II SA/Łd 158/14
WyrokWSA w Łodzi2014-04-04
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód małżonka, który nie był członkiem rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, może zostać uwzględniony przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, jeśli w momencie składania wniosku był już członkiem rodziny?Ratio decidendi
Dochód małżonka, który nie był członkiem rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, nie może zostać uwzględniony przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, nawet jeśli w momencie składania wniosku o świadczenie był już członkiem rodziny. Prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodów członków rodziny z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy. Zmiana składu rodziny nie jest tożsama z uzyskaniem dochodu.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków na syna M. S. Organy odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium ustawowe. Kluczowym zarzutem skarżącej było doliczenie do dochodu z 2011 r. dochodu jej męża M. K., z którym zawarła związek małżeński w czerwcu 2012 r., a zatem w roku 2011 nie był on członkiem jej rodziny. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że dochód męża nie powinien być uwzględniony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2014 roku sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję. a.bł.
Zaskarżoną decyzją z dnia 13 listopada 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o odmowie przyznania E. S. zasiłku rodzinnego z dodatkami.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 17 września 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o odmowie przyznania E. S. prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko M. S., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 na dziecko M. S. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na dziecko M. S. – w okresie od 1 lipca 2013 r. Na podstawie załączonych do wniosku dokumentów organ ustalił, że dochód rodziny osiągnięty w 2011 r. wyniósł: 49707,48 zł, przy czym dochód utracony za 2011 r. wyniósł 27405,68 zł (z tytułu utraty świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych), świadczenia alimentacyjne wypłacone na rzecz M. S. w łącznej wysokości 4838,99 zł (kwota 3088,99 zł z tytułu świadczeń alimentacyjnych wyegzekwowanych przez komornika w 2011 r. oraz 1750,00 zł z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego). Miesięczny dochód rodziny po odliczeniu utraconego dochodu wyniósł 2261,73 zł, co przy 3 osobach w rodzinie dało miesięczny dochód netto przypadający na jednego członka rodziny w wysokości 753,91 zł, co przekracza próg dochodowy tj. kwotę 623,00 zł. Organ wskazał, że w sprawie nie ma zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy, bowiem dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę 130,91 zł tj. o kwotę przekraczającą wysokość najniższego zasiłku rodzinnego przysługującego w okresie zasiłkowym 2012/2013 tj. 77,00 zł. W związku z powyższym, zasiłek rodzinny na dziecko M. S. nie przysługuje. Dodał, że zgodnie z art. 8 ustawy, określone w ustawie dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w przypadku ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego. Brak uprawnień do zasiłku rodzinnego powoduje brak prawa do dodatków do powyższego zasiłku. Organ wyjaśnił, że utratę dochodu spowodowaną utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń można zastosować od września 2013 r., bowiem zgon nastąpił 11 sierpnia 2013 r. Poinformował, że w celu ubiegania się o świadczenia rodzinne na syna M. S. od miesiąca września 2013 r. należy złożyć wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego do 30 września 2013 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. S., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wskazała, że w roku 2011 jej rodzina składała się z 2 osób (jej i syna M), bowiem związek małżeński z M. K. zawarła w dniu 28 czerwca 2012 r. W roku 2011 dochód rodziny powinien być zatem dzielony na dwie osoby. Strona dodała, że utraciła dochód, bowiem odmówiono jej prawa do renty chorobowej z dniem 1 lipca 2013 r. Jej zdaniem, dochodem w 2011 r. było świadczenie alimentacyjne w wysokości 4838,99 zł, co daje dochód na członka rodziny w wysokości 201,62 zł. Wskazała, że w lipcu 2013 r. razem z mężem zdecydowali się na separację.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 13 listopada 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie uczącej się. Stosownie do treści art. 5 ust. 2 ustawy - w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 623,00 zł. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż rodzina E. S. w roku 2011 r. osiągnęła dochód w wysokości 52796,47 zł (27405,68 zł - dochód E. S., który w całości został utracony, dochód nieopodatkowany z tytułu alimentów wyegzekwowanych przez komornika w wysokości 3088,99 zł oraz dochód męża strony – M. K. w wysokości 22301,80 zł). W związku z tym miesięczny dochód rodziny E. S. po uwzględnieniu dochodu utraconego z tytułu utraty świadczeń wypłaconych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych) wyniósł 2115,89 zł, co przy 3-osobowej rodzinie daje kwotę 705,30 zł na jednego członka rodziny miesięcznie i przekracza kryterium ustawowe wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynoszące 623,00 zł na osobę w rodzinie. Wobec tego zasiłek rodzinny na dziecko M. S. - nie przysługuje. W związku z brakiem uprawnień do zasiłku rodzinnego na M. S., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 oraz dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego - nie przysługują. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podkreśliło, że co prawda organ I instancji przy ustalaniu dochodu rodziny E. S. osiągniętego w roku 2011 r., omyłkowo doliczył dochód nieopodatkowany z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 maja 2012 r. do 30 września 2012 r. w łącznej kwocie 1750,00 zł, jednakże nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W odniesieniu do zarzutów strony organ wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim, niezależnie od pozostawania przez małżonków w faktycznej separacji, są oni traktowani jako członkowie rodziny, których dochody łącznie wlicza się do dochodu rodziny. Taki stan będzie miał miejsce do czasu prawomocnego orzeczenia przez sąd separacji lub rozwodu w świetle obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Bez znaczenia w takiej sytuacji pozostaje okoliczność, iż współmałżonkowie nie zamieszkują razem czy też nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Ustawa o świadczeniach rodzinnych, nie uzależnia bowiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i związanych z nim dodatków od wspólnego zamieszkania, czy też prowadzenia gospodarstwa domowego, lecz jedynie od wysokości dochodu rodziny w rozumieniu art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przyznanie świadczeń w oparciu o normy zawarte w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie jest pozostawione uznaniu organów administracji, a uzależnione wyłącznie od spełnienia przesłanek określonych w tejże ustawie. Kryteria przyznawania świadczeń, określone zostały przez ustawodawcę w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, zatem ani organ I instancji, ani Kolegium nie są władne do przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego wbrew obowiązującym regulacjom. Organ uznał, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, wydana zaś w sprawie decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 listopada 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. jako podjętych z naruszeniem prawa. Zakwestionowała wliczenie dochodu z 2012 r. do dochodu z 2011 r. i oparcie rozstrzygnięcia o sfałszowane dokumenty. Strona dopiero z decyzji organu odwoławczego dowiedziała się o piśmie, wystosowanym przez organ I instancji, zawierającym korektę dokonanego wyliczenia dochodu. W jej ocenie, takie działanie organów jest nieuprawnione i winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazała również, iż M. K. złożył do właściwego urzędu skarbowego korektę zeznania podatkowego, określającego jego dochód za 2011r. Uwzględniając poprawione zeznanie podatkowe, dochód rodziny skarżącej, nawet uwzględniając dochód jej męża, uprawniał do przyznania zasiłku rodzinnego. Do skargi załączono również prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 24 października 2013r., sygn.akt XII Ns 38/13, orzekające separację małżonków E. S. i M. K.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. nr 270 z 2012r., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) .
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia orzeczeń, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza normy prawa materialnego w stopniu skutkującym jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie E. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z 13 listopada 2013 r., która utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 17 września 2013 r., odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i kształcenia oraz rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na syna M. S.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że skarżącej E. S. nie przysługują powyższe świadczenia rodzinne z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego.
Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie świadczenia został złożony w dniu 11 lipca 2013 r., dotyczył okresu zasiłkowego 1.listopada 2012 r. – 31.października 2013 r. Rok kalendarzowy, poprzedzający okres zasiłkowy zatem, to rok 2011. Skarżąca zawarła związek małżeński w dniu 28.czerwca 2012 r. Przekroczenie kryterium dochodowego natomiast wiązało się z doliczeniem do dochodów, osiągniętych przez skarżącą w roku 2011, dochodu M. K., który w tym okresie nie był jej mężem. Natomiast w dacie składania wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych, skarżąca pozostawała w związku małżeńskim z M. K. Okoliczności powyższe nie były w niniejszej sprawie sporne.
Podstawę prawną wydanej decyzji, odmawiającej przyznania skarżącej świadczeń rodzinnych, stanowiły przepisy art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. nr 139 z 2006 r., poz. 992 ze zm.) Zgodnie z przepisem art. 5 ust 2 powołanej ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny, w skład której wchodzi dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623,00 zł. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, stosownie do art. 4 ust 2 ustawy przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje (art. 5 ust. 3 ustawy).
Rozstrzygnięcie sprawy wymagało zatem udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowo do dochodu skarżącej za 2011 r. został doliczony dochód M. K. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 pkt 2) powołanej ustawy, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Przepis ten, niewątpliwie nakazuje do stanu faktycznego, wynikającego z wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego stosować stan przeszły, gdyż prawo do świadczeń ustala się w oparciu o dochód w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Powołany przepis ma charakter wyjątku. Powinno się go wykładać systemowo, mając na względzie cel ustawy o świadczeniach rodzinnych, mieszczącej się, co należy podkreślić, w systemie przepisów z zakresu wsparcia społecznego, a więc z istoty swej skierowanych do osób i do rodzin, wymagających pomocy i socjalnej ochrony. Świadczenia rodzinne, w szczególności zaś zasiłek rodzinny i dodatki do niego, są bowiem formami pomocy państwa skierowanymi do rodzin o najniższych dochodach, celem zaś ustawy jest wsparcie rodziny, znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, wychowującej dzieci w tym uczęszczające do szkoły i niepełnosprawne (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie).
Ustalenie dochodu rodziny traktowanego jako - przeciętny dochód członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, wymaga również zdefiniowania pojęcia - "członka rodziny". Przepisy ustawy nie definiują tego pojęcia. Jednak przepis art. 3 pkt 16 ustawy zawiera definicję "rodziny". Przez pojęcie rodziny należy rozumieć: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeśli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.
Jak wynika z powyższych przepisów, ustawodawca określając pojęcie rodziny, uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania, co trafnie podkreślono w motywach zaskarżonej decyzji. Bezspornym zaś było w sprawie, że w dniu składania wniosku M. K. był członkiem rodziny skarżącej, natomiast w roku kalendarzowym 2011, poprzedzającym okres zasiłkowy, rodzina skarżącej składała się z dwóch osób – jej samej oraz jej syna M. Zatem w tej sytuacji, niewątpliwie nastąpiła zmiana składu rodziny skarżącej. Jest to istotne, gdyż regulacja zawarta w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych rozróżnia sytuację, w której następuje zmiana składu rodziny, od sytuacji w której następuje uzyskanie dochodu przez członka rodziny. Czym innym jest bowiem zmiana składu rodziny, a czym innym uzyskanie dochodu przez członka rodziny. Zmiana składu osobowego rodziny - art. 3 pkt 16 ustawy, w trakcie okresu zasiłkowego lub w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, nie jest i nie może być tożsama z uzyskaniem dochodu - art. 3 pkt 24 ustawy. Takie też stanowisko reprezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2009r., sygn.akt I OSK 895/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 4 listopada 2010 r., sygn.akt II SA/Gd 598/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2008 r., sygn.akt IV SA/Po 192/2008, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzezcenia.nsa.gov.pl ), który to pogląd ten jest również podzielany przez Sąd w niniejszym składzie.
Mając na uwadze materiał zgromadzony w sprawie, należy przyjąć, że skład rodziny skarżącej uległ zmianie od dnia 28 czerwca 2012 r., to jest od dnia zawarcia związku małżeńskiego z M. K. Z tym też momentem rodzina skarżącej powiększyła się o jedną osobę - męża M. K. Wcześniej natomiast rodzina skarżącej składała się z dwóch osób – jej samej oraz syna M. Zatem w roku kalendarzowym 2011, poprzedzającym okres zasiłkowy, M. k. nie był członkiem rodziny skarżącej. Był nim, niewątpliwie w momencie składania wniosku przez skarżącą o przyznanie świadczeń rodzinnych.
W konsekwencji należy uznać, że mamy tu do czynienia ze zmianą składu rodziny, której skład był inny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, inny zaś w momencie składania wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych.
Niewątpliwie też, w przepisach ustawy, obowiązujących w dacie wydania decyzji nie określono szczegółowo takiej sytuacji, w której skład rodziny jest inny w chwili składania wniosku niż w roku poprzedzającym okres zasiłkowy. To jednak zdaniem Sądu, nie można przyjąć interpretacji przedstawionej przez organy, która w konsekwencji, pozwala na uwzględnienie dochodu M. K., uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, w którym to roku, nie był on członkiem rodziny skarżącej. Zgodnie z tym stanowiskiem, literalna wykładania przepisu art. 3 pkt 2 ustawy, wskazuje, że chodzi tu o dochód osób, które obecnie tworzą rodzinę i nie ma znaczenia, czy osoby te tworzyły ją w momencie uzyskania tego dochodu. Dlatego należy uwzględnić sytuację z chwili złożenia wniosku i badać uprawnienie na podstawie dochodów tych osób uzyskiwanych w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, nawet jeżeli wówczas nie tworzyły rodziny. Przeciwko takiemu poglądowi, przemawia przede wszystkim okoliczność, że organy orzekające o zasiłku rodzinnym, zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami - art. 5 ust.1-3 w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy, ustalają i analizują stan faktyczny związany z ustaleniem dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Takie też stanowcze stanowisko reprezentują sądy administracyjne w przywołanych powyżej orzeczeniach (moment składania wniosku, nie może być tu zatem rozstrzygający). Bezspornym było, że w niniejszej sprawie będzie to dochód uzyskany w roku kalendarzowym 2011. Zatem przedmiotem analizy organów winien być przeciętny dochód uzyskany przez członków rodziny skarżącej w 2011 r. W tym też roku, co należy podkreślić, a co również pozostawało poza sporem, M. K. nie należał do rodziny skarżącej.
W świetle poczynionych powyżej rozważań, na tle dokonanych ustaleń stanu faktycznego, brak jest podstawy, która uprawniałaby do doliczenia do dochodu rodziny skarżącej w roku 2011, dochodu M. K., który nie był w tym okresie członkiem rodziny.
Taką podstawą nie może być przepis art. 3 pkt 24 ustawy, który definiuje pojęcie uzyskania dochodu. Niewątpliwie bowiem, zgodnie z art. 5 ust. 4 i 4a ustawy, uwzględnia się przy obliczaniu dochodu - dochód utracony i uzyskany, przy czym definicję uzyskania i utraty dochodu zawiera art. 3 pkt 23 i 24 ustawy, wyliczając te rodzaje źródeł dochodu, których utrata bądź uzyskanie powodują skutki dla wnioskujących o świadczenia rodzinne. Jednak przepisy te, dotyczą uzyskania i utraty dochodu w przypadkach ściśle w nich określonych, a nie dotyczą zmiany składu rodziny, z którą to zmianą mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przepis art. 25 ust. 1 ustawy nakłada jedynie na podmioty określone w art. 23 ust. 1 ustawy, obowiązek niezwłocznego powiadamiania organu o zmianach. Podobnie jak przepis ust. 3 art. 25 ustawy, zobowiązujący do udzielania na żądanie organu wyjaśnień i informacji.
Oczywiście zmiany osobowe w składzie rodziny, mają odbicie w dochodzie rodziny - inny był dochód rodziny, gdy w jej skład wchodziła tylko skarżąca i jej syn, a inny, gdy członkiem rodziny został M. K. Jednak, co zostało już wcześniej podniesione, zmiana składu osobowego rodziny, nie może być utożsamiana z uzyskaniem dochodu. Ewentualne skutki zmiany składu osobowego, mające wpływ na zmianę sytuacji dochodowej rodziny, mogą być - proporcjonalne do okresu, w jakim dochody te wpływają na sytuację dochodową rodziny - uwzględnione w postępowaniu o prawo do świadczeń rodzinnych na nowy okres zasiłkowy.
Uznać zatem należy, że organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego - przepisu art. 5 ust. 1-3 w związku z art. 3 pkt 2 ustawy - a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ponownie dokonać obliczenia dochodu rodziny skarżącej z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, uznając to za wystarczające dla końcowego załatwienia sprawy. Przyjęta wykładnia przepisów art. 5 ust. 1-3 i art. 3 pkt 2 ustawy, zwalniała natomiast z obowiązku odnoszenia się do tych spośród zarzutów skargi, które dotyczyły nieprawidłowości przy ustalaniu wysokości dochodu osiągniętego przez M. K.
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło