II SA/Łd 1541/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: T. Zbrojewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA: J. Sekunda-Lenczewska, p.o. Sędziego WSA: A. Blewązka, Protokolant asystent sędziego K. Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...]; 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Z. S. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3/ stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Łd 1541/01 U Z A S A D N I E N I E Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] , wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950, z późn. zm.), pozbawił Z. S. uprawnień kombatanckich, przyznanych przez ZW ZBOWiD w S. decyzją z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż Z. S. nabył uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, gdyż w okresie od 22 czerwca 1948 r. do 31 grudnia 1948 r. pełnił służbę w Wojsku Polskim. Podczas tej służby nie brał jednak udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 wyżej cyt. ustawy (tj. Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz z grupami Wehrwolfu). Zgodnie zaś z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie jest przy tym obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 cyt. ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. S. wskazał, iż w 1948 roku został powołany do obowiązkowej służby wojskowej, przydzielony do KBW i skierowany do walk z bandami - jak go informowano - Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz z innymi grabieżcami szkodliwymi dla Polski. Podniósł ponadto, iż w jego ocenie, "utrwalanie władzy ludowej" ma sens w stosunku do przywódców partii i państwa PRL, a nie żołnierzy, których kierowano tam, gdzie podobało się rządowi PRL i Związkowi Socjalistycznych Republik Radzieckich. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] o pozbawieniu Z. S. uprawnień kombatanckich, podtrzymując w uzasadnieniu argumentację zawartą w tejże decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. S. ponownie podniósł okoliczności, na które powołał się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 wyżej powołanej ustawy). Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Badając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności wbrew postanowieniom art. 7 i art. 77 k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zgromadzony zaś w aktach sprawy materiał dowodowy nie został przez niego w sposób wyczerpujący rozpatrzony. W świetle bowiem dokonanych przez tenże organ ustaleń, znajdujących swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, bezspornym jest jedynie fakt, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 22 czerwca do 31 grudnia 1948 r. za służbę w Ludowym Wojsku Polskim. W żadnej mierze nie można natomiast podzielić stanowiska organu, jakoby dostatecznie klarowną była kwestia braku udziału skarżącego w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach (...). Wszakże organ prowadzący postępowanie nie podjął żadnych czynności celem ustalenia, z jakimi oddziałami w trakcie odbywania służby w Ludowym Wojsku Polskim walczył skarżący i wykluczenia tychże jednostek z kręgu oddziałów wskazanych w wyżej przywołanym przepisie. Mimo, iż na fakt walki z bandami UPA skarżący powoływał się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnienie zaś tychże kwestii miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż udział skarżącego w walkach z oddziałami UPA, a więc z oddziałami, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 6 wyżej wskazanej ustawy, stworzyłby uzasadnioną podstawę do zachowania przez niego uprawnień kombatanckich. W tym stanie, wobec naruszenia wskazanych przepisów o postępowaniu, a tym samym przepisów prawa materialnego zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - pkt. 1 i 3 wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368), w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) - pkt 2 wyroku. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający powinien dokonać oceny służby skarżącego w Ludowym Wojsku Polskim w II Brygadzie KBW i jego udziału w walkach w Bieszczadach w okresie od 22 czerwca 1948 r. do 31 grudnia 1948 r. pod kątem przesłanek określonych w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...).