II SA/Łd 146/18

Dnia 23 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2018 roku sprawy ze skargi G. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. G.-W. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. A kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania G.C. , utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z [...] organ I instancji, po rozpoznaniu wniosku G.C., odmówił przyznania zasiłku okresowego w miesiącu listopadzie 2017 r. Zdaniem organu brak aktywności zawodowej wnioskodawcy świadczy o braku zainteresowania i współdziałania w rozwiązywaniu własnej trudnej sytuacji życiowej do czego zobowiązane są osoby korzystające z pomocy społecznej. Brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, niedotrzymywanie postanowień kontraktu socjalnego, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. W odwołaniu od decyzji G.C. wyjaśnił, że w agencjach pracy, do których został skierowany nie zaproponowano mu żadnej pracy w oparciu o umowę o pracę, proponowano mu wyłącznie umowę zlecenia. Odwołujący szuka natomiast stałej pracy, co wielokrotnie podkreślał w trakcie spotkań z pracownikiem socjalnym. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej w skrócie "k.p.a."), art. 11 ust. 2, art. 38 ust. 1 pkt 1 oraz art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1769 z późn.zm. – dalej w skrócie "u.p.s."), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium w pierwszej kolejności przywołało brzmienie art. 15 k.p.a., art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 11 ust. 2 u.p.s., a następnie wyjaśniło, że G.C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. o pomoc finansową. Z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że odwołujący jest od wielu lat osobą bezrobotną, a jego dochód nie przekracza "kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej", wynoszącego 634 zł. Mimo, że mieszka u swojego taty (82 lata), który jest osobą niepełnosprawną (orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności), to jest osobą samotnie gospodarującą. Cały ciężar kosztów związanych z mieszkaniem spoczywa na ojcu. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie wspiera swojego taty w codziennych obowiązkach związanych z utrzymaniem mieszkania ale także nie dba o pokój, w którym sam zamieszkuje. W ocenie Kolegium w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę przyznania świadczenia. Odwołujący ma niezwykle wysokie wymagania względem pracodawców. Interesuje go tylko umowa o pracę, w określonych godzinach i to na terenie miasta Ł. Zdaniem Kolegium w tej sprawie G.C. nie dotrzymał postanowień kontraktu socjalnego, jego działania to tylko iluzja poszukiwania pracy. Odwołujący posiada określone wykształcenie (ogólnokształcące) i określone kwalifikacje (kurs obsługi wózków widłowych), co wpływa na jego pozycję na rynku pracy. Zasadnicze wątpliwości pracodawców może również budzić fakt tak długiego pozostawania bez pracy. Odwołujący tak naprawdę musi od nowa zbudować swoją pozycję na rynku pracy, a szansą na to jest podjęcie zatrudnienia choćby na podstawie umów cywilno-prawnych. Praca na podstawie np. umowy zlecenie może być owocnym początkiem kariery zawodowej i szansą na zawarcie umowy o pracę. Z akt sprawy nie wynika również, aby G.C. podejmował jakiekolwiek własne działania związane ze znalezieniem pracodawcy, czy też z założeniem własnej działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podkreślił, że aktualnie mamy do czynienia z największą ilością ofert na rynku pracy do wielu lat. Słusznie wobec tego uznano, że dotychczasowe formy pomocy nie przynoszą żadnych skutków i potrzebny jest jakiś przełom. Nadszedł najwyższy czas, żeby uświadomić odwołującemu, że to on wybiera, on decyduje ale i on ponosi konsekwencje swoich wyborów i decyzji. Skoro G.C. uważa, że propozycje pracy nie są dla niego wystarczająco dobre, to musi sobie uświadomić, że konsekwencją tego jest brak środków do życia. Nie pracujesz, nie zarabiasz. W opinii Kolegium, jeżeli skarżący uważa, że może sobie pozwolić na odrzucanie ofert pracy, to nie powinien jednocześnie oczekiwać, że pozostali obywatele, często pracujący właśnie na podstawie umów cywilno-prawnych, będą go utrzymywać. Byłoby to zwyczajnie nieuczciwe, szczególnie, że strona nie uskarża się na żadne dolegliwości zdrowotne. Nie każdy może sobie pozwolić na komfort wykonywania pracy, którą lubi i wykonywania jej w godzinach i dniach, które uważa za stosowne. Kolegium odnosząc się następnie do zarzutów odwołania podniosło, że G.C. nie podpisywał żadnego zerwania kontraktu, tylko zerwał go swoimi działaniami, a raczej brakiem rzeczywistych efektów swoich działań. Kilkukrotna odmowa podjęcia zatrudnienia nie została przez niego w żaden racjonalny i przekonywujący sposób uzasadniona. Ustalony stan faktyczny sprawy uzasadniał zatem utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi G.C. podtrzymał argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w załączonych do skargi pismach z 25 listopada 2017 r. i 29 grudnia 2017r. Poinformował, że 24 stycznia 2018 r. zgłosił się do agencji pracy A , gdzie został skierowany przez opiekunkę. W trakcie spotkania poinformował, że ma przepuklinę, wobec czego nie może dźwigać ani przenosić ciężarów i chciałby przed przystąpieniem do pracy przejść badania wstępne. Wówczas został poinformowany, że przy zawieraniu umów cywilno-prawnych nie są przeprowadzane żadne badania. Pracownica agencji, po proteście skarżącego, jako przyczynę odmowy podjęcia zatrudnienia dopisała na skierowaniu "brak skierowania na badania lekarskie". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 2 marca 2018 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata. Na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając że nie zostały one pokryte w całości ani w części. Pełnomocnik podkreślił, że skarżący nie rozumie dlaczego przed listopadem 2017 r. w takiej samej sytuacji otrzymywał zasiłek okresowy, jak również w takiej samej sytuacji otrzymywał go w 2018 r. Jego zdaniem jest to złośliwość pracowników. W dniu 4 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do tutejszego Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2018 r. Sąd przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn.zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego i procesowego. Sąd badając w zakreślonych wyżej granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o odmowie przyznania G.C. zasiłku okresowego w miesiącu listopadzie 2017 r., stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1769 z późn.zm. – przywoływanej dalej w tekście jako "u.p.s."). W rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1058), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa; sieroctwa; bezdomności; bezrobocia; niepełnosprawności; długotrwałej lub ciężkiej choroby (art. 7 pkt 1-6 u.p.s.). Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 u.p.s.). Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 u.p.s.). Zgodnie z brzmieniem art. 38 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Jednakże stosownie do regulacji art. 11 ust. 2 u.p.s. brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Z załączonych akt administracyjnych i ustalonego na ich podstawie stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący ma lat 45 i jest kawalerem. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Mieszka z ojcem, który opłaca z emerytury wszystkie świadczenia mieszkaniowe. Ojciec skarżącego jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, choruje na SM. Skarżący natomiast jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w PUP od 13 maja 2010 r. Od stycznia 2013 r. wnioskodawca objęty jest stałą pomocą ze strony MOPS. Z aktualizacji wywiadu środowiskowego wynika, że we wrześniu i październiku 2017 r. przyznano mu zasiłek okresowy w kwocie 173,80 zł oraz zasiłek celowy na zakup posiłku w wysokości 200 zł, otrzymuje ½ dodatku mieszkaniowego - 227,41 zł. Ponadto w październiku 2017 r. skarżący otrzymał pomoc żywnościową ze Stowarzyszenia A, a na 13 grudnia 2017 r. przewidziano drugą turę odbioru paczki żywnościowej. Skarżący jest osobą zdrową, dotychczas nie zgłaszał żadnych problemów ani dolegliwości zdrowotnych, nie przyjmuje na stałe żadnych leków, nie leczy się u specjalistów. Po raz pierwszy argument dotyczący problemów zdrowotnych skarżącego (przepuklina) został podniesiony w skardze do tutejszego Sądu. Z zebranego materiału dowodowego wynika również, że 1 czerwca 2017 r. skarżący zawarł z pracownikiem socjalnym kontrakt, którego zasadniczym celem było podjęcie zatrudnienia przez skarżącego. Kontrakt został jednak zerwany w listopadzie 2017 r., ponieważ skarżący pomimo wielu propozycji pracy, odmawiał podjęcia zatrudnienia, argumentując, że oczekuje zatrudnienia na umowę o pracę, a nie na umowę zlecenia, wskazując na nieodpowiednie godziny pracy czy nieodpowiednie oferty pracy itd. Wobec powyższych okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. prawidłowo oceniło, że skarżący spełnia wprawdzie przesłanki do przyznania zasiłku okresowego, ponieważ jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej uprawniającego do przyznania świadczeń pomocowych - 634 zł oraz warunek z art. 7 pkt 4 u.p.s., jako że jest od wielu lat osobą bezrobotną, zarejestrowaną w PUP bez prawa do zasiłku. Nie mniej jednak, nie są to jedyne przesłanki, warunkujące udzielenie świadczeń pomocowych wnioskodawcy. Ustawodawca w art. 4 u.p.s. nałożył bowiem na podmioty obiegające się o pomoc z MOPS obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazły, wskazując także w art. 11 ust. 2 u.p.s., że brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, niedotrzymanie postanowień kontraktu socjalnego, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną może stanowić podstawę odmowy przyznania świadczenia. Taka sytuacja, jak trafnie przyjęło Kolegium w ślad za organem pierwszej instancji miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i uzasadniała wydanie decyzji o odmowie przyznania zasiłku okresowego w listopadzie 2017 r. Postawa skarżącego niewątpliwie roszczeniowa dowodzi, że nie jest on w zasadzie zainteresowany poprawą własnej sytuacji, mimo tego, że jest osobą młodą i dotychczas zdrową. Skarżący zgłasza wiele krytycznych uwag do proponowanych mu ofert pracy, jednak zauważyć trzeba, że ustawa o pomocy społecznej w żadnym przepisie nie nakłada na organ obowiązku składania zainteresowanemu takich propozycji podjęcia zatrudnienia, które będą odpowiadały stricte jego predyspozycjom i oczekiwaniom, niewątpliwie wygórowanym, wobec biernej postawy zawodowej. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym odwołania oraz skargi nie wynika również, ażeby skarżący podejmował samodzielnie próby podjęcia zatrudnienia, poszukiwania ofert pracy na własną rękę, składania (wysyłania np. drogą elektroniczną) cv pracodawcom, podejmowania rozmów z pracodawcami, zwłaszcza, że jak zasadnie zauważyło Kolegium przy aktualnym wzroście gospodarczym poziom bezrobocia jest bardzo niski. Być może praca na podstawie umowy zlecenia nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego, jednak jej podjęcie dałoby skarżącemu szansę na aktywizację zawodową, przynosząc mu przede wszystkim źródło utrzymania, które od wielu lat spoczywa na organach pomocy społecznej, a konkretnie na państwie i podatnikach oraz na niepełnosprawnym, schorowanym, 82-letnim ojcu. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na wyrok z dnia 5 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1255/09 (Lex nr 594997), w którym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wyrażenie gotowości objęcia wyłącznie konkretnie wskazywanych stanowisk pracy nie może być utożsamiane z gotowością do pracy, a więc i realizacją obowiązku współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, o której mowa w art. 4 u.p.s. Ubiegający się o pomoc nie może w żadnym razie odmówić podjęcia pracy z powodu zbyt niskiego oferowanego wynagrodzenia lub pracy nieodpowiadającej jego wysokim kwalifikacjom. Z kolei, w wyroku z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 331/16 (Lex nr 2331255), NSA stwierdził, że organy pomocy społecznej są zobowiązane jedynie do współuczestnictwa w podejmowanych samodzielnie przez potrzebującego środkach zaradczych. Brak aktywności ze strony zainteresowanego pomocą uprawnia organ do powstrzymania się od udzielenia takiej pomocy. Podkreślić należy, że pomoc przyznawana na gruncie ustawy o pomocy społecznej - bez względu na jej rodzaj - ma charakter jedynie przejściowy, czasowy i zakłada wykształcenie odpowiednich podstaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących, niezależnie od ich sytuacji życiowej Tutejszy Sąd w pełni podziela powyższe poglądy i uważa, że skarżący jako osoba stosunkowo młoda, od wielu lat żyjąca na koszt podatników oraz swojego ciężko chorego ojca, swoją postawą stwarza w istocie pozory współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazł. Wprawdzie skarżący podpisał kontrakt socjalny, którego zasadniczym celem była jego aktywizacja zawodowa, zatem można by powiedzieć, że podjął się "współdziałania", jednak swoim zachowaniem i biernością doprowadził do rychłego jego zerwania. Odnotowane w aktach sprawy lakoniczne przyczyny odmowy podjęcia zatrudnienia należy ocenić krytycznie. Wykazując bierną lub roszczeniową postawę skarżący ubiegając się o świadczenia pomocowe powinien liczyć się z możliwością odmowy przyznania świadczenia na podstawie art. 11 ust. 2 u.p.s. Odnosząc się do treści skargi i podniesionych w niej argumentów o udaniu się skarżącego w styczniu 2018 r. do agencji pracy celem znalezienia pracy i zgłoszonych po raz pierwszy problemów natury zdrowotnej stwierdzić trzeba, że pozostają one bez istotnego wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji i nie mogły skutkować jej uchyleniem. Okoliczność chorowania na przepuklinę, dotychczas nie podnoszona przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego oraz nie udokumentowana, może być brana pod uwagę przez organy pomocowe w przyszłości przy rozpoznawaniu kolejnych wniosków skarżącego. Zaznaczyć ponadto trzeba, że akta sprawy dowodzą, iż skarżący nie został pozostawiony sam sobie i w grudniu 2017 r. ponownie zaproponowano mu podpisanie kontraktu, otrzymał także skierowanie do agencji pracy tymczasowej. Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odpowiada przepisom obowiązującego prawa. Stan faktyczny sprawy został ustalony poprawnie, w oparciu o kompletny materiał dowodowy, zgodnie z poszanowaniem reguł określonych art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W motywach decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu zasiłku okresowego, na podstawie art. 11 ust. 2 u.p.s., organ przedstawił wszystkie okoliczności natury faktycznej jak i prawnej, które stanowiły podstawę do jej podjęcia, nie przekraczając przy tym granic uznania administracyjnego. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł w punkcie 1 wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w punkcie 2 wyroku, biorąc pod uwagę regulacje art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714). IB