II SA/Łd 1463/03

WyrokWSA w Łodzi2004-10-12

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Czesława Nowak-Kolczyńska, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, gdy sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej wydały decyzje dotknięte wadą nieważności z powodu naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 kpa, ponieważ sprawa dotycząca przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego była już wcześniej rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. Istniała tożsamość podmiotów, przedmiotu sprawy oraz stanu prawnego i faktycznego obu postępowań, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. odmawiającą przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że skarżący nie pełnił służby w Państwowej Straży Pożarnej, a jedynie nabył prawo do emerytury policyjnej w trybie wyjątkowym. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją przyznającą mu równoważnik bezterminowo, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. Zasądzono od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz M.C. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, p.o. Sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. nr [...] z dnia [...], 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz M.C. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w O. na podstawie art.104 kpa oraz art.129 ust.7 pkt.2 i ust.8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej/Dz.U. nr 88 poz.400 z późn. zm./ odmówił przyznania M.C. prawa do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu 30 czerwca 1999 roku M.C. został zwolniony ze służby w ZSR PKP I., a Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 129 ust. 8 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej stwierdził zakończenie jego służby w jednostce ochrony przeciwpożarowej. Okres służby osób nie powołanych lub nie mianowanych na stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej do dnia 30 czerwca 1999 roku, a zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej traktuje się jako służbę w Państwowej Straży Pożarnej wyłącznie do celów emerytalnych. Świadczenia związane z prawem do lokalu mieszkalnego, czyli równoważnika za remont lub brak lokalu mieszkalnego, związane są z miejscem pełnienia służby i przysługują strażakom zwalnianym ze służby w PSP, mającym ustalone prawo do emerytury policyjnej. M.C. nigdy nie pełnił służby w jednostkach Państwowej Straży Pożarnej, a uprawnienia do policyjnej emerytury nabył w trybie wyjątkowym. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył M.C. podnosząc, iż jest ona niezgodna z prawem. Równoważnik za remont lokalu odwołujący otrzymywał od dnia przejścia na emeryturę. W konkluzji wnosił o ponowne rozpoznanie jego sprawy. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na podstawie art.104 i 138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art.129 ust.7 pkt.2 i ust.8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej/Dz.U. nr 147 z 2002r. poz.1230 z późn. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż M.C. nie został zwolniony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej lecz w stosunku do niego Komendant Główny PSP decyzją z dnia [...] stwierdził zakończenie okresu zatrudnienia jako strażaka na dzień 30 czerwca 1999r. Obecnie jest on emerytem. Zgodnie z treścią art.129 ust.7 pkt.2 i ust.8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. funkcjonariusz pożarnictwa, który nie został powołany ani mianowany na stanowisko w PSP korzysta z uprawnień wynikających z ustawy w ograniczonym zakresie. Jego zatrudnienie traktuje się jako służbę w PSP wyłącznie w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Zgodnie z treścią art.29 ust.1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej /Dz.U. nr 53 poz.214 z późn. zm./ prawo do lokalu mieszkalnego albo pomocy w budownictwie mieszkaniowym przysługuje funkcjonariuszom zwolnionym ze służby uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty. M.C. nie został zwolniony ze służby w PSP lecz stwierdzono jedynie zakończenie okresu jego zatrudnienia jako strażaka co jest traktowane jako służba w PSP wyłącznie do celów emerytalnych. Mając to uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył M.C. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż decyzją z dnia [...] przyznano mu bezterminowo prawo do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego. Kwestia ta została więc już rozstrzygnięta decyzją ostateczną i zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności o której mowa w art.156 § 1 pkt.2 i 7 kpa. Nadto okres zatrudnienia do dnia 30 czerwca 1999r. jest traktowany jako służba w Państwowej Straży Pożarnej zaś skarżącemu przyznano emeryturę policyjną. Osoby pobierające emeryturę policyjną mają prawo do świadczeń przewidzianych w dziale III ustawy z dnia 18 lutego 1994r. w tym prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Skarżący winien więc otrzymać równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego. W konkluzji skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga M.C. jest uzasadniona. Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1271 / weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 / oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270 /. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga M.C. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004 r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz.1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej obu instancji wydały decyzje dotknięte wadą nieważności o której mowa w art.156 § 1 pkt.3 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Przepis art.156 § 1 pkt.3 kpa pełni rolę gwaranta w stosunku do zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w art.16 § 1 kpa. Decyzja staje się ostateczna, gdy: a/ strona nie złożyła w terminie odwołania lub b/ decyzję wydał organ odwoławczy albo c/ decyzję wydał w I instancji naczelny organ administracji rządowej lub samorządowe kolegium odwoławcze. Decyzja ostateczna nie może być w trybie postępowania administracyjnego w zasadzie wzruszona. Wyjątki są wyraźnie przewidziane w kodeksie /art.145, 154, 155, 156, 161, 162 i 163/ lub ustawach szczególnych i do nich wyłącznie ogranicza się możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej albo obowiązek uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności albo jej wygaśnięcia. Zastosowanie przepisu art.156 § 1 pkt. 3 następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego podmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie miało wyjaśnienie czy zachodzi tożsamość sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją oraz decyzją Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...] nr [...]. W ocenie sądu istnieje tożsamość spraw rozstrzygniętych oboma decyzjami. Nie budzi wątpliwości fakt, iż w obu sprawach występują te same podmioty oraz istnieje ten sam stan prawny. Obie sprawy dotyczą także tego samego przedmiotu. Jak wynika z treści decyzji z [...] M.C. przyznano równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Wypłata tego świadczenia miała następować corocznie zgodnie z obowiązującymi stawkami. Oznacza to, że organ administracji rozstrzygnął o prawie do równoważnika nie tylko w 2000r. ale i na przyszłość. W decyzji nie ma żadnych elementów, które pozwalałyby uznać, że skarżący otrzymał równoważnik jedynie za 2000r. Nie zostały bowiem określone stawki obowiązujące w tym roku jak i kwoty równoważnika. W decyzji z dnia [...] natomiast odmówiono skarżącemu prawa do równoważnika. Ponownie zatem rozstrzygnięto o prawie skarżącego do tego równoważnika mimo, że było to już przedmiotem decyzji z [...]. Prowadzi to do wniosku, iż istnieje tożsamość przedmiotu sprawy rozstrzygniętej decyzją z [...] i decyzją z [...]. Obie sprawy zostały rozstrzygnięte przy istniejącym tym samym stanie faktycznym. Ustalenia faktyczne były te same zarówno w sprawie rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] jak i w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Nie ma tutaj znaczenia fakt, iż w 2003r. skarżący złożył wniosek o przyznanie równoważnika gdyż prawo do tego świadczenia zostało mu przyznane od 2000r. a wniosek dotyczy jedynie korekty jego wysokości. Sąd nie podzielił poglądu organu administracji podniesionego w odpowiedzi na skargę, iż nie ma tożsamości stanu faktycznego gdyż dopiero w 2003r. skarżący złożył decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stwierdzającą zakończenie okresu zatrudnienia. Należy zaznaczyć, iż decyzja ta została wydana przed przyznaniem M.C. prawa do równoważnika tzn. przed dniem [...]. Odpis tej decyzji, bezpośrednio po jej wydaniu, został doręczony Komendantowi Wojewódzkiemu Państwowej Straży Pożarnej w Ł. o czym świadczy adnotacja pod uzasadnieniem decyzji. Organ administracji winien zatem wiedzieć o niej przed wydaniem decyzji z dnia [...] Skoro więc decyzja z [...] została wydana przed przyznaniem skarżącemu prawa do równoważnika w dniu [...] to nie można uznać, iż istniał inny stan faktyczny w sprawie zakończonej decyzją z [...] i w sprawie rozstrzygniętej decyzją z [...]. Reasumując sąd uznał, iż zachodzi tożsamość sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją oraz decyzją z dnia [...] Oznacza to, iż zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności o której mowa w art.156 § 1 pkt.3 kpa. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego PSP w O. z dnia [...] Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz M.C. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło