II SA/Łd 1530/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie NSA Andrzej Kozerski, WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wydobywanie kopaliny pospolitej /piasku ze żwirem/ bez wymaganej koncesji , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Urząd Kontroli Skarbowej w O. stwierdził w miejscowości S. gmina O. prowadzenie przez firmę M. W. wydobywania i sprzedaży kopaliny pospolitej /piasku ze żwirem/ bez wymaganej koncesji. O tym fakcie poinformował Starostę [...], który następnie wszczął postępowanie administracyjne mające na celu wymierzenie kary pieniężnej. Karę naliczono biorąc pod uwagę faktyczne wydobycie kopaliny - według faktur przedsiębiorcy oraz cen rynkowych kopaliny. Wojewoda uznał pojęcia "wydobywanie" kopaliny i "eksploatacja" piasku budowlanego i żwiru za równoznaczne. Prawo geologiczne i górnicze nie zawiera definicji wydobywania kopalin, co oznacza, że zgodnie z powszechnie przyjętymi regułami wykładni prawa należy mu nadać takie znaczenie, jakie ma ono w języku potocznym. M. W. w dniu 8 października 2002 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody zarzucając: 1/ Naruszenie art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 119 i 128 ust.1 ustawy "Prawo geodezyjne i górnicze" poprzez oparcie rozstrzygnięcia na ustawie dopuszczającej stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn odpowiedzialności za wykroczenie i sankcji administracyjnej, określonej przez powołaną ustawę jako "kara pieniężna". 2/ Naruszenie art.8 w zw. z art.11 kpa poprzez niewyjaśnienie przesłanek, jakimi kierowały się organy przy rozstrzyganiu sprawy oraz art.77 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego. 3/ Naruszenie art.107 § 3 kpa poprzez niepełność uzasadnienia i jego niedostateczne powiązanie z rozstrzygnięciem decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż art.119 ustawy Prawo geologiczne i górnicze nakłada karę grzywny lub aresztu na osobę, która bez wymaganej koncesji prowadzi działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż /odpowiedzialność za wykroczenie/. Mający zastosowanie w niniejszej sprawie art.128 ust.1 prawa geologicznego i górniczego przewidywał odpowiedzialność niezależną od odpowiedzialności za popełnienie wykroczenia w postaci kary pieniężnej w stosunku do osoby wydobywającej kopalinę bez koncesji. Zachodzi zatem zbieg odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności za wykroczenie. Kumulowanie odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności za wykroczenie narusza zasadę państwa prawa wyrażoną w art.2 Konstytucji. Skarżący wniósł o dokonanie przez Sąd kontroli konstytucyjności przepisu art.128 Prawa geodezyjnego i górniczego. Obowiązkiem organu administracyjnego jest wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, a więc zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. Twierdzenia skarżącego zawarte w piśmie do Starosty z dnia 12.07.2002 r. zostały najwyraźniej zignorowane przez organy zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, które nie ustosunkowały się do tych twierdzeń w żadnej ze skarżonych decyzji. W szczególności za chybiony skarżący uważa zarzut wydobywania kopaliny, ponieważ dokonywał jedynie niwelacji terenu. Uzyskanie w ten sposób piasku trudno zakwalifikować jako "wydobywanie" kopaliny w rozumieniu ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Zgodnie z art.77 § 1 kpa, organ administracyjny ma obowiązek wskazać, które z przedstawionych twierdzeń uznał za prawdziwe i udowodnione, a które nie, wraz z podaniem kryteriów i przyczyn wyboru. Tymczasem uzasadnienie decyzji starosty zawiera stwierdzenie, że na terenie nieruchomości poddanej oględzinom miała miejsce " eksploatacja", której zakres trudno precyzyjnie ustalić ze względu na trwającą budowę obiektów przemysłowych oraz brak materiałów kartograficznych z okresu przed podjęciem eksploatacji. Skarżący zarzucił ponadto decyzjom niepełność uzasadnienia, które narusza wymogi określone w art.107 § 3 w zw. z art. 138 kpa. Pełnomocnik skarżącego obecny na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym zarzucił organom obu instancji dokonanie dowolnego wyliczenia pozyskanej ilości piasku. Wojewoda Łódzki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1271/ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. "Prawo o ustroju sądów administracyjnych" /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada prawidłowość zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydawania. Decyzja stosownie do art.145 § 1 ust 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik postępowania. W rozpoznawanej przez sąd sprawie nie doszło do naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, ani do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Bezsporne jest, iż skarżący nie dysponował koncesją na wydobywanie piasku i żwiru. Nawet jeśli wydobywanie piasku i żwiru następowało w trakcie dokonywanej rekultywacji, to powyższa okoliczność nie zwalniała skarżącego z obowiązku otrzymania koncesji. M. W. wymierzona została kara pieniężna na podstawie art.128 ust.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. "Prawo geodezyjne i górnicze" /Dz.U. Nr 27, poz. 96/ za wydobywanie kopaliny pospolitej w latach 1999, 2000 i 2001, w wysokości dwukrotności wartości wydobytej kopaliny. Art.128 ust.1 prawa geologicznego i górniczego przewidywał: "w razie wydobywania kopaliny bez wymaganej koncesji lub z rażącym naruszeniem jej warunków, organ koncesyjny wymierza prowadzącemu taką działalność karę pieniężną, w wysokości od dwukrotnej do dziesięciokrotnej wartości wydobytej kopaliny". Art.128 Prawa geologicznego i górniczego utracił moc w dniu 1 stycznia 2002 r. na podstawie art.1 pkt 85 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. "o zmianie ustawy prawo geologiczne i górnicze" /Dz. U. z 2001 r. Nr 110, poz.1190/, obowiązującej od dnia 1 stycznia 2002 r. Zgodnie jednak z art.12 ust.2 powołanej ustawy do opłat eksploatacyjnych i kar pieniężnych, należnych za okres sprzed wejścia w życie ustawy oraz ich egzekucji , stosuje się przepisy dotychczasowe. Piasek i żwir są kopalinami pospolitymi w rozumieniu art.5 ust.3 ustawy "Prawo geologiczne i górnicze". Skarżący wydobywał piasek i żwir w celach gospodarczych /sprzedawał je/, a zatem zgodnie z art.15 ust.1 pkt 2 tej ustawy zobowiązany był do posiadania koncesji. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku skarżącego o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z art.2 Konstytucji art.128 ust.1 prawa geologicznego i górniczego. Przepis ten utracił moc z dniem 1 stycznia 2002 r. W myśl art.39 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. "o Trybunale Konstytucyjnym" /Dz.U. Nr 102, poz.643/ Trybunał Konstytucyjny umorzyłby postępowanie, bowiem akt normatywny w kwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą. Zgodnie z art.178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sędziowie w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Art.128 prawa geologicznego i górniczego jest przepisem ustawowym. Wobec tego sądy nie są władne do kontroli konstytucyjności tego przepisu. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę nie dokonał wnioskowanej przez skarżącego kontroli konstytucyjności wyżej wymienionego przepisu. Użycie przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji określenia "eksploatacja piasku", choć w art.128 prawa geologicznego i górniczego użyte zostało sformułowanie "wydobywanie kopaliny" nie podważa prawidłowości decyzji. Organ wymierzył karę na podstawie art.128 ust.1 powołanej ustawy i w granicach tym przepisem przewidzianym, to jest za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. Przepis ten stanowi prawidłową podstawę rozstrzygnięcia. Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów art.8, 11 i 77 § 1 kpa. Organy I i II instancji oparły swoje decyzje na materiale dowodowym zebranym w sposób wyczerpujący przez Urząd Kontroli Skarbowej i Urząd Skarbowy w O. Ustalenia Urzędu Skarbowego w O. zostały przedstawione skarżącemu w dniu 22 lutego 2002 r. /v. protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 19 lutego 2002 r. w firmie M. W./. Skarżący podpisał protokół nie wnosząc do jego treści zastrzeżeń. W trakcie postępowania przed organami administracyjnymi I i II instancji skarżący nie podważał prawidłowości wyliczenia ilości wydobytego piasku i żwiru. Przesłuchiwany w charakterze strony w dniu 23 stycznia 2002 r. przez Urząd Kontroli Skarbowej zeznał, iż wydobył tyle piasku i żwiru z gruntu Pana K., ile sprzedał "A" i innym firmom /v. protokół przesłuchania - zał. nr 2, k.2 i 3/. Dlatego też Starosta i Wojewoda zasadnie w swych decyzjach jako podstawę wyliczenia ilości wydobytych kopalin przyjęli wyniki kontroli organów skarbowych, przeprowadzonej w firmie skarżącego i w "A". Decyzja wydana przez Starostę w dniu [...] w swej formie i treści odpowiada wymogom określonym w art.107 § 1 i 3 kpa. W decyzji tej Starosta nie mógł odnieść się do pisma pełnomocnika skarżącego oznaczonego datą 12.07.2002 r., gdyż pismo to wpłynęło do organu I instancji dopiero w dniu 15 lipca 2002 r. Za trafne należy natomiast uznać stanowisko skarżącego, iż decyzja Wojewody narusza wymogi określone w art.107 § 3 kpa. Uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i nie przytacza przepisów prawa materialnego, na podstawie których wymierzono karę pieniężną.Mimo powyższych braków rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Wojewody jest prawidłowe. Nie istnieje zatem podstawa do uchylenia decyzji w trybie art.145 § 1 ust.1 pkt c/ prawa o postępowaniu przed sądem administracyjnymi. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.