II SA/Łd 1555/10

Dnia 10 lutego 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczego postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. AG II SA/Łd 1555/10 U z a s a d n i e n i e J.B. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o zwolnienie lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie nakazu rozbiórki części samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczego. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką, zięciem oraz ich dorosłymi dziećmi. Na dochody rodziny składają się emerytura skarżącej w wysokości 1.532 złotych, wynagrodzenia za pracę córki i zięcia w łącznej wysokości 3.517 złotych oraz dochody wnuka z tytułu realizacji zleceń w kwocie 780 złotych i wnuczki – ok. 300 złotych. Na majątek skarżącej składają się dwie działki o łącznej powierzchni 3.314 m kw., dom o powierzchni 194,5 m kw. oraz samochód osobowy V. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku (78 lat), schorowaną i po przebytych operacjach, "utrzymuje się wyłącznie z emerytury, a leki są bardzo drogie". Strona oświadczyła także, że z emerytury płaci podatek od nieruchomości, a także ponosi inne wydatki związane z utrzymaniem tej nieruchomości. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, publ. Lex nr 75481). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Otóż przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie posiada środków na pokrycie pełnego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżącą zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy. Sąd miał na uwadze przede wszystkim fakt, iż zadeklarowane przez skarżącą łączne dochody rodziny kształtują się na poziomie 6.129 złotych, co oznacza, że średni miesięczny dochód przypadający na członka rodziny wynosi 1.225 złotych. Wysokość deklarowanych dochodów nie świadczy zatem o trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Również majątek skarżącej wykazany w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zwłaszcza w postaci nieruchomości (działki o powierzchni 3.314 m kw. oraz dom o powierzchni 194,5 m kw.) nie przemawia za uznaniem, że wnioskodawczyni jest osobą ubogą. Skarżąca oświadczyła co prawda, że utrzymuje się tylko z emerytury, jednak nie sposób nie mieć na względzie faktu, iż skarżąca nie prowadzi samodzielnego gospodarstwa domowego, lecz pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i zięciem, którzy uzyskują regularne dochody. Oznacza to, że dla oceny zdolności płatniczych strony istotne są dochody i majątek wszystkich członków rodziny. Mając zaś na uwadze ogół dochodów przypadających na gospodarstwo domowe, należy stwierdzić, iż skarżąca jest w stanie wygospodarować środki niezbędne do pokrycia kosztów udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania oraz poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG