II SA/Łd 1466/03

Dnia 21 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie NSA Janusz Nowacki /spr./, WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi W.G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz W.G. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w O. na podstawie art.104 kpa oraz art.129 ust.7 pkt.2 i ust.8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej/Dz.U. nr 88 poz.400 z późn. zm./ odmówił przyznania W.G. prawa do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu 30 czerwca 1999 roku W.G. został zwolniony ze służby w ZSR PKP I., a Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 129 ust. 8 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej stwierdził zakończenie jego służby w jednostce ochrony przeciwpożarowej. Okres służby osób nie powołanych lub nie mianowanych na stanowiska służbowe w Państwowej Straży Pożarnej do dnia 30 czerwca 1999 roku, a zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej traktuje się jako służbę w Państwowej Straży Pożarnej wyłącznie do celów emerytalnych. Świadczenia związane z prawem do lokalu mieszkalnego, czyli równoważnika za remont lub brak lokalu mieszkalnego, związane są z miejscem pełnienia służby i przysługują strażakom zwalnianym ze służby w PSP, mającym ustalone prawo do emerytury policyjnej. W.G. nigdy nie pełnił służby w jednostkach Państwowej Straży Pożarnej, a uprawnienia do policyjnej emerytury nabył w trybie wyjątkowym. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył W.G. podnosząc, iż jest ona niezgodna z prawem. Równoważnik za remont lokalu odwołujący otrzymywał od dnia przejścia na emeryturę. W konkluzji wnosił o ponowne rozpoznanie jego sprawy. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na podstawie art.104 i 138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art.129 ust.7 pkt.2 i ust.8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej/Dz.U. nr 147 z 2002r. poz.1230 z późn. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż W.G. nie został zwolniony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej lecz w stosunku do niego Komendant Główny PSP decyzją z dnia [...] stwierdził zakończenie okresu zatrudnienia jako strażaka na dzień 30 czerwca 1999r. Obecnie jest on emerytem. Zgodnie z treścią art.129 ust.7 pkt.2 i ust.8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. funkcjonariusz pożarnictwa, który nie został powołany ani mianowany na stanowisko w PSP korzysta z uprawnień wynikających z ustawy w ograniczonym zakresie. Jego zatrudnienie traktuje się jako służbę w PSP wyłącznie w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Zgodnie z treścią art.29 ust.1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej /Dz.U. nr 53 poz.214 z późn. zm./ prawo do lokalu mieszkalnego albo pomocy w budownictwie mieszkaniowym przysługuje funkcjonariuszom zwolnionym ze służby uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty. W.G. nie został zwolniony ze służby w PSP lecz stwierdzono jedynie zakończenie okresu jego zatrudnienia jako strażaka co jest traktowane jako służba w PSP wyłącznie do celów emerytalnych. Mając to uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył W.G. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż decyzją z dnia [...] przyznano mu bezterminowo prawo do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego. Kwestia ta została więc już rozstrzygnięta decyzją ostateczną i zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności o której mowa w art.156 § 1 pkt.2 i 7 kpa. Nadto okres zatrudnienia do dnia 30 czerwca 1999r. jest traktowany jako służba w Państwowej Straży Pożarnej zaś skarżącemu przyznano emeryturę policyjną. Osoby pobierające emeryturę policyjną mają prawo do świadczeń przewidzianych w dziale III ustawy z dnia 18 lutego 1994r. w tym prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Skarżący winien więc otrzymać równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego. W konkluzji skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji gdyż odwołanie zostało rozpoznane mimo upływu terminu do jego wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga W.G. zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz.1271 / weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 / oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270 /. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga W.G. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004 r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz.1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt.2 kpa. Zaznaczyć należy, iż rażące naruszenie prawa następuje wtedy gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Dotyczy to sytuacji gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny, bezsporny i nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie III S.A. 565/95 z dnia 17 kwietnia 1996r./Biuletyn Skarbowy nr 2 z 1997r. str.26/, w sprawie II S.A. 1531/94 z dnia 6 lutego 1995r./ONSA nr 1 z 1996r. poz.37/, w sprawie III S.A. 1705/93 z dnia 11 maja 1994r./Wspólnota nr 42 z 1994r. str.16/, w sprawie V S.A. 86/92 z dnia 21 października 1992r. ONSA nr 1 z 1993r. poz.23/ i w sprawie III S.A. 1425/96 z dnia 17 września 1997r./Lex nr 32626/. Zgodnie z treścią art.127 § 1 i 129 § 2 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. W myśl zaś art.16 § 1 kpa decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Przepis art.16 § 1 kpa jest gwarantem trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Decyzja natomiast jest ostateczna m.in. wówczas gdy strona nie złożyła w terminie odwołania. W sytuacji więc gdy strona wniosła odwołanie z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony niedopuszczalne jest jego rozpatrzenie. Rozpoznanie takiego odwołania stanowi rażące naruszenie prawa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym ostatecznej decyzji. Pogląd, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 1999r. w sprawie IV S.A. 2028/97/Lex nr 48735/, z dnia 18 listopada 1999r. w sprawie I S.A. 330/99/Lex nr 48749/ i z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie IV S.A. 2273/98/Lex nr 48734/. W rozpoznawanej sprawie organ administracji rozpoznał odwołanie W.G. wniesione po upływie wymaganego terminu. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 10 lipca 2003r. Na dowodzie doręczenia znajduje się podpis skarżącego, a więc zgodnie z treścią art.43 kpa, decyzja została prawidłowo doręczona. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 24 lipca 2003r. zaś odwołanie zostało złożone w dniu 31 lipca 2003r. czyli z uchybieniem wymaganego terminu. Organ odwoławczy nie mógł zatem rozpoznać odwołania lecz zostało ono rozpatrzone mimo, że decyzja z dnia [...] była już ostateczna. Stanowi to rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt.2 kpa. Z uwagi na to, iż organ administracji rozpatrzył odwołanie skarżącego wniesione po upływie wymaganego terminu, który nie został przywrócony, na podstawie art.145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz W.G. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.