II SA/Łd 15/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Kozerski, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarny w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] 3 II S.A./Łd 15/02 Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. działając na podstawie art. 138 § l ust. l kpa oraz § 10 ust. l i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz. 294, ze zmianami) po rozpatrzeniu odwołania skarżącej H. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] nr. [...] nie uznającej rozpoznanych u skarżącej zmian chorobowych za chorobę zawodową - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, iż skarżąca H. Z. zatrudniona była w Zakładach Drobiarskich A S. A. w T.. Wykonując czynności zawodowe miała kontakt z drobiem żywym jak również zatrudniona była przy przetwórstwie drobiarskim. Podejrzenie choroby zawodowej dokonane zostało przez lekarza sprawującego nadzór profilaktyczny nad zakładem. Zgłoszona jednostka chorobowa to chlamydioza, a czynnik etiologiczny to chlamydia trachomatis - bakteria , gdzie źródłem zakażenia jest człowiek. Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. całość dokumentacji przekazał do Poradni Chorób Zawodowych WOMP w Ł.. Mając na uwadze fakt, iż zgłoszone podejrzenie choroby to choroba zakaźna, wywołana przez bakterie - Poradnia Chorób Zawodowych WOMP w Ł. sprawę skierowała do Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala A na Oddział Obeserwacyjno-Zakaźny, bowiem orzecznictwo lekarskie w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i inwazyjnych wykonują odpowiednio do choroby lekarze posiadający specjalizację z zakresu chorób zakaźnych lub chorób płuc, co wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 15.09.1997 r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz.U.Nr 124 poz. 795 ). Orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] wydano z rozpoznaniem dwóch jednostek chorobowych: - chlamydiosis (choroba wywołana przez bakterie, gdzie źródłem zakażenia jest człowiek), - salmonellosis (choroba wywołana przez pałeczki Salomonella pochodzenia zwierzęcego). W wyniku przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego Powiatowy Inspektor Sanitarny w T.. ustalił iż H. Z. uległa zatruciu pokarmowemu pałeczkami Salmonella enteritidis, co jest zarejestrowane w meldunku PIS Nr [...], gdzie w wykazie zachorowań pod poz. 35 figuruje H. Z.. Mając na uwadze w/w fakt oraz dysponując wiedzą, iż w przypadku chlamydiozy jedynym rezerwuarem zarazka oraz źródłem zakażenia jest człowiek - Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. ponownie wystąpił do jednostki orzekającej w sprawie o wyjaśnienie istniejących wątpliwości (pismo z 19.07.01.). Otrzymane dodatkowe wyjaśnienia Specjalisty w dziedzinie Chorób Zakaźnych ze Szpitala A w Ł. oraz analiza całości dokumentacji w sprawie była podstawą wydania decyzji przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. nie uznającej rozpoznanych u skarżącej jednostek chorobowych za chorobę zawodową. Odwołanie od wydanej decyzji wniosła zainteresowana podważając ją z uwagi na fakt, iż jest sprzeczna z orzeczeniem lekarskim Nr [...] z dnia [...]. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. w związku z wniesionym odwołaniem, pismem z dnia 17.10.01 wystąpił do Prof. J. K. - Kierownika Kliniki i Katedry Chorób Zakaźnych B w Ł. o konsultację przypadku choroby zawodowej skarżącej dołączając całość dokumentacji w sprawie, w tym dokumentację medyczną dostarczoną przez H. Z.. Podkreślono , iż B jest jednostką właściwą do orzekania w odniesieniu do chorób zakaźnych i inwazyjnych zgodnie z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Prof. dr hab. med. J. K. - jako Konsultant Wojewódzki w dziedzinie chorób zakaźnych dla woj. [...] na podstawie aktualnej wiedzy medycznej oraz w wyniku analizy obfitej dokumentacji medycznej stwierdził iż.: "Zakażenie chlamydia trochomatis dotyczy wyłącznie gatunku ludzkiego i nie może być traktowane jako choroba odzwierzęca, - zatrucie pokarmowe stwierdzone u H. Z. było spowodowane przez pałeczki Salomonella enteritidis, ale z całkowitą pewnością było ono pochodzenia pozazawodowego". Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. mając na uwadze zgromadzone dokumenty w sprawie uznał, iż decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T.. była właściwa, bowiem nie zostały spełnione przesłanki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej. Czynnik etiologiczny, który wywołał schorzenie tj. chlamydia trachomatis nie występuje w środowisku pracy, gdzie była zatrudniona H. Z. ani też nie wynika z charakteru pracy. Powyższą decyzję zaskarżyła H. Z. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu powołała się na opinię dr n. med. Z. D. zdaniem którego nie można wykluczyć związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaniem chlamydiozy a pracą w Zakładach Drobiarskich. Stwierdziła również , iż organ nie dokonał żadnych dodatkowych badań które pomogłyby w ustaleniu stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania 3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z § 1. ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz. 294, ze zmianami) - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się: rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych oraz z czynnikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe ( ust. 2 ) . W wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod pozycja 11 wymienione zostały choroby zakaźne i inwazyjne. U skarżącej rozpoznano dwie choroby chlamydiozę i salmonellozę jako choroby zakaźne. Jest bezsporne, iż są to choroby zakaźne. W aktach administracyjnych znajduje się pismo z dnia 21 kwietnia 2001 r Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. skierowane do Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w T. z którego wynika, iż w latach 1993 –1998 r występowały przypadki wykrycia drobnoustrojów rodzaju chlamydiae w tuszkach gęsich . Tuszki gęsie zostały przesłane do badania bakteriologicznego w związku z podejrzeniem chlamydiozy w badaniu poubojowym. W piśmie brak informacji czy okoliczności wykrycia chlamydiozy dotyczyły zakładu pracy skarżącej i organ tej okoliczności nie wyjaśnił . Niewątpliwie jednak pismo to stanowi dowód na możliwość występowania drobnoustrojów rodzaju chlamydiae w tuszkach gęsich. W myśl § 7 ust. 1 cyt. rozporządzenia - jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, a w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia. W razie gdy pracownik na skutek wystąpienia ostrych objawów choroby zawodowej jest leczony w szpitalu, rozpoznania dokonuje ten zakład.( ust. 2). Terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw zdrowia i opieki społecznej stopnia wojewódzkiego może wyznaczyć na obszarze swojego działania inne jednostki organizacyjne zakładów społecznej służby zdrowia uprawnione do rozpoznawania określonych chorób zawodowych.( ust. 3). Brak w aktach sprawy powoływanego jako załącznik do pisma z dnia 29 czerwca 2001 r Zarządzenia nr [...] Wojewody [...] , a zatem Sąd nie mógł dokonać oceny czy Oddział Zakaźny Szpitala A w Ł. został uprawniony do rozpoznawania chorób zawodowych. Orzeczenie lekarskie nr [...] podpisane przez dr nauk medycznych Z. D. nie zawiera wprost stwierdzenia rozpoznania choroby zawodowej, a jedynie przyczynę zmian organicznych w wyniku narażenia zawodowego. Dodatkowe wyjaśnienia do orzeczenia zawarte w pismach z dnia 20 lipca 2000r i 30 lipca 2001 również nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, iż orzeczenie to spełnia wymogi orzeczenia w którym rozpoznano chorobę zawodową lub stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W tej sytuacji organ I instancji nie mógł wydać decyzji w oparciu o tego rodzaju niejasne kryteria. Brak dowodów na to, iż poinformowano skarżącą o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej, a w odniesieniu do chorób zakaźnych i inwazyjnych - również przez akademię medyczną.( § 9 ust. 1 rozporządzenia), choć niejednoznaczna wypowiedź dr nauk medycznych Z. D. mogła sugerować skarżącej, iż orzeczenie jest dla niej korzystne. Organ II instancji zwrócił się do Kierownika Kliniki i Katedry Chorób Zakaźnych B ( Wojewódzki Specjalistyczny Szpital A ) Prof. dr hab. J. K. – konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chorób zakaźnych dla woj. [...] z prośbą o dokonanie konsultacji i wydanie opinii czy rozpoznane jednostki chorobowe mogą być rozpoznawane jako choroby zawodowe w świetle istniejącego materiału dowodowego i literatury w tym przedmiocie . W piśmie z dnia 20 listopada 2001 r Prof. dr hab. J. K. odpowiedział, iż nie istnieją żadne podstawy do uznania u skarżącej choroby zawodowej związanej przyczynowo z jej pracą w Zakładach Drobiarskich . W przedmiotowej sprawie nie zostało wyjaśnione jaki charakter ma tego rodzaju konsultacja. Jeżeli bowiem jest to dodatkowe wyjaśnienie do wydanego orzeczenia nr [...] i w oparciu o te wszystkie dowody organ II instancji wydał swoją decyzję , to w takim razie skarżąca została pozbawiona możliwości wynikających z § 9 ust. 1 rozporządzenia. Wątpliwości budzi również stwierdzenie w pkt. 1 pisma, iż zakażenia chlamydia trochomatis dotyczą wyłącznie gatunku ludzkiego i nie mogą być traktowane jako choroba odzwierzęca. Jak bowiem wyżej wskazano w latach 1993 –1998 r występowały przypadki wykrycia drobnoustrojów rodzaju chlamydiae w tuszkach gęsich. Podsumowując stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie został ustalony w sposób wyczerpujący pozwalający na dokonanie jednoznacznej oceny w przedmiocie uznania istnienia lub nie istnienia choroby zawodowej u skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.