II SA/Łd 156/25
WyrokWSA w Łodzi2025-05-23
Skład orzekający: Agata Sobieszek-Krzywicka, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Marcin Olejniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, gdy wniosek inwestora dotyczy terenu, dla którego rozpoczęto procedurę sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ustalenia obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wskazują na wyłączenie tego terenu spod zabudowy mieszkaniowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji miał podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ rozpoczęcie procedury sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz sprzeczność planowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uzasadniają zastosowanie art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Instytucja zawieszenia postępowania ma na celu ochronę obszaru przed zainwestowaniem niezgodnym z przyszłym planem miejscowym, co jest zgodne z zasadą pierwszeństwa planowego gospodarowania przestrzenią.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej. Zawieszenie nastąpiło do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz nie dłużej niż do 9 kwietnia 2026 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując m.in. na zbyt wczesny etap prac planistycznych oraz błędne powołanie się przez organ na uchylony przepis. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2025 r. sprawy ze skargi S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 grudnia 2024 r. znak: SKO.4150.803.2024 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. dc
Postanowieniem z 27 grudnia 2024 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – w skrócie: "k.p.a." – oraz art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 977) – powoływanej jako: "u.p.z.p." – utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z 2 grudnia 2024 r., nr DPRG-UA-IX.770.2024, zawieszające do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz na okres nie dłuższy niż do 9 kwietnia 2026 r., postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz układem komunikacyjnym, przewidzianej do realizacji w Ł., przy ul. [...], na działkach o numerach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...], w obrębie [...].
Kolegium wskazało, że w zażaleniu na ww. postanowienie organu I instancji inwestor wniósł o jego uchylenie jako naruszające przepis art. 62 ust. 1 u.p.z.p. poprzez podjęcie rozstrzygnięcia bez uzasadnionej przyczyny, wbrew zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego oraz z naruszeniem granic uznania administracyjnego. Strona wskazała, że organ nie uargumentował należycie zawieszenia postępowania zwłaszcza, że procedura uchwalania planu jest długa i złożona.
Następnie organ II instancji wyjaśnił, że przepis art. 62 ust. 1 u.p.z.p. wprowadza możliwość zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy (jeżeli inwestycja jest planowana na terenie, dla którego nie ma ustawowego obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) bez konkretnej przyczyny, na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od daty złożenia wniosku. Przy czym przepis ten nie ma na celu uniemożliwienia podejmowania na terenie objętym pracami planistycznymi żadnych prac inwestycyjnych, a jedynie takich, które mogłyby pozostawać w sprzeczności z zasadami zagospodarowania przestrzennego ustalonymi w nowo uchwalonym planie. Jak się podnosi w orzecznictwie sądów administracyjnych, uzasadnienie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalania warunków zabudowy powinno być poparte wykładnią systemową. Użycie zwrotu "można zawiesić" podyktowane jest stosunkiem merytorycznej treści rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego, dopuszczającego realizację konkretnego zamierzenia inwestycyjnego, do ustaleń sporządzanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeśli zatem z materiałów planistycznych wynika, iż realizacja danej inwestycji będzie zgodna z tworzonym planem, to nie wydaje się celowe wstrzymywanie postępowania. Natomiast, gdy zachodzi prawdopodobieństwo sprzeczności postanowień decyzji z projektowanymi ustaleniami nowego planu, organ powinien na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. wstrzymać to postępowanie.
Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie, jak wskazują zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, działki przeznaczone pod planowaną inwestycję położone są na obszarze, dla którego Rada Miejska w Łodzi w dniu 24 sierpnia 2024 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: [...] i [...]. Obecnie, po obwieszczeniu o podjęciu uchwały, zakończono zbierać wnioski do planu. Zgodnie z obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Łodzi (uchwała Rady Miejskiej w Łodzi nr [...] z dnia 28 marca 2018 r. z późniejszymi zmianami), którego ustalenia są wiążące przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, teren objęty wnioskiem, w granicach obszaru objętego przystąpieniem do sporządzenia planu, znajduje się w jednostce O - tereny aktywne przyrodniczo, w tym użytkowane rolniczo. Pismem znak: [...] z dnia 27 listopada 2024 r. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Ł. poinformowała, że przedłożenie do uchwalenia projektu planu jest planowane na koniec III kwartału 2025 r., a więc przed upływem okresu zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy tj. do 9 kwietnia 2026 r. Wspomniane nieruchomości znajdą się w terenie wyłączonym spod zabudowy, gdyż zgodnie z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi" uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 28 marca 2018 r., zmienioną uchwałami Rady Miejskiej w Łodzi Nr [...] z dnia 6 marca 2019 r. i Nr [...] z dnia 22 grudnia 2021 r., zlokalizowane są w jednostce funkcjonalno-przestrzennej oznaczonej symbolem "O" - tereny aktywne przyrodniczo, w tym użytkowane rolniczo.
W ocenie organu II instancji nie budzi wątpliwości, iż planowana inwestycja polegająca na budowie [...] budynków mieszkalnych byłaby sprzeczna ze sposobem zagospodarowania, jakie Studium przewiduje dla tego terenu, co organ wskazał w swojej decyzji. Kolegium przy tym dodało, iż stosownie do brzmienia art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Ustalenia planu miejscowego są konsekwencją zapisów studium. Inne przeznaczenie konkretnego terenu w planie miejscowym niż przeznaczenie przyjęte w studium kwalifikowane jest jako istotne naruszenie prawa, tj. powołanego wyżej art. 9 ust. 4 u.p.z.p. A zatem, aczkolwiek dla przedmiotowego terenu brak jest projektu planu miejscowego, to jednak ustalenia dla tej jednostki urbanistycznej, wynikające z wiążących dla planu zapisów studium zagospodarowania przestrzennego, wskazują na istnienie sprzeczności pomiędzy przewidywanym sposobem przeznaczenia terenu inwestycji, a zagospodarowaniem planowanym przez inwestora.
W tym stanie rzeczy słusznie zdaniem Kolegium organ I instancji uznał, iż istnieją podstawy do zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej przez inwestora inwestycji, w oparciu o przepis art. 62 ust. 1 u.p.z.p.
Odnosząc się do zarzutów strony organ II instancji wyjaśnił, że inwestycje poczynione przez stronę na ww. działkach czy poniesione przy tym koszty pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła S. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., zarzucając:
a) art. 62 ust. 1 u.p.z.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że istnieją podstawy do zawieszenia postępowania na maksymalny okres 18 miesięcy, w sytuacji gdy prace nad sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic [...] i [...] są na wstępnym etapie, Prezydent Miasta Łodzi ogłosił o podjęciu przez Radę Miejską w Łodzi uchwały Nr [...] z dnia 28 sierpnia 2024 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic [...] i [...] oraz o rozpoczęciu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko skutków realizacji ww. planu miejscowego, a sposób zagospodarowania działek, co do których został złożony wniosek o wydanie warunków zabudowy, nie jest sprzeczny z funkcją i przeznaczeniem działek występujących w najbliższej okolicy, a stanowi ich uzupełnienie i dopełnienie;
b) art. 9 ust. 4 u.p.z.p. poprzez jego zastosowanie i powołanie się przez organ w uzasadnieniu skarżonego postanowienia w sytuacji, gdy art. 9 został uchylony ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688), która weszła w życie 24 września 2023 r. i w dacie wydanie postanowienia przez SKO w Łodzi nie obowiązywał.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności:
a) art. 107 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia przyczyn zawieszenia postępowania na maksymalny okres, nie dokonania weryfikacji etapu procedowania planu oraz powołanie się na art. 9, który został uchylony ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688);
b) art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i w konsekwencji uznanie, że zostały wypełnione wszystkie przesłanki uprawniające organ do zawieszenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy na maksymalny okres przewidziany w art. 62 ust. 1 u.p.z.p., tj. 18 miesięcy.
Mając na względzie powyższe okoliczności skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 27 grudnia 2024 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Łodzi z 2 grudnia 2024 r. nr DPRG-UA-IX.770.2024 ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi administracji publicznej do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że 4 października 2024 r. na podstawie art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130) oraz na podstawie art. 39 ust. 1 oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112) Prezydent Miasta Łodzi ogłosił o podjęciu przez Radę Miejską w Łodzi uchwały Nr [...] z dnia 28 sierpnia 2024 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic [...] i [...] oraz o rozpoczęciu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko skutków realizacji ww. planu miejscowego. Termin na składanie wniosków upłynął 30 października 2024 r. Od czasu ogłoszenia upłynęły ponad 4 miesiące. W tym czasie nie został wyłożony projekt planu, jak również nie przystąpiono do realizacji kolejnych etapów związanych ze sporządzaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego obszaru. W istocie wyklucza to możliwość przedłożenia projektu planu do uchwalenia w terminie wskazanym w piśmie powołanym przez SKO, tj. koniec III kwartału 2025 r.
Odwołując się do orzecznictwa sądowego skarżąca wskazała, że korzystając z uprawnień, o jakich mowa w art. 62 ust. 1 u.p.z.p., istotny jest stan zaawansowania prac planistycznych mający miejsce w dacie złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Jeżeli bowiem, znając stan zaawansowania procedury planistycznej, istnieje realne prawdopodobieństwo wystąpienia sprzeczności (kolizji) postanowień decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji z postanowieniami projektowanego planu, to bez wątpienia występują racje do zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. W sytuacji, gdy prace planistyczne są już zaawansowane, to do czasu uchwalenia planu przez radę gminy właściwy organ powinien się powstrzymać od określania warunków zabudowy w decyzji administracyjnej wydanej dla jednostkowej nieruchomości i zawiesić prowadzone postępowanie na czas określony w art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Inaczej jednak należy oceniać przypadek, gdy prace nad planem miejscowym znajdują się dopiero w początkowym stadium. W takiej sytuacji, znając sekwencje koniecznych w tej procedurze czynności i ich czasochłonność, nie istnieją argumenty przemawiające za odraczaniem w czasie uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy, niezbędnej w procesie inwestycyjnym". W przypadku przystąpienia nr [...] prace są na bardzo początkowym etapie. Również tempo prac daje przekonanie, że terminu wskazane w piśmie Miejskiej Pracowni Urbanistycznej nie zostaną dotrzymane. Okoliczności tych organ nie poddał żadnej analizie. Nie zestawił informacji uzyskanej z Miejskiej Pracowni Urbanistycznej z zaawansowaniem prac nad planem. Przedmiotowa analiza doprowadziłaby organ do odmiennych niż poczynione wnioski.
Skarżąca podniosła, że jej argumenty znajdują potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, gdzie wskazuje się, że brak ustaleń co do aktualnego etapu prac planistycznych, a także określenia kiedy w ogóle plan mógłby wejść w życie - nie uzasadniają stanowiska dopuszczającego możliwość zawieszenia postępowania. Zaawansowanie prac planistycznych ograniczające się do podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego nie uzasadnia konieczności zawieszenia postępowania na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Rozważenie przez organ wstrzymania toku prowadzonego postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest dopuszczalne i celowe, gdy mogłoby zachodzić prawdopodobieństwo sprzeczności postanowień tej decyzji z projektowanymi ustaleniami planu, jak również gdy zachodzi realne prawdopodobieństwo, że prace planistyczne zostaną zakończone w okresie, na jaki maksymalnie można zawiesić postępowanie. W przeciwnym razie skorzystanie z instytucji zawieszenia jest nieuprawnione i stanowi naruszenie granic uznania administracyjnego. Nie jest zatem dopuszczalne zawieszanie postępowania w sytuacji, w której z góry wiadomo, że 9-miesięczny okres nie jest wystarczający do uchwalenia planu lub gdy nie występują sprzeczności pomiędzy planowaną inwestycją a przepisami projektu planu, gdyż celem tego rozwiązania nie jest wstrzymywanie toczącego się postępowania w dowolnym czasie na okres do 9 miesięcy, a zatem blokowanie wydania decyzji zastępującej plan, lecz umożliwienie realizacji zasady pierwszeństwa zagospodarowania wynikającego z planu, który co prawda nie powstał, ale co do którego istnieje realna szansa wejścia w życie w okresie 9 miesięcy od daty złożenia wniosku od wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Granice tego uznania wyznacza z jednej strony dokumentacja planistyczna wskazująca na ewentualną sprzeczność co do przeznaczenia objętego planowaną inwestycją terenu i przebieg procesu planistycznego z jednej strony oraz ogólna zasada uwzględniania słusznego interesu obywatela (w tym inwestora), gdy nie jest on sprzeczny z interesem społecznym, a przed każdorazowym zastosowaniem przez organ art. 62 ust. 1 u.p.z.p. z powołaniem się na toczące się prace planistyczne konieczne jest poczynienie ustaleń co do stopnia zaawansowania tych prac, w tym przede wszystkim stopnia prawdopodobieństwa uchwalenia planu miejscowego w terminie 9 miesięcy od dnia złożenia podania o ustalenie warunków zabudowy.
W ocenie skarżącej analiza istniejącej w analizowanym obszarze zabudowy wskazuje, że nie występuje sprzeczność pomiędzy zamierzeniem inwestora (skarżącego), a funkcją i przeznaczeniem działek, dla których złożono wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Działki, dla których wystosowano przedmiotowy wniosek leżą przy ul. [...]. Okoliczne działki są zabudowane domami jednorodzinnymi lub przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne.
Zdaniem skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi argumentując swoje stanowisko w zakresie przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania odwołuje się do art. 9 ust 4 u.p.z.p. Organ pomija jednak istotny fakt, związanych z uchylenie przedmiotowego przepisu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uzasadniając swoje stanowisko powołuje się na przepis uchylony ponad półtora roku temu. Argumentacje organu w tym zakresie trudno uznać za zasadną.
Dalej skarżąca podniosła, że wbrew stanowisku organu zawieszenie postępowania na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. jest zawsze fakultatywne i winno być poprzedzone wnikliwą analizą stanu faktycznego. W ocenie skarżącej, analiza taka nie została przeprowadzona. Odwołując się do orzecznictwa sądowego skarżąca wskazała, że postanowienie wydawane na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. ma charakter fakultatywny, o czym świadczy użycie w przepisie zwrotu, iż postępowanie "można zawiesić". Zawieszenie postępowania jest zatem uzależnione od uznania administracyjnego organu, nie może ono mieć jednak charakteru dowolnego. Skorzystanie przez organ z powyższego uprawnienia winno być uzależnione od wyniku jego ustaleń w aspekcie wystąpienia realnych, obiektywnych okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania. Jedną z takich przyczyn jest bez wątpienia wszczęcie procedury mającej na celu uchwalenie planu miejscowego, jednakże przy jednoczesnym wykazaniu przez organ, że przedsięwzięcie zamierzone przez inwestora, które zostało objęte wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, będzie sprzeczne z ustaleniami procedowanego planu. W analizowanej sytuacji do zawieszenia postępowania doszło bez należytej analizy stanu faktycznego sprawy, w sposób całkowicie dowolny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Jednocześnie w kwestii uchylenia normy prawnej art. 9 u.p.z.p. organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, stosownie do brzmienia art. 65. Studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r. i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: p.p.s.a. – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując w ramach zakreślonych podstaw prawnych kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie zawieszenia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz układem komunikacyjnym, przewidzianej do realizacji w Ł., przy ul. [...], na działkach o numerach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...], w obrębie [...], tutejszy Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie postanowień, względnie stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa.
Materialnoprawną podstawę podjęcia kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje postępowanie i wydaje decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli: 1) w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego albo 2) w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany.
Konstrukcja art. 62 ust. 1 u.p.z.p. daje organowi prowadzącemu postępowanie o ustaleniu warunków zabudowy podstawę prawną do fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu, nie stanowiąc żadnych dodatkowych wymagań, co do przesłanek zawieszenia, jednocześnie nie zezwalając na podważenie tego uprawnienia organu (por. wyrok WSA w Łodzi z 7 czerwca 2017 r., II SA/Łd 131/17 dostępny w CBOSA). Kompetencję tę należy rozpatrywać w połączeniu z wynikającym z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. władztwem planistycznym zastrzeżonym dla organów gminy, realizowanym w drodze uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym rada gminy (miejska) ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 1 u.p.z.p.). Dopiero w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 2 u.p.z.p.). Powyższe usprawiedliwia zatem stanowisko, co do przyznania prymatu pracom zmierzającym do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania i tym samym umożliwienie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, celem kontynuowania i dokończenia prac.
Co istotne zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy w oparciu o przepis art. 62 ust. 1 u.p.z.p. może również nastąpić w sytuacji, gdy nie podjęto jeszcze uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu, albo procedura ta jest dopiero w początkowej fazie. Celem zawartej w powołanym przepisie regulacji jest bowiem ochrona danego obszaru przed zainwestowaniem niezgodnym z zamiarem prawodawcy lokalnego zarówno w trakcie procedowania planu, jak i na etapie poprzedzającym przystąpienie do uchwalania planu (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r., II OSK 2685/15 – dostępny w CBOSA).
Należy jednak pamiętać, że fakultatywność zawieszenia postępowania o warunki zabudowy w sytuacji równoległego biegu procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren projektowanej inwestycji oznacza swobodę, ale nie dowolność działania organu. Niedopuszczalny jest bowiem automatyzm w stosowaniu art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który zobowiązuje organ do wyczerpującego uzasadnienia powodów zawieszenia i tym samym wskazania powodów odstąpienia, na okres zawieszenia, od merytorycznego załatwienia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. O prawidłowym zastosowaniu art. 62 ust. 1 powoływanej ustawy można zatem mówić tylko wówczas, gdy organ uzasadnił rozstrzygnięcie na tej podstawie.
Powyżej wskazane warunki są istotne z uwagi na to, że instytucja zawieszenia postępowania uregulowana w art. 62 ust. 1 u.p.z.p. ma ograniczyć nieracjonalność wydawania decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy przed uzyskaniem na jej podstawie pozwolenia na budowę, decyzja ulegałaby wygaśnięciu w związku z uchwaleniem planu miejscowego, którego ustalenia byłyby inne niż w wydanej decyzji (art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.). Uzasadnieniem zawieszenia postępowania jest więc wysokie prawdopodobieństwo, że plan miejscowy, o treści sprzecznej z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy, zostanie uchwalony przed upływem 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Na koniec wskazać należy, że przy braku opracowania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o sprzeczności zamierzonego przedsięwzięcia z przewidywanym przez organ planistyczny sposobem przeznaczenia terenu decydujące znaczenie mają ustalenia obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Oznacza to, że postanowienia planu nie mogą doprowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego zapisanych w Studium. Studium wiąże organ planistyczny co do ogólnych wytycznych, założeń polityki przestrzennej gminy i właśnie w tym kontekście postanowienia planu nie mogą naruszać ustaleń studium.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy niniejszej stwierdzić należy, że organ w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo ocenił zasadność zawieszenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy zainicjowanego wnioskiem skarżącej spółki, jak również w sposób wystarczający uzasadnił swe rozstrzygnięcie.
Bezspornie działki przeznaczone pod planowaną inwestycję położone są na obszarze, dla którego Rada Miejska w Łodzi 24 sierpnia 2024 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: [...] i [...]. Natomiast zgodnie z wciąż obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Łodzi (uchwała Rady Miejskiej w Łodzi nr [...] z 28 marca 2018 r. z późniejszymi zmianami), teren objęty wnioskiem, w granicach obszaru objętego przystąpieniem do sporządzenia planu, znajduje się w jednostce "O" - tereny aktywne przyrodniczo, w tym użytkowane rolniczo.
Nie ulega zatem wątpliwości, że teren planowanej inwestycji jest wyłączony spod zabudowy. Organ pierwszej instancji słusznie zatem przyjął, że zachodzi sprzeczność pomiędzy funkcją terenu określoną w studium, a funkcją określoną przez inwestora we wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Tym samym za bezzasadny uznać należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 62 ust. 1 u.p.z.p. wraz z podniesioną argumentacją, że planowana inwestycja nie jest sprzeczna z funkcją i przeznaczeniem działek występujących w najbliższej okolicy, a stanowi ich uzupełnienie i dopełnienie, skoro ustalenia studium ewidentnie nie przewidują zabudowy mieszkaniowej w całej jednostce oznaczonej symbolem "O".
Po drugie również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 9 ust. 4 u.p.z.p. poprzez odwołanie się przez organ do przepisu nieobowiązującego już w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Co prawda zgodzić się należy z pełnomocnikiem strony skarżącej, że ww. został uchylony ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688), która weszła w życie 24 września 2023 r. Jednak pełnomocnik skarżącej pominął treść przepisów przejściowych ww. ustawy nowelizującej, a konkretnie art. 65 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia) studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Skoro zatem w dacie orzekania przez organy administracji obowiązywało Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Łodzi, przyjęte uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi nr [...] z 28 marca 2018 r. (z późniejszymi zmianami), to również obowiązywał przepis art. 9 ust. 4 u.p.z.p.
Po trzecie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zawieszenie postępowania na maksymalny okres 18 miesięcy, przewidziany w art. 62 ust. 1 u.p.z.p. również nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Jak już wskazano wcześniej ww. przepis art. 62 ust. 1 u.p.z.p. daje organom administracji fakultatywność i swobodę w podjęciu decyzji o zawieszeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy. Skoro przepis ten nie przewiduje żadnych dodatkowych wymagań, co do przesłanek zawieszenia, to nie można czynić zarzutu, że korzystając z tego uprawnienia organ zapewnił sobie niezbędny czas na dokończenie rozpoczętej już procedury planistycznej.
Niemniej jednak w tym miejscu podkreślenia wymaga, że w dacie orzekania przez organ I instancji, obowiązujące Studium zgodnie z powołanym wyżej art. 65 ust. 1 ustawy nowelizującej zachowywało swoją moc do końca 2025 r. W związku z tym za nieprawidłowe należy uznać określenie daty zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej przez skarżącą inwestycji "na okres nie dłuższy niż do dnia 9 kwietnia 2026 r.". Jednak w ocenie Sądu ta nieprawidłowość nie przesądza o istotnym naruszeniu przez organ przepisu art. 62 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. i w zw. z art. 65 ust. 1 ustawy nowelizującej, a jedynie stwarzała skarżącej podstawę do żądania podjęcia zawieszonego postępowania od dnia utraty mocy obowiązującej przez Studium, tj. od stycznia 2026 r.
Powyższe kwestie mają już jednak wyłącznie czysto teoretyczne znaczenie, bowiem ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688) została zmieniona ustawą z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 527), zgodnie z którą okres obowiązywania Studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin stosowanych do nich przepisów dotychczasowych został wydłużony do 30 czerwca 2026 r. Zatem w aktualnym stanie prawnym zawieszenie postępowania do 9 kwietnia 2026 r. nie jest już sprzeczne z art. 65 ust. 1 ustawy nowelizującej w zw. z art. 62 ust. 1 i art. 9 ust. 4 u.p.z.p.
Ponadto jak słusznie zauważył organ II instancji przedłożenie do uchwalenia projektu planu jest planowane na koniec III kwartału 2025r., a więc przed upływem ww. okresu zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Stąd też w ocenie Sądu, stawiane przez spółkę zarzuty, co do naruszenia wskazanych w skardze przepisów tak prawa materialnego, jak i procesowego nie zasługują na uwzględnienie.
Reasumując, wszystkie okoliczności uzasadniające wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zarówno organ I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciły uwagę na stopień zaawansowania prac planistycznych (przedłożenie do uchwalenia projektu planu jest planowane na koniec III kwartału 2025 r.) oraz na rozbieżność między treścią Studium a zamierzeniem inwestora (działki pod planowaną inwestycję wyłączone są spod zabudowy mieszkaniowej), trafnie wskazując, że obawa o sprzeczność założeń inwestorskich i treści projektowanego planu miejscowego prowadzi do zastosowania przepisu art. 62 ust. 1 u.p.z.p. To rozumowanie jest konsekwencją uwzględnienia zasady pierwszeństwa planowego gospodarowania przestrzenią. Jak już wcześnie wskazano miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi podstawowy instrument planowania i zagospodarowania przestrzennego, a decyzja o warunkach zabudowy w sytuacji braku planu ma jedynie charakter zastępczy, stanowi substytut ustaleń planowych. Raz jeszcze należy zauważyć, iż powyższe stwierdzenia potwierdza treść art. 65 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy ma obowiązek stwierdzenia jej wygaśnięcia w sytuacji, gdy dla danego terenu uchwalono plan zagospodarowania przestrzennego, a jego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji.
Zatem w niniejszej sprawie istnieje realne prawdopodobieństwo wystąpienia kolizji postanowień decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji z postanowieniami przyszłego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło