II SA/Łd 151/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M.K. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu w sprawie ze skargi J.B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie p o s t a n a w i a oddalić wniosek. AG II SA/Łd 151/14 U Z A S A D N I E N I E W związku ze skargą na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie J.B. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. Referendarz sądowy przyznał stronie prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata, którym w dniu 17 marca 2014 r. wyznaczony został adw. M.K. W dniu 7 maja 2014 r. adw. M. K. poinformował tut. Sąd, że mocodawca wyraził wolę, aby w sprawie reprezentował go inny pełnomocnik, ustanowiony również z urzędu do prowadzenia innej sprawy, zatem wniósł do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o zwolnienie go z obowiązków pełnomocnika. Pismem z dnia 26 maja 2014 r. adw. M. K. złożył wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które to koszty nie zostały uiszczone ani w całości, ani w żadnej części. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że w okresie od dnia ustanowienia go pełnomocnikiem do czasu zwolnienia z obowiązków pełnomocnika z urzędu pismem z dnia 20 maja 2014 r. odbył dwa spotkania z klientem, był obecny na rozprawie przed Sądem i zapoznał się z aktami sprawy sporządzając wcześniej ich kserokopie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W ślad za postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2010 r., II FZ 143/10 stwierdzić należy, że przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada na sąd (referendarza sądowego) obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia musi bowiem podlegać ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści art. 250 p.p.s.a. wywodzi się, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (por. post. NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 720/04, post. NSA z dnia 18 października 2007 r., S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317). Podzielając powyższy pogląd warto zwrócić uwagę, że postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek sądu (referendarza sądowego) ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że charakter czynności dokonanych przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika nie pozwala na przyjęcie, że pomoc prawna została faktycznie udzielona. W ocenie Referendarza sądowego w rozpoznawanej sprawie nie sposób przyjąć, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej pełnomocnik strony udzielił pomocy prawnej skarżącemu, bowiem nie dokonał żadnej czynności w postępowaniu przed sądem. Nie można bowiem uznać za skuteczną pomoc prawną zapoznania się z aktami sprawy i dwóch spotkań ze skarżącym (których efektem jest zmiana osoby pełnomocnika), jak również udziału w rozprawie przed tut. Sądem. Odnośnie do udziału w rozprawie wskazać należy, iż odbyła się ona w dniu 22 maja 2014 r., zatem po dniu, w którym wnioskodawca został zwolniony z obowiązków pełnomocnika. Zwolnienie z obowiązków nastąpiło bowiem pismem z dnia 20 maja 2014 r. i tego samego dnia został wyznaczony dla skarżącego nowy pełnomocnik. W ocenie Referendarza sądowego w rozpoznawanej sprawie nie sposób przyjąć, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej pełnomocnik strony udzielił stronie skarżącej faktycznej pomocy prawnej. Wobec powyższego na podstawie art. 250 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. AG