II SA/Łd 1563/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska /spr./, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 na rozprawie sprawy ze skargi L.W. na decyzję Wojewody[...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] nr [...], 2/ zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej L. W. kwotę 10 /dziesięć/ złotych kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda Ł. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. Nr 87 po. 960 z 2001r. z późń.zm.) i art. 138 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania L. W. od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] Nr [...] w sprawie wymeldowania L. W. z pobytu stałego w lokalu nr 3 przy ulicy [...] w K. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych podniósł, że przepisy tej ustawy mają przede wszystkim charakter porządkowy. Głównym ich celem jest, aby rejestracja osoby w danym miejscu była zgodna ze stanem faktycznym. Celowi temu służy uprawnienie organów administracji do wydawania decyzji o wymeldowaniu określonej osoby bez jej oświadczenia woli (zgłoszenia) w sytuacjach, o których stanowi art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy. Przepis ten zobowiązuje organy administracji do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, jeżeli: 1/ osoba, której postępowanie dotyczy utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu (art. 9 ust. 2 ustawy) i bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, 2/ osoba ta bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W ocenie organu odwoławczego prowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie dowodowe na okoliczność wyjaśnienia wskazanej wyżej przesłanki opuszczenia lokalu dokonane zostało w sposób wnikliwy, a ocena zebranego materiału dowodowego i jego uzasadnienie dało podstawę do przyjęcia, iż wniosek złożony przez H. R. dotyczący wymeldowania z pobytu stałego L. W. zasługuje na uwzględnienie. Wojewoda Ł. podzielił stanowisko Burmistrza K., że poczynione ustalenia pozwalały przyjąć, iż spełniona została przesłanka "opuszczenia lokalu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Fakt, że skarżąca pozostawiła w miejscu zameldowania na pobyt stały cześć swoich rzeczy, a także to, że miejsce to odwiedza sporadycznie nie może stanowić okoliczności przesądzającej o stałym w nim przebywaniu. W ocenie organu odwoławczego rzeczywistym zamiarem L. W. jest chęć utrzymania zameldowania na pobyt stały. Ewidentnie świadczą o tym zeznania lokatorów posesji, w której usytuowany jest sporny lokal, zeznania wnioskodawcy oraz zeznania G. K. zajmującej wraz z mężem i dzieckiem jedno z pomieszczeń przedmiotowego lokalu. Mając powyższe na uwadze Wojewoda Ł. uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa nie znalazł podstaw do jej uchylenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. W. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [...] jako niezgodnej z prawem i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Podniosła, że nigdy nie opuściła dotychczasowego miejsca zamieszkania w sposób trwały, ani nie miała takiego zamiaru. W spornym lokalu posiada rzeczy osobiste i meble. Skarżąca zarzuciła organom administracji nienależyte wyjaśnienie okoliczności opuszczenia lokalu oraz naruszenie art. 107 § 3 kpa wyrażające się brakiem uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji. Wojewoda Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa [...] rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652). Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji, przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. W sytuacji prawnej zaistniałej po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r, sygn. akt K 20/01 o stwierdzeniu niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, szczególna uwaga przy instytucji wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności skupiona zostaje na wykładni przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania. Oznacza to, że organy administracji badając tę przesłankę powinny w sposób szczególnie wnikliwy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a jego wyniki nie powinny pozostawiać wątpliwości co do jej spełnienia. Zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy, wbrew stanowisku organów, nie dawał podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że skarżąca trwale opuściła przedmiotowy lokal. Organy administracji oparły się w swych rozstrzygnięciach na dowodach z zeznań świadków i wynikach kontroli meldunkowej. W ocenie Sądu postępowanie w tym zakresie obarczone było uchybieniami mogącymi mieć wpływ na wynik w sprawie. W świetle art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zgodnie z treścią art. 79 kpa strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że w trakcie prowadzonego postępowania organy administracji naruszyły cytowane wyżej przepisy procedury administracyjnej: nie powiadomiły bowiem skarżącej o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka W. W., a zeznania lokatorów posesji jaki również zamieszkującej w spornym lokalu G. K. jako przyjęte bez zachowania odpowiedniej procedury i formy ich utrwalenia nie mogą mieć takiej mocy dowodowej jaką przypisują im organy administracji. Nie wyjaśniono również dlaczego spośród dwóch informacji Komendanta Komisariatu Policji w K. za wiarygodną uznano tę z dnia 21 lipca 2003 roku stwierdzającą , że w miejscu zameldowania to jest przy ulicy [...] skarżąca jest widywana, lecz nie przebywa tam na stałe, skoro w informacji z dnia 24 kwietnia 2003 roku ten sam organ potwierdzał fakt pobytu stałego skarżącej w spornym lokalu przy ulicy [...]m. 3. Organy administracji nie przeprowadziły również kontroli meldunkowej w miejscu wskazanym przez wnioskodawcę to jest przy ul. [...] w K. celem ewentualnego potwierdzenia miejsca stałego pobytu skarżącej pod wskazanym adresem. Skarżąca konsekwentnie twierdzi, że w miejscu wskazanym przez wnioskodawcę wymeldowania jedynie odwiedza znajomego i proponuje przesłuchanie na tę okoliczność świadków – mieszkańców posesji przy ul. [...] W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że miejscem zamieszkania jest miejsce skoncentrowania spraw osobistych, rodzinnych i zawodowych, a zamieszkiwanie w lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu i spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych. Pogląd ten przyjęły również organy administracji w swoich decyzjach jednak nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w tym kontekście. Organy administracji nie dokonały oględzin spornego lokalu celem stwierdzenie czy skarżąca posiada w nim podstawowe sprzęty służące zaspakajaniu potrzeb, urządzenia gospodarstwa domowego, rzeczy osobiste, nie przeprowadziły kontroli meldunkowej o różnych porach dnia zarówno w spornym lokalu jak również w miejscu które wskazywane jest jako miejsce przebywania skarżącej, nie przesłuchały na tę okoliczność świadków w sposób prawem przewidziany. Należy pamiętać, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 kpa.(art. 81 kpa). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy administracji nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie dopełniły obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czym naruszyły przepisy art. 7 i 77 kpa. Oznacza to jednocześnie, że nie było podstaw do twierdzenie, że zostały spełnione przesłanki wynikających z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tym stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji celem umożliwienia organom administracji przeprowadzenia dodatkowego niewadliwego postępowania dowodowego, uwzględniającego powyższe zalecenia, zmierzającego do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do art. 200 cytowanej ustawy. W związku z wydanym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 3 grudnia 2003 roku - Sąd uznał bezprzedmiotowość orzekania w trybie art. 152 cytowanej ustawy.