II SA/Łd 1535/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Janusz Nowacki, WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 3 II SA/Łd 1535/02 Uzasadnienie Prezydent Miasta Ł. decyzją [...] z dnia [...]wydaną na podstawie art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. "o ewidencji ludności i dowodach osobistych" (Dz.U. Nr 32 poz. 174 z dnia 30 czerwca 1984r. z późn. zm.) oraz art. 104 kpa orzekł o wymeldowaniu Pana M. P. z pobytu stałego w Ł. przy ul. G. 21 m. 2. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ administracji wydaje decyzje o wymeldowaniu osoby, jeśli spełnione zostaną następujące przesłanki: 1) gdy osoba ta utraciła uprawnienie do przebywania w przedmiotowym lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce swojego pobytu stałego, albo 2) gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego jej miejsca pobytu nie można ustalić. Organ zastosował w postępowaniu pierwszy z wymienionych wyżej stanów faktycznych, gdyż Pan M. P. utracił uprawnienie do przebywania w przedmiotowym lokalu, wraz z utratą uprawnień do lokalu, bowiem umowa najmu została wypowiedziana z dniem 31 marca 200r. ze skutkiem na dzień 28 kwietnia 2000r. ponadto budynek przy ul. G. 21 w części frontowej został przeznaczony do rozbiórki, a następnie decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wyłączony w całości z użytkowania. Przeprowadzone kontrole meldunkowe potwierdziły fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w Ł. przy ul. G. 21 m. 2 przez M. P. kilka lat temu i nie przebywanie w nim w sposób wskazujący na charakter stały (brak mebli i rzeczy osobistych w lokalu od 2 lat). M. P. odwołał się od decyzji Prezydenta do Wojewody [...]. W odwołaniu oświadczył, że przedmiotowy lokal znajdował się w dyspozycji jego rodziny od 1962r. On natomiast stał się głównym najemcą w 1976r. i zamieszkiwał w lokalu do 1996r. W 1996r. opuścił lokal w poszukiwaniu pracy. Pracę otrzymał w S. i tam też na czas jej wykonywania zamieszkiwał u córki. W roku 1998 zdecydował się zameldować tymczasowo w przedmiotowym lokalu znajomego. Decyzja ta spowodowana była możliwością opłacania czynszu przez osobę tymczasowo zameldowaną. M. P. stwierdził, że nie opuścił na stałe swojego mieszkania. Interesował się nim i miał zamiar do niego wrócić. Wyjazd z Ł. spowodowany był koniecznością znalezienia pracy. W późniejszym okresie chorował. W okresie rekonwalescencji przebywał u córki w S. Wojewoda [...] decyzją [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł. Decyzja organu odwoławczego zapadła w oparciu o następujące ustalenia: W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania niezbędne było spełnienie następujących przesłanek: 1) utrata uprawnień do przebywania w lokalu, 2) opuszczenie lokalu bez wymeldowania się. W chwili orzekania przez organ pierwszej instancji należało uznać, że M. P. na skutek wypowiedzenia mu umowy najmu lokalu utracił uprawnienie do przebywania w nim. Jednakże na dzień orzekania przez organ odwoławczy przesłanka ta nie ma znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem wyrokiem z dnia 27 maja 2002r., sygn akt K 20/01 Trybunał Konstytucyjny uchylił art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jako niezgodny z Konstytucją. Decydujące, zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ocena przesłanki "opuszczenia lokalu". Definicję pojęcia pobytu stałego zawiera art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przewidujący, że pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Za orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że miejscem pobytu stałego określonej osoby jest miejsce (lokal), w którym znajduje się jej centrum życiowe. Zamieszkiwanie zaś w lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu i spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że Pan M. P. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu i w nim nie przebywa. M. P. w dniu 3 października 2002r. zaskarżył decyzję Wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucił decyzji naruszenie: - art. 7 kpa poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, - art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że mimo wyjazdów z Ł. w 1996r., w celu znalezienia pracy, jego życie koncentrowało się w przedmiotowym lokalu. Na podnajem lokalu w 1998r. administracja wyraziła zgodę. Skarżący przyjeżdżał regularnie do swego mieszkania i spędzał w nim każdą chwilę wolną od pracy. Natomiast częsta nieobecność w mieszkaniu w roku 2000 spowodowana była złym stanem technicznym lokalu, a ponadto częstym przebywaniem skarżącego na leczeniu. Skarżący wyjaśnił, że nigdzie więcej nie był zameldowany i nie posiadał oraz nie posiada żadnego innego mieszkania. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1259) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 stycznia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wyniki postępowania. W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przez organy administracyjne przepisów postępowania – artykułów 7,10 i 77 § 1 kpa. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Organy przyjęły, iż skarżący utracił uprawnienie do przebywania w lokalu oraz opuścił lokal bez wymeldowania się. Tym samym spełnione miały zostać przesłanki do wymeldowania przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające wymeldowanie go z przedmiotowego lokalu. Organy błędnie przyjęły, iż skarżący utracił prawo do przebywania w lokalu nr 2 przy ulicy G. 21 w Ł. wobec skutecznego wypowiedzenia umowy najmu. Z oświadczenia M. P. złożonego przed organem I instancji 18 lipca 2000 r. wynika, że dopiero w tym dniu dowiedział się o wypowiedzeniu mu umowy najmu. Wniósł jednocześnie o udzielenie do dnia 31 lipca 2000 r. terminu na zajęcie stanowiska w sprawie ( k. 18 akt administracyjnych). Organ nie uwzględnił tego wniosku i decyzję o wymeldowaniu wydał już [...] Powyższe postępowanie organu naruszało przepis art. 10 § 1 kpa. Oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy najmu zawarte zostało w piśmie Administracji Nieruchomości Ł. – G. [...] z dnia [...] W aktach sprawy brak dowodu potwierdzającego doręczenie tego pisma M. P. Zgodnie z art. 61 kodeksu cywilnego oświadczenie woli złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Skoro pismo zawierające oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy nie zostało doręczone adresatowi, to brak jest podstaw do przyjęcia, iż umowa najmu została skutecznie wypowiedziana. Organy administracyjne nie zgromadziły materiału dowodowego, pozwalającego na uznanie występowania przesłanki opuszczenia przez skarżącego lokalu bez wymeldowania. Zgodnie z art. 7 kpa organy zobowiązane są podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto art. 77 § 1 kpa zobowiązuje organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Skarżący w trakcie postępowania podnosił, iż nie miał zamiaru opuszczenia mieszkania na stałe. Jego wyjazd spowodowany był koniecznością poszukiwania pracy, której nie mógł znaleźć w Ł. Cały czas chciał powrócić do mieszkania przy ulicy G 21 w Ł. Powrót jednak opóźniał się z powodu długotrwałej choroby i rekonwalescencji. Gdyby zamierzał osiąść na stałe poza Ł, to znalazłby mieszkanie w innej miejscowości i tam zameldował się na stałe. Nie uczynił tego jednak. W skardze stwierdził, że otrzymał zgodę administracji na podnajem mieszkania. W ocenie sądu przebywanie w innej miejscowości spowodowane koniecznością podjęcia pracy i długotrwałą chorobą nie spełnia przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania, określonej w art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych chyba, że towarzyszą temu inne okoliczności, wskazujące na zamiar stałego związania się z miejscem pobytu czasowego. Podobny pogląd, dotyczący czasowego przebywania w innej miejscowości w związku z pobieraniem nauki w szkole, wyrażony został w wyroku NSA SA/Wr 789/88 z dn. 10.02.1989 r. (O NSA 1989/2/72). Powoływane przez skarżącego przyczyny wyjazdu z Ł. i przebywanie poza nią, świadczą o braku zamiaru stałego związania się skarżącego z inną miejscowością. Jednakże ustalenie wiarygodności powyższych oświadczeń poprzedzone musi zostać wnikliwym postępowaniem dowodowym. Organ administracji ponownie rozpoznając sprawę ustali czy M. P. rzeczywiście pracował poza Ł. Sprawdzi także faktyczne okresy jego choroby i rekonwalescencji. Wyjaśnienia wymaga również kwestia wyrażenia przez administrację nieruchomości zgody na podnajem przedmiotowego lokalu. Zgoda taka świadczyć mogłaby o akceptowaniu przez administrację tymczasowego opuszczenia lokalu przez M. P. Wobec dokonania ustawą z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 93 poz. 887) zmiany brzmienia art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zbędne stało się badanie przez organ przesłanki utraty uprawnienia skarżącego do przebywania w przedmiotowym lokalu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.