II SA/Łd 1517/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska, NSA Teresa Rutkowska, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi H. M. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. Sąd Rejonowy w Skierniewicach wyrokiem z dnia 9 grudnia 2002 roku w sprawie II K 44/02 uznał H. M. winną składania fałszywych zeznań i na podstawie art. 233 § 5 pkt.2 k.k. odstąpił od wymierzenia kary i na podstawie art. 49 k.k. orzekł od niej świadczenie pieniężne w wysokości 2280 zł. na rzecz Państwowego Domu Dziecka w S. Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok . Rada Miasta S. działając na podstawie art. 190 ust.1 pkt.4 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin , rad powiatów i sejmików województw ( Dz. U. Nr.95, poz. 602 ze zm. ) uchwałą z dnia 24 czerwca 2003 r. Nr X/68/03 stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta S. w okręgu wyborczym nr [...] z listy nr [...] KWW " Porozumienie dla S." H. M. wskutek prawomocnego skazującego wyroku sądu orzeczonego za przestępstwo umyślne. H. M. w dniu 4 lipca 2003 r. przesłała do Rady Miasta S. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W jej ocenie zapis " skazujący wyrok" nie jest tożsamy z pojęciem "wyrok skazujący", gdyż pierwszy zwrot jest pojęciem węższym a drugi pojęciem szerszym . Ustawodawca nie bez powodu w powołanej ustawie użył pojęć w odmiennej kolejności w stosunku do zapisu użytego w k.p.k.. Według przepisów prawa materialnego kary są określone odrębnie od środków karnych , a ponadto w zestawie kar brak kary w postaci "odstąpienia od wymierzenia kary". Ponadto według tych przepisów Sąd skazuje ( wymierza) na karę , zaś środek karny orzeka. W tej sytuacji zapis art.190 ust.1 pkt.4 ustawy Ordynacja wyborcza jest zapisem zawężającym jego zastosowanie do wyroków skazujących na karę , czego w jej sprawie nie było -nie została skazana, gdyż Sąd odstąpił od wymierzania kary . Z tego względu wyrok nie jest skazującym wyrokiem. Rada Miasta S. nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie . H. M. w skardze na tę uchwałę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuciła , że podstawą uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego na podstawie art. 190 ust.1 pkt.4 ustawy może być wyłącznie wyrok skazujący , a takim nie jest odstąpienie od wymierzenia kary ( D. Barodej "Pełnienie funkcji radnego przez osoby karane", Wspólnota z 30 października 1999 roku ). Zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego upatruje w tym, że przepis art. 190 ust.1 pkt.4 i ust.2 nie może stanowić samoistnej podstawy podjęcia zaskarżonej uchwały. Taką podstawą jest art. 12 ustawy o samorządzie powiatowym . Rada Miasta S. wniosła o oddalenie skargi . Stwierdziła, że wyrok "zawiera postanowienia określone w art. 413 § 1 i 2 kodeksu postępowania karnego , w tym określenie popełnionego czynu z kwalifikacją prawną i rozstrzygnięcie co do kary, co oznacza uznanie wyroku za wyrok skazujący. Należy bowiem stwierdzić, że odstąpienie od wymierzenia kary, jest również rozstrzygnięciem co do kary. Ponadto, w sprawie orzeczono środek karny w postaci świadczenia pieniężnego, co może mieć miejsce wyłącznie w razie wydania wyroku skazującego. W komentarzu do art. 413 kodeksu postępowania karnego (Wyd. Prawnicze "Lexis Nexis" W-wa 2003, red. Wincenty Grzeszczyk s. 359) stwierdza się "rozstrzygnięcie sądu może mieć postać wyroku skazującego (w tym odstąpienia od wymierzenia kary) albo uniewinnienia oskarżonego, umorzenia postępowania lub warunkowego umorzenia postępowania karnego." Powołany w skardze artykuł D. Borodej zamieszczony w tygodniku "Wspólnota" z 30 października 1999 r. nie zawiera odmiennych opinii w tym zakresie. W skardze zarzuca się nadto, że przepisy ustawy ordynacja wyborcza nie mogą stanowić samoistnej podstawy prawnej uchwały rady, a podstawę taką stanowić powinien art. 12 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. Zważywszy, że zgodnie z art. 92 ust 3. ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) ustrój i działanie organów miasta na prawach powiatu określa ustawa o samorządzie gminnym, ustawa o samorządzie powiatowym nie może mieć w sprawie zastosowania. Przed podjęciem uchwały Rada Miasta otrzymała pisma Komisarza Wyborczego w S. i Sądu Rejonowego Sekcji Wykonawczej Wydziału Karnego, z których wynika, że zaistniały przesłanki do stwierdzenia przez Radę Miasta S. wygaśnięcia mandatu radnej H. M.." Skarżąca na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 roku złożyła kserokopie " Zapytania o udzielenie informacji o osobie " na których znajdują się informacje, że nie figuruje w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt.5 , podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej ( art.3 § 2 pkt 6 ustawy). Stosownie do art. 147§ 1 ustawy Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności . O tym , czy Sąd stwierdzi nieważność zaskarżonego aktu jednostki samorządu terytorialnego, czy też ograniczy się do stwierdzenia , że został wydany z naruszeniem prawa przesądza waga stwierdzonego naruszenia . Nieistotne naruszenie prawa nie pociąga za sobą wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. W sprawie Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona uchwała naruszała prawo. Zgodnie z art.92 § 1 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) ustrój i działania organów miasta na prawach powiatu , w tym nazwę , skład , liczebność oraz ich powoływanie i odwoływanie , a także zasady sprawowania nadzoru określa ustawa o samorządzie gminnym. Prawa powiatu - stosownie do art.91 ustawy o samorządzie powiatowym - przysługują miastom, które w dniu 31 grudnia 1998 roku liczyły więcej niż 100.000 mieszkańców , a także miastom które z tym dniem przestały być siedzibami wojewodów, chyba że na wniosek właściwej rady miejskiej odstąpiono od nadania miastu praw powiatu, oraz tym, którym nadano status miasta na prawach powiatu, przy dokonywaniu pierwszego podziału administracyjnego kraju na powiaty. Zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej ( Dz. U. z 1998 Nr 32, poz. 176) siedzibą wojewody [...] był S. W tej sytuacji zastosowanie mają przepisy ustawy o samorządzie gminnym i Rada Miasta S. była właściwa do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego na podstawie art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw ( Dz. U. Nr 95, poz. 602 ze zm.). Wygaśnięcie mandatu radnego następuje min. wskutek prawomocnego skazującego wyroku sądu orzeczonego za przestępstwo umyślne( art.190 ust.1 pkt.4 ustawy Ordynacja wyborcza. do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw). Wygaśnięcie mandatu na podstawie tej przesłanki następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się orzeczenia sądu w sprawie karnej. Uchwała o wygaśnięciu mandatu ma charakter deklaratoryjny, a skutki jej biegną od dnia zdarzenia, jakim jest uprawomocnienie się wyroku. Skarżąca została prawomocnie skazana przez Sąd za przestępstwo umyślne. Sąd bowiem skazując za przestępstwo może odstąpić od wymierzania kary w przypadkach przewidzianych w ustawie art. 61 § 1k.k. Jest to tzw. "łaska sędziowska". Nie ma tutaj znaczenia, że orzeczenie to nie figuruje w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego . Nie jest rolą tego Sądu ocena , dlaczego tego karnego wyroku nie odnotowano. Z tych też względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.