II SA/Łd 1462/03

WyrokWSA w Łodzi2004-09-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Furmanek, NSA Irena Krzemieniewska, WSA Czesława Nowak-Kolczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego strażakowi, który nabył prawo do emerytury policyjnej w trybie wyjątkowym i nigdy nie pełnił służby w Państwowej Straży Pożarnej, jest ważna, jeśli wcześniej organ przyznał mu to świadczenie decyzją ostateczną?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ponieważ naruszały one art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zastosowanie tego przepisu następuje, gdy istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. W niniejszej sprawie organ administracji publicznej wydał dwie sprzeczne decyzje dotyczące tego samego prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, przy czym stan prawny i faktyczny nie uległy zmianie między ich wydaniem.
Stan faktyczny
K. R., który nabył prawo do emerytury policyjnej w trybie wyjątkowym i nigdy nie pełnił służby w Państwowej Straży Pożarnej, otrzymał decyzją z 2000 r. równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego. Następnie, inną decyzją, odmówiono mu przyznania tego świadczenia, argumentując, że nie pełnił służby w PSP. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez organ odwoławczy, K. R. złożyła skargę do sądu, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...] nr [...] 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej w Ł. na rzecz K. R. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie: NSA Irena Krzemieniewska, WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2004roku na rozprawie przy udziale - - - - - sprawy ze skargi K. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...] nr [...] 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej w Ł. na rzecz K. R. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją Nr [...] z dnia [...] stwierdził zakończenie okresu zatrudnienia K. R., traktowanego jako służba w PSP dla celów emerytalnych z dniem 30 czerwca 1999 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w O. działając na podstawie art.29 ust.1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej oraz ich rodzin /Dz.U Nr 53, poz.214 ze zm./ i art.77 ust.1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. Nr 88, poz.400 ze zm./ w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika za brak lolaku mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu /Dz.U Nr 15, poz.67/, decyzją z dnia 12 lipca 2000 r. przyznał K. R. "równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 4 norm zaludnienia. Wypłata równoważnika następować będzie corocznie wg obowiązujących stawek". Ten sam organ, powołując się na art.129 ust.7 pkt 2 i na ust.8 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, biorąc za podstawę treść oświadczenia mieszkaniowego, decyzją z dnia [...] [...] - odmówił przyznania K. R. prawa do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Wyjaśnił, że świadczenia związane z prawem do lokalu mieszkalnego, czyli równoważnika za remont lub brak lokalu mieszkalnego, związane są z miejscem pełnienia służby i przysługują strażakom zwolnionym ze służby w PSP, mającym ustalone prawo do emerytury policyjnej. K. R. nigdy nie pełniła służby w jednostkach Państwowej Straży Pożarnej, a uprawnienia do policyjnej emerytury nabyła w trybie wyjątkowym. K. R. w odwołaniu od tej decyzji zarzuciła, że jest ona niezgodna z art.29 ust.1 i art.31 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art.129 ust.7 pkt 2 ust.8 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił, że K. R. nie została zwolniona ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. Komendant Główny PSP stwierdził zakończenie okresu zatrudnienia jako strażaka, traktowanego wyłącznie do celów emerytalnych jak służba w PSP. Dlatego też nie przysługuje jej prawo do lokalu mieszkalnego, a tym samym prawo do równoważnika pieniężnego za brak i remont lokalu mieszkalnego. K. R. w skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji w związku z art.156 § 1 pkt 2, 3 i 7 kpa ewentualnie o uchylenie tych decyzji ze względu na naruszenie prawa materialnego, przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz.U Nr 53, poz.214 ze zm./. Podniosła, że Komendant Powiatowy w O., rozpoznając sprawę, wydał dwie sprzeczne ze sobą decyzje: z dnia [...] i [...]. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odnoszą się do decyzji z 2000 r. i tym samym nie rozstrzygają kwestii wcześniej uregulowanej decyzją ostateczną - co stanowi wyczerpanie normy prawnej zawartej w art.156 § 1 pkt 3 kpa. W dalszej części skargi odniosła się do interpretacji przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. dokonanej przez organy. Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi z przyczyn zawartych w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do zarzutu nieważności decyzji podniosła, że postępowanie wszczęte w 2003 r. jest nowym postępowaniem wszczętym z urzędu. Organ bowiem dopiero w 2003 r. powziął nową wiadomość o decyzji Komendanta Głównego PSP o zakończeniu służby dla celów emerytalnych. Nie można więc mówić o tożsamości sprawy, na którą składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a więc treść obowiązku, podstawa prawna i stan faktyczny. W sprawie o odmiennym stanie faktycznym przesądza "nowa wiedza organu" o uprawnieniach strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta - po myśli § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowią inaczej. Sąd - stosownie do art.145 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Art.156 § 1 pkt 3 kpa stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Przepis pełni rolę gwaranta w stosunku do zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażony w art.16 § 1 kpa. Decyzja staje się ostateczna, gdy: a/ strona nie złożyła w terminie odwołania lub b/ decyzję wydał organ odwoławczy albo c/ decyzję wydał w I instancji naczelny organ administracji rządowej lub samorządowe kolegium odwoławcze. Decyzja ostateczna nie może być w trybie postępowania administracyjnego w zasadzie wzruszona. Wyjątki są wyraźnie przewidziane w kodeksie /art.145, 154, 155, 156, 161, 162 i 163/ lub ustawach szczególnych i do nich wyłącznie ogranicza się możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej albo obowiązek uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności albo jej wygaśnięcia. Zastosowanie przepisu art.156 § 1 pkt 3 następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego podmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. W tej sprawie badanie niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji ostatecznej sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy między sprawą rozstrzygniętą przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. z ostateczną decyzją z dnia [...] [...] a sprawą zakończoną zaskarżoną decyzją zachodzi stosunek tożsamości. Innymi słowy, czy rzeczywiście mamy do czynienia z sytuacją procesową, o której stanowi art.15 § 1 pkt 3 kpa. W ocenie Sądu istnieje tożsamość tych decyzji. W decyzji z dnia [...] Komendant Powiatowy przyznał K. R. równoważnik za remont zajmowanego lokalu. Wypłata tego świadczenia miała następować corocznie zgodnie z obowiązującymi stawkami. Takie orzeczenie oznacza, że organ administracyjny rozstrzygnął o prawie do równoważnika za remont lokalu nie tylko w 2000 r., ale i na przyszłość. W tej decyzji nie ma żadnych elementów, które pozwalałyby uznać, że skarżąca otrzymała równoważnik jedynie za 2000 r. Nie ma tutaj stawek obowiązujących w tymże roku, jak i kwoty równoważnika. W decyzji z dnia [...] Komendant Powiatowy odmówił skarżącej przyznania prawa do równoważnika za remont zajmowanego lokalu, powołując się na fakt, że K. R. nie pełniła służby w PSP. Tym samym w trybie zwykłym ponownie rozstrzygnął o prawie K.R. do równoważnika pieniężnego za remont mieszkania. Należy tutaj dodać, że pomiędzy wydaniem tych dwóch decyzji, nie uległ zmianie zarówno stan prawny w części dotyczącej przedmiotu sprawy objętego decyzją jak i stan faktyczny. Nie ma znaczenia dla tej oceny fakt, że skarżąca złożyła w 2003 r. wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego, gdyż prawo do tego świadczenia istnieje od 2000 r., a wniosek dotyczy jedynie korekty wysokości równoważnika w zależności od liczby członków rodziny. To pozwala na przyjęcie, że decyzja z dnia 18 czerwca 2003 r. jest dotknięta wadą określoną w art.156 § 1 pkt 3 kpa. Organ II instancji nie uchylając wadliwej decyzji również wydał taką decyzję i dlatego na podstawie art.145 § 1 pkt 2 w zw. z art.135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stwierdzić nieważność obu decyzji. O kosztach Sąd rozstrzygnął stosownie do przepisu art.200 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło