II SA/Łd 15/16

Starszy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U.W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi U.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. AG II SA/Łd 15/16 Uzasadnienie U.W. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w kwocie 990,85 zł. Strona nie zadeklarowała posiadania żadnego majątku ani oszczędności. Jednocześnie wskazała, że ponosi koszty miesięczne związane z utrzymaniem: energia elektryczna - 24 zł, woda i ścieki – 27 zł, dwa telefony i wywóz śmieci – 90 zł, zakup węgla – 5098 zł, rata kredytu – 176 zł. Strona oświadczyła również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem ani radcą prawnym. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Ustosunkowując się do wniosku skarżącej stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim zauważyć należy, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się jednakże tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04). Wnioskodawczyni wskazała w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach, że utrzymuje się z emerytury w kwocie 990,85 zł netto i nie posiada jakiegokolwiek majątku czy to w postaci nieruchomości czy rzeczy ruchomych, jak również oszczędności. Z uzasadnienia wniosku wynika jednak, że strona posiadała nieruchomość, jednak dokonała jej podziału i przekazała na rzecz dzieci. Powyższe okoliczności w ocenie wnioskodawczyni przesądzają o fakcie, że nie stać jej na opłacenie kosztów sądowych oraz poniesienia wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca jako źródło dochodu wskazała emeryturę w kwocie 990,85 zł. Jednak sama tylko ta okoliczność nie może powodować, że skarżąca zostanie uznana za osobę, której może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Otóż skarżąca była właścicielką nieruchomości o powierzchni 3342 mkw., którą podzieliła i przekazała dzieciom, co oznacza, że skarżąca dobrowolnie wyzbyła się majątku, którym dysponowała. Żądania przyznania prawa pomocy nie można natomiast w żaden sposób uzasadniać okolicznością nieodpłatnego przekazania posiadanego wcześniej majątku, gdyż nieodpłatne wyzbywanie się majątku nie może oznaczać automatycznie, że strona jest osobą ubogą, której należy się pomoc. Co więcej, z treści art. 897 zd. pierwsze kodeksu cywilnego wyraźnie wynika, iż jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom. W ocenie Referendarza sądowego w przypadku przekazania majątku dzieciom obowiązek ponoszenia kosztów związanych z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie powinien być przerzucony na ogół obywateli, lecz wnioskodawczyni powinna w razie potrzeby poszukiwać wsparcia u osób obdarowanych. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG