II SA/Łd 152/15

Dnia 10 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 152/15 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek. a.bł. D. A. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Pismem złożonym w dniu 20 września 2016 r. skarżąca wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wydziale II WSA w Łodzi od rozpoznania sprawy II SA/Łd 152/15. W dniu 20 września 2016 r. sędziowie NSA: Grzegorz Szkudlarek, Tomasz Zbrojewski, Anna Stępień, Zygmunt Zgierski i sędziowie WSA: Czesława Nowak-Kolczyńska, Sławomir Wojciechowski, Renata Kubot-Szustowska, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska, Barbara Rymaszewska, Arkadiusz Blewązka, złożyli oświadczenie, iż nie są im znane żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Oświadczyli również, że nie zachodzą podstawy do ich wyłączenia z mocy ustawy określone w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zarządzeniem z dnia 3 października 2016 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 20 września 2016 r. poprzez wskazanie imiennie sędziów, których wniosek dotyczy i uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia każdego sędziego w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pismem z dnia 28 października 2016 r. skarżąca wskazała, co jej zdaniem, powoduje o niezdolności poszczególnych sędziów do orzekania w niniejszej sprawie. Sędziowie: Joanna Sekunda-Lenczewska, Sławomir Wojciechowski i Grzegorz Szkudlarek podejmowali próbę wydania wyroku o sygn. akt II /SA/Łd 1076/15 na posiedzeniu niejawnym w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...]. Skarżącej nieznane są motywy takiej decyzji i okoliczności, dla których w/w sędziowie odstąpili od wydania wyroku ze świadomym pominięciem skarżącej. Sędziowie nie wyznaczyli terminu rozprawy po zmianie decyzji, że sprawa zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Sędziowie : Sławomir Wojciechowski, Grzegorz Szkudlarek, Joanna Sekunda-Lenczewska wydali w dniu 4 sierpnia 2016 roku wyrok (sygn. akt II SA/Łd 1076/15) oddalający skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą warunków zabudowy na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 6 należącej do małżeństwa Ł. Skarżąca uważa, że pomimo, iż wyrok ten został wydany w sprawie wniesionej przez jej siostrę T. A., to jednak taka decyzja Sądu ma związek z osobą skarżącej. Wskazani sędziowie wydali wyrok mimo wiedzy, że siostra skarżącej przebywała na leczeniu sanatoryjnym. Sędziowie : Grzegorz Szkudlarek, Renata Kubot-Szustowska i Jolanta Rosińska w dniu 18 października 2012 roku wydali wyrok w sprawie ll SA/Łd /1076, gdzie stroną skarżoną był Wojewoda [...]. Sprawa dotyczyła zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę przez spółkę A budynku wybudowanego przez skarżącą. Wyrok ten został wydany w okolicznościach dostatecznie uzasadnionego podejrzenia przestępstwa poświadczenia nieprawdy co do odległości budynku wybudowanego przez skarżącą przez rzeczoznawcę budowlanego, który na zlecenie spółki A opracował dokumentację dotyczącą budynku biurowego, o którego rozbiórkę wystąpiła spółka, jak i poświadczenie nieprawdy przez Wojewodę [...]. Powyższy skład sędziowski w takich okolicznościach winien na podstawie art. 304 k.p.k. powiadomić Prokuraturę, tym bardziej że poświadczenie nieprawdy miało miejsce przez Wojewodę [...]. Tym samym miało miejsce przez wskazanych sędziów tuszowanie zaistnienia dostatecznie uzasadnionego przestępstwa poświadczenia nieprawdy. Sędzia Zygmunt Zgierski nie dopełnił obowiązku sporządzania i doręczenia uzasadnienia wyroku. Wskazany Sędzia najpierw akceptował decyzję Sędziego o skierowanie sprawy do Komornika Sadowego o nienależne 100 zł, a następnie w sposób niegodny sprawowanego urzędu toczył boje przed sądem powszechnym, gdzie przegrał sprawę. Natomiast sędziowie : Barbara Rymaszewska, Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień i Tomasz Zbrojewski mają wrogi stosunek do skarżącej. W ocenie wnioskodawczyni dopuścili się łamania przepisów prawa przy rozpoznawaniu spraw skarżącej, gdzie niechęć do osoby skarżącej przenosi się na jej siostrę. Podniosła, że sprawy te muszą być rozpoznawane przez Prokuratora o wysokich standardach moralnych, a nie jak to miało miejsce w przypadku Prokurator M., gdzie skarżąca złożyła wniosek o jej wyłącznie z wszystkich spraw, które znajdują się w Prokuraturze [...]. W ocenie skarżącej wyżej wymienieni sędziowie wydali wyroki lub zamierzali wydać wyroki w jej sprawach i wykazują brak szacunku dla stanowionego prawa, jak również przyzwalają, aby to prawo było łamane przez strony przeciwne. W tych okolicznościach wniosek o wyłącznie jest, zdaniem wnioskodawczyni, nie tylko konieczny, ale wręcz uzasadniony, aby nie pozbawić skarżącej, jak i jej siostry, rozpoznania sprawy przez rzeczywiście bezstronny i niezawisły sąd, który nie będzie tolerował bezprawia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. W rozumieniu art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (§ 1). Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Stosownie zaś do brzmienia art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Skład orzekający w tej sprawie analizując wniosek skarżącej w kontekście przywołanych wyżej przesłanek z art. 18 i 19 p.p.s.a. nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Mając na uwadze podstawowy zarzut rozpatrywanego wniosku, a mianowicie fakt, iż wskazani sędziowie orzekali we wcześniejszych sprawach skarżącej należy podkreślić, że okoliczność orzekania wcześniej w sprawach, w których skarżąca (lub jej siostra) jest stroną, nie jest wystarczającą przesłanką wyłączenia. Wskazani przez skarżącą sędziowie orzekali w innych sprawach, których przedmiotem kontroli były inne decyzje, ponadto skarżąca nie przedstawiła okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych przez nich oświadczeń co do okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. W odniesieniu do pozostałych zarzutów skierowanych do sędziów Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wskazać należy, że treść argumentów podnoszonych przez skarżącą sprowadza się w istocie do kwestionowania celowości i prawidłowości rozstrzygnięć procesowych i merytorycznych podejmowanych w toku prowadzonych z udziałem D. A. postępowań sądowych. Zdaniem sądu rozstrzygnięcia te nie mogą rzutować na ocenę bezstronności sędziego, bowiem prawidłowość ich podjęcia może być kwestionowana jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania, z których zresztą skarżąca korzysta, wnosząc chociażby skargi kasacyjne od wyroków tutejszego sądu. Zarzuty w tym zakresie skierowane pod adresem wskazanych sędziów Wydziału II należy uznać za bezzasadne. Odnosząc się do zarzutów skarżącej o wrogości i stronniczości wskazanych sędziów podkreślić należy, iż zgłaszając wniosek o wyłączenie sędziego należy wskazać na motywy ewentualnego stronniczego działania sędziego. Nie jest wystarczająca sama utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z jednostronnych odczuć wnioskującej, konieczne jest wskazanie obiektywnych, poważnych powodów wnoszenia żądania. Dodatkowo należy zauważyć, że rozpatrzenie wniosku o wyłączenie sędziego lub sędziów powinno odbywać się każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Niedopuszczalne jest bowiem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności jednostkowej sprawy. Przesłanki będące podstawą wyłączenia sędziego powinny pozostawać w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny sądu w taki sposób, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 94). W literaturze podkreśla się, że bezstronność sędziego jest ściśle związana z obiektywizmem w rozstrzyganiu danej sprawy, a więc wolnego od emocji stosunku do sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia bądź też emocjonalnego stosunku do strony wynikającego m.in. z więzi rodzinnej, przyjaźni lub koleżeństwa (por. Z. Tabor, T. Pietrzykowski, Bezstronność jako pojęcie prawne [w:] Prawo a wartość, s. 273). Dodać wreszcie trzeba, że sędziowie orzekający w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania sprawy skarżącej i prawdziwość tych oświadczeń nie budzi – w przekonaniu składu orzekającego w niniejszej sprawie - żadnych wątpliwości. Podsumowując sąd stwierdził, że podniesione przez skarżącą okoliczności nie świadczą o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącej dla niej niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jej oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. W tym stanie rzeczy wniosek D. A. o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podlegał oddaleniu, o czym sąd orzekł na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 19 i art. 18 § 1 p.p.s.a. A. P.