II SA/Łd 1463/03
WyrokWSA w Łodzi2004-10-12
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Czesława Nowak-Kolczyńska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, gdy sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej wydały decyzje dotknięte wadą nieważności z powodu naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 kpa, ponieważ sprawa dotycząca przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego była już wcześniej rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. Istniała tożsamość podmiotów, przedmiotu sprawy oraz stanu prawnego i faktycznego obu postępowań, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. odmawiającą przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że skarżący nie pełnił służby w Państwowej Straży Pożarnej, a jedynie nabył prawo do emerytury policyjnej w trybie wyjątkowym. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją przyznającą mu równoważnik bezterminowo, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. Zasądzono od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz M.C. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, p.o. Sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. nr [...] z dnia [...], 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz M.C. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych
Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w O. na podstawie art.104 kpa oraz art.129 ust.7 pkt.2 i ust.8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej/Dz.U. nr 88 poz.400 z późn. zm./ odmówił przyznania M.C. prawa do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu 30 czerwca 1999 roku M.C. został zwolniony ze służby w ZSR PKP I., a Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 129 ust. 8 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej stwierdził zakończenie jego służby w jednostce ochrony przeciwpożarowej. Okres służby osób nie powołanych lub nie mianowanych na stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej do dnia 30 czerwca 1999 roku, a zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej traktuje się jako służbę w Państwowej Straży Pożarnej wyłącznie do celów emerytalnych. Świadczenia związane z prawem do lokalu mieszkalnego, czyli równoważnika za remont lub brak lokalu mieszkalnego, związane są z miejscem pełnienia służby i przysługują strażakom zwalnianym ze służby w PSP, mającym ustalone prawo do emerytury policyjnej. M.C. nigdy nie pełnił służby w jednostkach Państwowej Straży Pożarnej, a uprawnienia do policyjnej emerytury nabył w trybie wyjątkowym. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od wymienionej decyzji złożył M.C. podnosząc, iż jest ona niezgodna z prawem. Równoważnik za remont lokalu odwołujący otrzymywał od dnia przejścia na emeryturę. W konkluzji wnosił o ponowne rozpoznanie jego sprawy.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na podstawie art.104 i 138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art.129 ust.7 pkt.2 i ust.8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej/Dz.U. nr 147 z 2002r. poz.1230 z późn. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż M.C. nie został zwolniony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej lecz w stosunku do niego Komendant Główny PSP decyzją z dnia [...] stwierdził zakończenie okresu zatrudnienia jako strażaka na dzień 30 czerwca 1999r. Obecnie jest on emerytem. Zgodnie z treścią art.129 ust.7 pkt.2 i ust.8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. funkcjonariusz pożarnictwa, który nie został powołany ani mianowany na stanowisko w PSP korzysta z uprawnień wynikających z ustawy w ograniczonym zakresie. Jego zatrudnienie traktuje się jako służbę w PSP wyłącznie w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Zgodnie z treścią art.29 ust.1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej /Dz.U. nr 53 poz.214 z późn. zm./ prawo do lokalu mieszkalnego albo pomocy w budownictwie mieszkaniowym przysługuje funkcjonariuszom zwolnionym ze służby uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty. M.C. nie został zwolniony ze służby w PSP lecz stwierdzono jedynie zakończenie okresu jego zatrudnienia jako strażaka co jest traktowane jako służba w PSP wyłącznie do celów emerytalnych. Mając to uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.
Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył M.C.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż decyzją z dnia [...] przyznano mu bezterminowo prawo do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego. Kwestia ta została więc już rozstrzygnięta decyzją ostateczną i zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności o której mowa w art.156 § 1 pkt.2 i 7 kpa. Nadto okres zatrudnienia do dnia 30 czerwca 1999r. jest traktowany jako służba w Państwowej Straży Pożarnej zaś skarżącemu przyznano emeryturę policyjną. Osoby pobierające emeryturę policyjną mają prawo do świadczeń przewidzianych w dziale III ustawy z dnia 18 lutego 1994r. w tym prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Skarżący winien więc otrzymać równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego. W konkluzji skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga M.C. jest uzasadniona.
Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie
art. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1271 / weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 / oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270 /.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga M.C. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004 r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz.1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej obu instancji wydały decyzje dotknięte wadą nieważności o której mowa w art.156 § 1 pkt.3 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Przepis art.156 § 1 pkt.3 kpa pełni rolę gwaranta w stosunku do zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w art.16 § 1 kpa.
Decyzja staje się ostateczna, gdy: a/ strona nie złożyła w terminie odwołania lub b/ decyzję wydał organ odwoławczy albo c/ decyzję wydał w I instancji naczelny organ administracji rządowej lub samorządowe kolegium odwoławcze.
Decyzja ostateczna nie może być w trybie postępowania administracyjnego w zasadzie wzruszona. Wyjątki są wyraźnie przewidziane w kodeksie /art.145, 154, 155, 156, 161, 162 i 163/ lub ustawach szczególnych i do nich wyłącznie ogranicza się możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej albo obowiązek uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności albo jej wygaśnięcia.
Zastosowanie przepisu art.156 § 1 pkt. 3 następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego podmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy.
W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie miało wyjaśnienie czy zachodzi tożsamość sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją oraz decyzją Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...] nr [...]. W ocenie sądu istnieje tożsamość spraw rozstrzygniętych oboma decyzjami.
Nie budzi wątpliwości fakt, iż w obu sprawach występują te same podmioty oraz istnieje ten sam stan prawny.
Obie sprawy dotyczą także tego samego przedmiotu. Jak wynika z treści decyzji z [...] M.C. przyznano równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Wypłata tego świadczenia miała następować corocznie zgodnie z obowiązującymi stawkami. Oznacza to, że organ administracji rozstrzygnął o prawie do równoważnika nie tylko w 2000r. ale i na przyszłość. W decyzji nie ma żadnych elementów, które pozwalałyby uznać, że skarżący otrzymał równoważnik jedynie za 2000r. Nie zostały bowiem określone stawki obowiązujące w tym roku jak i kwoty równoważnika. W decyzji z dnia [...] natomiast odmówiono skarżącemu prawa do równoważnika. Ponownie zatem rozstrzygnięto o prawie skarżącego do tego równoważnika mimo, że było to już przedmiotem decyzji z [...]. Prowadzi to do wniosku, iż istnieje tożsamość przedmiotu sprawy rozstrzygniętej decyzją z [...] i decyzją z [...].
Obie sprawy zostały rozstrzygnięte przy istniejącym tym samym stanie faktycznym. Ustalenia faktyczne były te same zarówno w sprawie rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] jak i w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Nie ma tutaj znaczenia fakt, iż w 2003r. skarżący złożył wniosek o przyznanie równoważnika gdyż prawo do tego świadczenia zostało mu przyznane od 2000r. a wniosek dotyczy jedynie korekty jego wysokości. Sąd nie podzielił poglądu organu administracji podniesionego w odpowiedzi na skargę, iż nie ma tożsamości stanu faktycznego gdyż dopiero w 2003r. skarżący złożył decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stwierdzającą zakończenie okresu zatrudnienia. Należy zaznaczyć, iż decyzja ta została wydana przed przyznaniem M.C. prawa do równoważnika tzn. przed dniem [...]. Odpis tej decyzji, bezpośrednio po jej wydaniu, został doręczony Komendantowi Wojewódzkiemu Państwowej Straży Pożarnej w Ł. o czym świadczy adnotacja pod uzasadnieniem decyzji. Organ administracji winien zatem wiedzieć o niej przed wydaniem decyzji z dnia [...] Skoro więc decyzja z [...] została wydana przed przyznaniem skarżącemu prawa do równoważnika w dniu [...] to nie można uznać, iż istniał inny stan faktyczny w sprawie zakończonej decyzją z [...] i w sprawie rozstrzygniętej decyzją z [...].
Reasumując sąd uznał, iż zachodzi tożsamość sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją oraz decyzją z dnia [...] Oznacza to, iż zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności o której mowa w art.156 § 1 pkt.3 kpa. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego PSP w O. z dnia [...]
Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz M.C. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło