II SA/Łd 1557/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA : Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA : Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA : Sławomir Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, Po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ł. z dnia [...] znak: [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz A.U. kwotę 388 (trzysta osiemdziesiąt osiem) zł tytułem zwrot wpisu sądowego 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ł. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt małoletniej M.U. w Pogotowiu Opiekuńczym w Ł. w kwocie 2.614 zł miesięcznie. Na podstawie decyzji Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ł. z dnia [...], Nr [...] małoletnia M.U. została skierowana do Pogotowia Opiekuńczego w Ł. Natomiast mocą decyzji z dnia [...] organ I instancji określił odpłatność matki – A.U. za pobyt M.U. w placówce na kwotę 2.614 zł. W motywach rozstrzygnięcia podano, iż przepis art. 33 k ust. 4 i ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) stanowi, że za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej opłatę ponoszą do wysokości wydatków bieżących ponoszonych na jego utrzymanie rodzice dziecka, a także opiekunowie prawni w przypadku gdy dysponują dochodami dziecka, z tym że opłata ponoszona przez opiekunów prawnych nie może być wyższa niż 50 % kwoty stanowiącej dochód dziecka. Uchwała Rady Powiatu w Łasku z dnia 19 marca 2003 r., Nr V/33/03 określa zasady częściowego lub całkowitego zwolnienia rodziców z opłat, podstawą do uzyskania takiego zwolnienia jest wywiad środowiskowy. Z uwagi na niemożliwość przeprowadzenia wywiadu u A.U. odpłatność została naliczona w wysokości wydatków bieżących ponoszonych na utrzymanie M.U. Po rozpatrzeniu odwołania A.U., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podał, iż wyliczenie wysokości odpłatności dokonane przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie zostało przeprowadzone prawidłowo. Odwołanie A.U. zawierało wniosek o całkowite zwolnienie z odpłatności za pobyt córki w placówce. Z materiału dowodowego sprawy oraz uzasadnienia decyzji I instancji wynika, iż organ rozważał możliwość całkowitego lub częściowego zwolnienia odwołującej się z ponoszenia odpłatności, podejmując bezskuteczne próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu jej zamieszkania. Z przepisu § 7 ust. 1 powołanej uchwały wynika, iż podstawą do pozytywnego rozstrzygnięcia o zwolnieniu od opłat jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz udokumentowanie sytuacji materialnej i zdrowotnej stosownymi zaświadczeniami. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.U. wniosła o uchylenie decyzji do ponownego rozpoznania lub o umorzenie postępowania z uwagi na to, iż M.U. była wykorzystywana do prac fizycznych i należy jej się za to wynagrodzenie. Sama skarżąca, jak i jej córka znajdują się w trudnej sytuacji życiowej. Nie doszło do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego u skarżącej, ponieważ jest ona chora. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)) Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl zaś z art. 145 § 1 ust.1 p.s.a. decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd administracyjny stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy; Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy Obciążając skarżącą opłatą za pobyt córki w Pogotowiu Opiekuńczym w Ł. w pełnej wysokości organy obu instancji powołały się na niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i ustalenia sytuacji materialnej skarżącej uprawniającej ją do ubiegania się o całkowite bądź częściowe zwolnienie od tej opłaty. Jednocześnie organy te pominęły fakt domniemanej choroby psychicznej skarżącej, na co wskazywała już chociażby treść odwołania wniesionego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Skarżąca powoływała się w nim na fakt pobytu w szpitalu psychiatrycznym w W. i okoliczność ta nie została wyjaśniona przez organ. Zachowanie skarżącej, która uniemożliwiała przeprowadzenie wywiadu środowiskowego wskazywało również na realną możliwość występowania takiej choroby. W tej sytuacji powołanie się przez organ na nieudokumentowanie przez skarżącą jej sytuacji materialnej i zdrowotnej stosownymi zaświadczeniami oraz niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania nie mogło stanowić podstawy do nieuwzględnienia wniosku o częściowe, bądź całkowite zwolnienie od opłaty za pobyt córki w placówce opiekuńczo – wychowawczej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że osoba chora psychicznie właśnie z racji swojego schorzenia takich zaświadczeń może nie złożyć i uniemożliwiać przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Uzasadniona wątpliwość co do stanu zdrowia psychicznego skarżącej znalazła potwierdzenie w postępowaniu sądowym, kiedy to skarżąca przedłożyła kserokopię karty leczenia szpitalnego z SP ZOZ w Ł., Szpitala im. [...] z rozpoznaniem zespołu paranoidalnego, a zatem poważnej choroby psychicznej. Okoliczność tę organ winien rozważyć rozstrzygając przy ponownym rozpoznaniu sprawy wniosek skarżącej o zwolnienie jej z odpłatności za pobyt córki w placówce opiekuńczej. Wniosek ten – co zresztą organ II instancji przyznał w uzasadnieniu swojej decyzji – zawarty bowiem został w odwołaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się również na poczynione w toku postępowania administracyjnego ustalenia wskazujące, iż skarżąca jest właścicielką nieruchomości i uzyskuje dochód z najmu lokali użytkowych. Organ nie ustalił jednak kwoty tego dochodu, a tym samym nie mógł stwierdzić, że skarżąca może pokryć koszty pobytu córki w placówce opiekuńczej w pełnej wysokości. Konstatacja ta jest bowiem oparta na domniemaniu, a w konsekwencji dowolna. Należy również podkreślić, że powołana przez organy obu instancji Uchwała Rady Powiatu w Łasku z dnia 19 marca 2003 r. w sprawie ustalania zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia rodziców lub opiekunów prawnych z opłat za pobyt dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym w Ł. przewiduje kryteria tego zwolnienia, które winny mieć zastosowanie przy ocenie wniosku skarżącej o zwolnienie od przedmiotowej opłaty. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 33 k ust. 4 obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawy o pomocy społecznej) oraz przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik postępowania (art. 7, 77 i 80 kpa). Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O zwrocie poniesionych przez skarżącą kosztów wpisu sądowego orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ). W oparciu o art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku.