II SA/Łd 1481/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie NSA Andrzej Kozerski, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant referent stażysta Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2004 r. sprawy ze skargi Zespołu Opieki Zdrowotnej Ł. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u J.L. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] 3 II SA/Łd 1481/02 UZADSADNIENIE Pismem z dnia 07 lutego 2002r. Zespół Opieki Zdrowotnej Ł. wniósł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] orzekającą o stwierdzeniu u J.L. choroby zawodowej polegającej na przewlekłej chorobie narządu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, nadmiernym przeciążeniem – zapaleniu nadkłykcia bocznego kości ramieniowej prawej. Do pisma załączony został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, w którym wnioskodawca wskazał, iż środek zaskarżenia od otrzymanej przez niego w dniu 27 grudnia 2001r. decyzji, nie został wniesiony w terminie z uwagi na pomyłkę pracownika. Odnosząc się do przyczyn wznowienia postępowania, podniesiono, iż decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego wydana została z naruszeniem prawa, ponieważ Zespół Opieki Zdrowotnej Ł., będący pracodawcą J.L. w latach 1967-2001, nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej i nie uczestniczył w żadnym stadium tego postępowania. Ponadto, wskazane zostały okoliczności, z powodu których, schorzenie J.L. nie powinno zostać uznane za chorobę zawodową. Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł., na podstawie art. 12 ust. 1 w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 1998r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) oraz art. 145 § 1, art. 147 i art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u J.L. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji nr [...] z dnia [...] nie zaszły żadne okoliczności, o których mowa w przepisie art. 145 § 1 k.p.a., a wobec tego brak jest podstawy do wzruszenia przedmiotowej, prawomocnej decyzji. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania, Zespół Opieki Zdrowotnej Ł. podniósł, iż decyzja narusza art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż niedopuszczalnym jest wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw do jego wznowienia bez przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego. Ponadto, odwołujący wskazał, iż zachodzą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia choroby zawodowej J.L. z uwagi na fakt, iż Zespół Opieki Zdrowotnej Ł. bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w postępowaniu o uznanie choroby zawodowej J.L. brała udział jej bezpośrednia przełożona, wobec czego, zarzut Zakładu Opieki Zdrowotnej o nie uczestniczeniu w postępowaniu należy uznać za bezpodstawny. Odnośnie zarzutów stawianych z tytułu art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, iż swoje stanowisko w tej kwestii zawarł już w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] nr [...]. Skarga na powyższą decyzję wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Zespół Opieki Zdrowotnej Ł. W uzasadnieniu podniesiono, iż utrzymana w mocy przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzja organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., wydana została bez przeprowadzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Skarżący wskazał ponadto, iż przełożona J.L. nie posiadała upoważnienia do występowania w imieniu Zespołu Opieki Zdrowotnej Ł. w toku postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej i dlatego należy uznać, iż zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, gdyż Zespół nie brał w nim udziału. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, że skarga Zespołu Opieki Zdrowotnej Ł. wniesiona została w dniu 1 października 2002r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 58 § 1, 59 §1, 148 i 149 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 148 § 1 i 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, iż na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, z dokładnością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się składając wniosek o przywrócenie terminu – art. 58 § 1 k.p.a. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 29.01.1986r.- sygn. III S.A. 1263/85, 03.11.1998r.- sygn. I S.A. 625/98 i 16.06.1999r.- sygn. V S.A. 573/98, zgodnie z którymi, gdy podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało po upływie jednomiesięcznego terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a., decyzja o odmowie wznowienia postępowania może zostać wydana dopiero po rozstrzygnięciu złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu. Oznacza to, iż jedynie w przypadku odmowy przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania może zapaść decyzja o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 148 § 1 k.p.a. Należy również zauważyć, iż zgodnie z art. 59 § 1 k.p.a., na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu służy stronie zażalenie, a przypadku jego nieuwzględnienia – skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W tym zakresie nie ma znaczenia merytoryczna ocena zasadności żądania wznowienia postępowania, co może nastąpić dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu wniosku o przywrócenie terminu. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. nr [...] z dnia [...], złożony został przez Zespół Opieki Zdrowotnej Ł. w piśmie z dnia [...] nr [...] i do dnia wydania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego decyzji nr [...] o odmowie wznowienia postępowania, wniosek ten nie został rozstrzygnięty. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., będący organem drugiej instancji, odpowiadając na zarzut naruszenia art. 149 §2 i 151 § 1 pkt 1 k.p.a., powołał się na swoje postanowienie z dnia [...] znak: [...]. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w oparciu o art. 134 k.p.a., nie ma jednak nic wspólnego z rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania w trybie art. 59 § 1 k.p.a., zwłaszcza, że właściwym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie jest organ pierwszej instancji. W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. powinien w pierwszej kolejności rozpatrzyć podanie strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie i wydać w tym zakresie stosowne postanowienie. Dopiero po wyczerpaniu przysługujących skarżącemu środków odwoławczych lub odstąpienia od ich wykorzystania będzie możliwe dalsze orzekanie w przedmiocie wznowienia postępowania. Trzeba również zaznaczyć, iż w myśl art. 149 § 2 k.p.a., wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, może mieć miejsce jedynie w wypadku gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, tzn. gdy z podaniem wystąpiła osoba nie będąca stroną postępowania zakończonego decyzją, co do której wznowienia postępowania żąda lub z przyczyn przedmiotowych, gdy żądanie dotyczy np. decyzji nieostatecznej lub gdy wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez stronę z uchybieniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a., a brak jest podstaw do ich przywrócenia. Nie można natomiast wydać decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw do wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a., gdyż ustalenie występowania tych przesłanek może być dokonane wyłącznie w toku wznowionego - postanowieniem wydanym na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. - postępowania. Takie postępowanie kończy się decyzja wydaną na podstawie art. 151 k.p.a. Jeżeli w trakcie wznowionego postępowania organ stwierdzi brak podstaw wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a., odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji. W tej sytuacji bezprzedmiotowa stała się ocena merytorycznych przesłanek wniosku o wznowienie postępowania, podniesionych jako zarzut skargi. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. nr [...] z dnia [...]. Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe.