II SA/Łd 150/19

Dnia 24 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 roku sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – adwokat A. F. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. a.tp. W dniu 30 sierpnia 2018 r. M. J. złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem I. J.. Decyzją z [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał M. J. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad I. J. w wysokości 620 zł miesięcznie na okres od 1.11.2018 r. do 31.10.2019 r. wskazując, że strona spełnia ustawowe kryteria do przyznania wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji M. J. powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 wskazując na niezgodność art. 17 ust. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją RP. Strona podniosła, że doszło do naruszenia zasady równego traktowania i w konsekwencji do przyznania świadczenia mniej korzystnego niż świadczenie pielęgnacyjne dla osób dorosłych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaskarżoną decyzją z [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując, że M. J. spełnia warunki określone w art. 16a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2220). Organ I instancji nie naruszył prawa przyznając stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego zgodnie ze złożonym wnioskiem. Przedmiotem rozstrzygnięcia przez Prezydenta Miasta Ł.nie było prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, gdyż to świadczenie nie było przedmiotem złożonego przez M. J. wniosku. Strona może złożyć do organu I instancji wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, który będzie podlegał rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca M. J. wskazała, że odwołuje się od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W piśmie procesowym z 25 czerwca 2019 r. pełnomocnik skarżącej z urzędu podniósł zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a. poprzez nieudzielenie pełnych informacji o okolicznościach prawnych i wprowadzenie w błąd skarżącej co do rodzaju przysługujących jej świadczeń, co skutkowało uzyskaniem świadczenia w niższej wysokości (620 zł) niż świadczenie pielęgnacyjne (1477 zł). Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Świadczenia opiekuńcze przewidziane w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przyznawane są na wniosek osoby uprawnionej. Wniosek strony wyznacza przedmiot postepowania i jego zakres a organ prowadzący wszczynając postępowanie na wniosek nie jest uprawniony do zmiany żądania strony. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych przewidują różne rodzaje świadczeń i to strona dokonuje wyboru żądanego świadczenia. M. J. będąc osobą pełnoletnią i bez ograniczonej zdolności do czynności prawnych we wniosku z 30 sierpnia 2018 r. jednoznacznie wskazała, że ubiega się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ pierwszej instancji nie miał więc żadnej możliwości, aby przyznać skarżącej świadczenie innego rodzaju. Decyzja ustalająca prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego zgodnie z żądaniem strony nie może być uznana za sprzeczną z prawem. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada należytego, wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego nie zobowiązuje organu do doradztwa w sprawach wykraczających poza przedmiot tego postępowania wyznaczonego wnioskiem strony. Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Warunek ten w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony. Pomimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. w sprawie sygn. akt K 38/13 ustawodawca nie dokonał zmiany treści przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Sądu z treści art. 9 k.p.a. nie można wyprowadzić wniosku, obowiązku organu do informowania o uprawnieniach nie wynikających bezpośrednio z przepisów prawa, ale z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby została wprowadzona w błąd co do rodzaju przysługujących jej świadczeń. Nie jest też zrozumiałe, w jaki sposób organ miał naruszyć zasadę równego traktowania. Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). a.tp.