II SA/Łd 156/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Grzegorz Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi J.M. i P.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących – J.M. i P.M. kwotę 500,00 (pięćset) zł tytułem zwrotu wpisu sądowego, 3. stwierdza, że z uwagi na brak przedmiotu wykonalności orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...] i odmówił uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...], Nr [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Kierownik Urzędu Rejonowego w R. decyzją z dnia [...] zezwolił K.O. i G.O. na zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego (parter) na sklep przemysłowy w R. przy ul. A 31 wraz z wykonaniem robót budowlanych polegających na wzniesieniu dwóch ścian osłonowych nad tarasem z wykorzystaniem istniejącej konstrukcji nośnej słupów i podciągów. W uzasadnieniu organ podał, iż po przedłożeniu projektu adaptacyjnego stwierdza się, że budynek mieszkalny może być użytkowany jako sklep przemysłowy po wykonaniu robót budowlanych polegających na wzniesieniu dwóch ścian osłonowych pod istniejącym tarasem. Po przeprowadzeniu postępowania w trybie wznowienia Starosta [...] decyzją z dnia [...] uchylił decyzję datowaną na dzień [...] i umorzył postępowanie w sprawie wniosku G.O. z dnia 13 marca 1998 r. o wydanie decyzji na zmianę sposobu użytkowania, przed organem administracji architektoniczno - budowlanej I stopnia. Po rozpatrzeniu odwołania G.O., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił rozstrzygnięcie datowane na dzień [...] i odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]. W motywach swojego stanowiska wyjaśnił, iż wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego i stanowi instytucję procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § l kpa. Istotą wznowionego postępowania jest usunięcie naruszeń proceduralnych popełnionych przy wydawaniu decyzji. W przedmiotowej sprawie przesłanką do wznowienia postępowania był fakt nie brania przez stronę, bez własnej winy, udziału w postępowaniu. Konstrukcja tego przepisu oparta jest na założeniu, że udział strony w postępowaniu wpłynie na treść decyzji. W przedmiotowej decyzji, jak i w aktach sprawy brak jest ustosunkowania się do tego zagadnienia, a podkreślenia wymaga, że zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, jak i ugruntowanym orzecznictwem NSA, nawet udokumentowany brak udziału strony w postępowaniu nie oznacza, że decyzja już z tego powodu jest dotknięta wadą - jak to wywiódł organ I instancji - kwalifikującą decyzję do uchylenia. Przyjmując, że celem wznowionego postępowania jest ponowne rozpatrzenie sprawy, organ powinien rozpatrzyć sprawę na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania weryfikowanej decyzji ostatecznej. Niedopuszczalne jest włączenie do wznowionego postępowania okoliczności powstałych po wydaniu tej decyzji, jak zrobił to organ I instancji. Z treści uzasadnienia skarżonej decyzji Starosty [...] nie wynika w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że w toku postępowania nadzwyczajnego (wznowieniowego) rozważono wszystkie kwestie należące do organów orzekających w postępowaniu wznowieniowym. Przede wszystkim nie wykazano w ogóle jaki wpływ na treść decyzji miał fakt nie brania udziału w postępowaniu przez stronę tj. J.M. i P.M., co jest sprawą zasadniczą w toczącym się postępowaniu wznowieniowym. W ocenie organu orzekającego wskazany brak udziału strony w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...] nie mógł mieć wpływu na podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie. Przemawia za tym okoliczność, iż na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, w omawianej sprawie części budynku mieszkalnego, nie była wymagana zgoda J.M. i P.M. jako sąsiadów inwestycji, a także nie miały tutaj zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 ze zm.), a w szczególności przepis § 12 ust. 6. W związku z powyższym organ uznał, iż skarżona decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] uchylająca wcześniejszą decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] nie może się ostać w obrocie prawnym, co zrodziło konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego i orzeczenia w przedmiotowej sprawie, na podstawie posiadanego materiału dowodowego, o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.M. i P.M. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] i utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kontestowanego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron i prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Antycypując dalsze rozważania wyjaśnić należy, iż właśnie taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Wojewodę [...]. Po myśli tego przepisu zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne (art. 71 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego). W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia na taką zmianę, stosuje się odpowiednio przepisy art. 50, 51 i 57 ust. 7. Zgodnie z przepisem art. 83 prawa budowlanego, do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa m. in. w treści art. 71 ust. 3. Natomiast do właściwości organów administracji architektoniczno - budowlanej należą sprawy określone w ustawie i nie zastrzeżone do właściwości innych organów (art. 82 ust. 1 prawa budowlanego). W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, zaskarżoną decyzję wydał Wojewoda [...], czyli organ administracji architektoniczno - budowlanej. Z przytoczonej powyżej regulacji prawa budowlanego wynika w sposób bezsporny, iż organem właściwym do orzekania był organ nadzoru budowlanego. Zgodnie z unormowaniem art. 65 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Organ administracji architektoniczno - budowlanej tego nie uczynił, co za tym idzie naruszył reguły postępowania administracyjnego, w szczególności przepisy o właściwości. Naruszenie takie, zgodnie z uregulowaniem przepisu art. 156 § 1 pkt 1 kpa stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy regulacji art. 145 § 1 pkt 2 i 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.