie wniesienia odwołania. W końcu K. G. złożyła skargę do sądu administracyjnego. Zestawienie znajdujących się w aktach dokumentów pozwala stwierdzić, iż skarżąca w sposób zrozumiały i precyzyjny korzystała z przysługujących jej uprawnień. W tej sytuacji Sąd uznał, iż w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego i orzekł jak w wyroku, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), przy zastosowaniu art. 97 § 2 w/w przepisów wprowadzających.