II SA/Łd 1540/02

WyrokWSA w Łodzi2004-05-31

Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, p. o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skierowanie instruktora nauki jazdy na egzamin sprawdzający kwalifikacje jest uzasadnione, gdy w samochodzie podczas szkolenia obecne były osoby trzecie, których charakteru pobytu nie ustalono, a organ administracji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i nie umożliwił stronie wypowiedzenia się?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego, w szczególności charakteru obecności osób trzecich w samochodzie podczas szkolenia, nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy, nie umożliwiły stronie wypowiedzenia się i oparły się na nierzetelnym materiale dowodowym, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o skierowaniu instruktora nauki jazdy G. T. na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Powodem było stwierdzenie policji, że w samochodzie podczas szkolenia obecne były dwie dodatkowe osoby oprócz kursanta i instruktora. Instruktor G. T. twierdził, że jedną z osób był jego syn (również instruktor), a drugą pracownik biurowy upoważniony do przebywania w pojeździe. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o skierowaniu na egzamin, nie wyjaśniając jednak w pełni charakteru obecności tych osób i nie dając stronie możliwości wypowiedzenia się.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]; orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 31 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska (spr.), p. o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego K. Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2004 roku na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji instruktora nauki jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia[...], nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 260 (dwieście sześćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez G. T. od decyzji wydanej przez Starostę [...] z dnia [...] Nr [...] w sprawie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje instruktora nauki jazdy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt l ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2002 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. l ust. l ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.), § 7 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. nr 150, poz. 1681), § l ust. l i 2, § 8 załącznika nr 3 - Programu szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych - do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w dniu 28 czerwca 2002 r. do Starosty [...] wpłynęła notatka służbowa Policji w P., z której wynikało, iż po zatrzymaniu pojazdu i kontroli instruktora nauki jazdy G. T., w pojeździe oprócz kierującego kursanta były jeszcze dwie inne osoby tj. M. T. – instruktor nauki jazdy oraz kobieta, co do której Policja nie ustaliła danych osobowych. Decyzją z dnia [...] Nr [...]Starosta P. orzekł o skierowaniu G. T. na egzamin sprawdzający kwalifikacje instruktora nauki jazdy przed komisją powołaną przez wojewodę. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że powziął wątpliwości co do kwalifikacji G. T. jako instruktora nauki jazdy, z uwagi na fakt narażenia na niebezpieczeństwo osób trzecich poprzez zabranie ich w trakcie szkolenia do samochodu nauki jazdy. Ponadto instruktor swoim zachowaniem i podejściem do kontroli drogowej dał negatywny przykład osobie szkolonej. W odwołaniu wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego G. T. stwierdził, że decyzja została podjęta wyłącznie na podstawie nierzetelnej notatki funkcjonariusza Policji. Odnosząc się do przebywania w samochodzie innych osób wyjaśnił, że był to jego syn, a zarazem wykładowca i instruktor M. T. oraz pracownik biurowy K. O. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż skarżący wykonując obowiązki służbowe polegające na szkoleniu kandydata na kierowcę naruszył obowiązujące przepisy prawa, a ponadto swym zachowaniem dał negatywny przykład kursantowi czego skutkiem było skierowanie go na egzamin sprawdzający kwalifikacje jako instruktora nauki jazdy. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, iż zgodnie z § 7 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szkolenia egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 150, poz. 1681), które wymienia osoby trzecie uprawnione do przebywania w pojeździe poza osobą szkoloną i instruktorem - osobami tymi są: 1) kandydat na instruktora wraz z wykładowcą, 2) kierownik jednostki szkolącej lub pracownik przez niego upoważniony, 3) osoba sprawująca w imieniu starosty nadzór w zakresie szkolenia, 4) tłumacz przysięgły, jeżeli osoba szkolona nie włada językiem polskim w stopniu umożliwiającym szkolenie, 5) tłumacz języka migowego, jeżeli osoba szkolona jest głuchoniema. Załącznik nr 3 do rozporządzenia dotyczący programu szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych stanowi, że celem szkolenia jest przygotowanie osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi lub tramwajami w sposób niezagrażający bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż osoba, która znajdowała się w samochodzie nauki jazdy była pracownikiem biurowym Centrum Szkolenia Kierowców i była upoważniona do przebywania w pojeździe podczas trwania nauki jazdy. Zaprzeczył temu, aby jego zachowanie w stosunku do funkcjonariuszy policji było naganne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - starosta może w uzasadnionych przypadkach skierować instruktora na egzamin o którym mowa w art. 105 ust. 2 pkt. 5. Ustawodawca nie sprecyzował pojęcia uzasadnionych przypadków, nawet przykładowo. Uznać jednak należy, iż skoro instruktorem może zostać osoba spełniająca warunki wymienione w art. 105 ust. 2 pkt. 1- 6 cyt. ustawy , a w pkt. 5 określono jako warunek zdanie egzaminu przed komisją powołaną przez wojewodę – to ewidentne naruszenie przez instruktora przepisów określających warunki prowadzenia szkolenia może stanowić uzasadniony przypadek skutkujący skierowaniem instruktora na egzamin (zwłaszcza, że rażące naruszenie przepisów w zakresie szkolenia zgodnie z art. 107 ust. 1 pkt 4 tej ustawy stanowi powód do skreślenia instruktora z ewidencji ). Powstaje bowiem w tym wypadku wątpliwość czy instruktor posiada wiedzę w zakresie szkolenia, która była przedmiotem oceny komisji egzaminacyjnej. W przedmiotowej sprawie Sąd nie mógł jednak dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z uwagi na to, iż stan faktyczny w sprawie nie został ustalony w sposób nie budzący wątpliwości. Skarżącemu postawiono zarzut, iż w trakcie szkolenia kandydata na kierowcę w samochodzie znajdowały się dodatkowo dwie osoby. Z § 7 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. nr 150, poz. 1681) - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji – wynika iż : w trakcie szkolenia kandydatów na kierowców i motorniczych zabroniona jest obecność w pojeździe (poza instruktorem i osobą szkoloną) osób trzecich, z wyjątkiem: 1) kandydatów na instruktorów wraz z wykładowcą, 2) kierownika jednostki szkolącej lub pracownika przez niego upoważnionego, 3) osoby sprawującej w imieniu starosty nadzór w zakresie szkolenia, 4) tłumacza przysięgłego, jeżeli osoba szkolona nie włada językiem polskim w stopniu umożliwiającym prowadzenie szkolenia, 5) tłumacza języka migowego, jeżeli osoba szkolona jest głuchoniema. Jest bezsporne w sprawie, iż 25 czerwca 2002 r. w samochodzie były cztery osoby – kandydat na kierowcę , instruktor i dodatkowe dwie osoby . Tożsamość jednej z tych dwóch osób została ustalona , był to syn skarżącego M. T. Tożsamość drugiej osoby , kobiety nie została ustalona. Nie zostało jednak ustalone przede wszystkim to, w jakim charakterze osoby te przebywały wewnątrz samochodu podczas szkolenia kandydata na kierowcę. W tej sytuacji zarzut skarżącego, iż organ nie wziął pod uwagę faktu , że obecność tych osób nie stanowiła naruszenia przepisów , bowiem jego syn jest instruktorem, a kobieta jest pracownikiem upoważnionym przez kierownika jednostki szkolącej – wymagał wyjaśnienia i ustosunkowania się organów administracji. Skoro organy tego nie uczyniły doszło do naruszenia art. 7 , 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Ponadto sporna i niewyjaśniona pozostała okoliczność odpowiedniego zachowania się skarżącego w stosunku do funkcjonariuszy policji. Podkreślenia jednocześnie wymaga, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania, nie miał możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a decyzję organ I instancji podjął wyłącznie w oparciu o notatkę urzędową sporządzoną przez sierżanta sztabowego P. B. z Komendy Powiatowej Policji w P., bez wyjaśnień strony i bez przesłuchania świadków. Tego rodzaju materiał dowodowy w ocenie Sądu nie był wystarczający do wydania decyzji, a postępowanie organu I instancji naruszało także art. 8, 9 i 10 kpa . Organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów skarżącego, oparł się wyłącznie na ustaleniach organu I instancji. Nie zostało również wyjaśnione z jakiego dowodu organ odwoławczy wywiódł dodatkowy zarzut w stosunku do skarżącego – braku poinstruowania kandydata na kierowcę o obowiązujących w czasie utrudnień w ruchu środkach ostrożności (zdanie przedostatnie uzasadnienia ). Brak również w aktach administracyjnych dowodów na to, iż skarżący miał możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 tej ustawy. Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło