II SA/Łd 1586/03

Dnia 27 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. D.- K. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] znak: [...] ; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. solidarnie na rzecz Z. D.- K. i W. K. kwotę 64 (sześćdziesiąt cztery) zł tytułem zwrotu wpisu sądowego. II SA/Łd 1586/03 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Z. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia decyzji Zarządu Miasta Z. z dnia [...] w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty adiacenckiej w wysokości 1.598,85 zł na rzecz Gminy Miasta Z. od Z. D. – K. i W. K. - właścicieli gruntu położonego w Z. przy ul. A 5, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania kanalizacji sanitarnej w ulicy, przy której położona jest nieruchomość. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że wskazaną wyżej decyzją Zarządu Miasta Z. z dnia [...] ustalono skarżącym opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości skarżących, spowodowanej inwestycją polegającą na budowie kanalizacji sanitarnej w ulicy, która zakończona została w dniu 9 grudnia 1997r. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 12 lipca 2000r. Pismem z dnia 24 lipca 2001r. skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia w/w opłaty. Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Z. wznowił postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, a następnie odmówił uchylenia decyzji Zarządu Miasta Z. z dnia [...], stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 145 § 1 i 145a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie od decyzji złożyli Z. D. – K. i W. K.. W uzasadnieniu podnieśli, że kanalizacja została oddana do użytku w dniu 9 grudnia 1997r., natomiast skarżący nabyli działkę w dniu 19 lipca 1999r. Zdaniem skarżących ponieśli oni już dodatkowe opłaty przy zgłoszeniu aktu notarialnego do Urzędu Skarbowego, bowiem Urząd ten zwiększył opłatę o kwotę 1522 zł, uzasadniając to faktem istnienia kolektora sanitarnego. Ponadto do ich nieruchomości nie zostały doprowadzone przykanaliki, a więc nie zostały spełnione warunki do przyłączenia kolektora sanitarnego, a tym samym - do naliczenia opłaty adiacenckiej. Decyzją z dnia [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 145 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz.U. nr 46 z 2000r., poz. 543 ze zm. ) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego i zwrócił uwagę na to, że postępowanie w sprawie nie wykazało, aby była spełniona którakolwiek z przesłanek w nim wymieniona. Tym samym słusznie organ I instancji uznał, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej. Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są jednolite poglądy dotyczące obowiązku uiszczenia opłaty adiacenckiej i podmiotu, który winien być nim obciążony, przedstawiając rozważania na ten temat. Z. D. – K. i W. K. w dniu 21 października 2003r. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając, iż jest ona niezgodna z prawem i krzywdząca. W uzasadnieniu skargi ponowili zarzuty zgłoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji przedstawionej w treści zaskarżonej decyzji. W dniu 25 stycznia 2005r. skarżący złożyli do sądu pismo, do którego załączyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], stwierdzając, iż wydana została w analogicznej - do ich - sytuacji, którą to decyzją Kolegium uchyliło decyzję Zarządu Miasta Z. z dnia [...] w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty adiacenckiej dotyczącej nieruchomości przy ul. A 1 w Z., powołując się między innymi na uchwałę NSA z dnia 5 czerwca 2000r. wydaną w sprawie sygn. akt OPK 4-7/00, dotyczącą wpływu istnienia przykanalików na kwestię związaną z opłatami adiacenckimi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 i nr 228 z 2003r., poz. 2261 ), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, w myśl art. 134 § 1 p.s.a. - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też decyzje te zostały uchylone. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż przedmiotowe postępowanie prowadzone było w trybie nadzwyczajnym - w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną w dniu [...] przez Zarząd Miasta Z., ustalającą i nakładającą na skarżących jednorazową opłatę adiacencką. Na rozstrzygnięcie nie mają więc bezpośredniego wpływu okoliczności, które zdecydowały o uchyleniu w dniu [...] przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji wydanej w analogicznej do skarżących sytuacji, którą załączyli oni do pisma z dnia 25 stycznia 2005r. Decyzja Zarządu Miasta Z. z dnia [...], ustalająca wobec skarżących opłatę adiacencką, stała się bowiem, w ocenie Sądu, ostateczna mimo, iż w terminie otwartym do złożenia od niej odwołania Z. D. – K. i W. K. złożyli pismo z dnia 6 lipca 2000r. o zmniejszenie opłaty adiacenckiej i rozłożenie jej na raty. Pismo to, pomimo prawidłowego pouczenia o terminie i trybie złożenia odwołania, zawartego w decyzji z dnia [...], skarżący skierowali bowiem do Wydziału Urbanistyki i Gospodarki Nieruchomościami. Po otrzymaniu z tegoż Wydziału pisma z dnia 25 sierpnia 2000r. informującego, iż brak jest podstaw prawnych do zmniejszenia opłaty adiacenckiej, natomiast istnieje możliwość rozpatrzenia wniosku o jej rozłożenie na raty przez Zarząd Miasta Z., skarżący wystąpili z takim wnioskiem ( pismo z dnia 11 września 2000r. ) do Zarządu Miasta Z.. W konsekwencji, wniosek ten rozpatrzony został decyzją z dnia [...] w oparciu o art. 154 kodeksu postępowania administracyjnego, który daje podstawę do uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej. Nie oceniając prawidłowości wskazanego wyżej rozstrzygnięcia, Sąd zwraca uwagę, iż ma ono istotne znaczenie z punku widzenia kontroli legalności decyzji będących przedmiotem niniejszej sprawy. Postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...], polegającej na rozłożeniu na raty jednorazowej opłaty adiacenckiej, po wcześniejszym uchyleniu decyzji z dnia [...] przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia[...], zostało bowiem w konsekwencji stanowiska skarżących, którzy zrezygnowali z wniosku o rozłożenie wskazanej wyżej opłaty na raty, umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa, co nastąpiło decyzją Zarządu Miasta Z. z dnia [...]. Skarżący decyzję tę otrzymali w dniu 12 lipca 2001r. Pismem z dnia 24 lipca 2001r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., Z. i W. K. stwierdzili, iż ponawiają prośbę o uchylenie opłaty adiacenckiej i powtórzyli argumentację podnoszoną we wcześniejszych pismach, tzn., że dokonali już wpłaty kwoty 1522, 20 zł do Urzędu Skarbowego z tytułu wzbogacenia infrastruktury terenu poprzez istnienie kanalizacji w ulicy, że brak jest możliwości technicznych skorzystania z podłączenia ich nieruchomości do głównego kolektora z uwagi na brak odłączeń w postaci przykanalików , a nadto, że ich trudna sytuacja materialna nie pozwala na uregulowanie tejże opłaty. Postanowieniem z dnia [...] podjętym na podstawie art. 123 § 1 i 2 w zw. z art. 65 § 1 i art. 150 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało się za organ niewłaściwy w sprawie i przekazało sprawę organowi właściwemu, tj. Prezydentowi Miasta Z. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium stwierdziło, że pismo skarżących z dnia 24 lipca 2001r. o uchylenie opłaty adiacenckiej, jest w istocie wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia tej opłaty, dlatego organem właściwym do jego rozpoznania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Postanowieniem z dnia [...] wydanym w oparciu o art. 149 § 1 i art. 150 § 1 kpa Prezydent Miasta Z., który dopiero z dniem 27 października 2002r. na mocy ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. ( Dz.U. nr 113, poz. 984 ) stał się organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia i zastąpił właściwy wcześniej w tym zakresie zarząd gminy, orzekł o wznowieniu na żądanie Z. i W. K. postępowania w sprawie ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej, zakończonego decyzją ostateczną Zarządu Miasta Z. z dnia [...]. Po wydaniu powyższego postanowienia organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...], która stanowi przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie i została bardziej szczegółowo przedstawiona wyżej, a następnie - w wyniku rozpatrzenia od niej odwołania - Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżoną decyzję z dnia [...]. Sąd rozpatrując przedmiotową skargę doszedł do przekonania, iż brak było uzasadnionych podstaw do tego, by wskazane wyżej pismo skarżących z dnia 24 lipca 2001r., skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako "prośba o uchylenie opłaty adiacenckiej", traktować - bez dodatkowego wyjaśnienia złożonego przez stronę - jako podanie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...]. Nie świadczy bowiem o takim zamiarze literalne brzmienie tego pisma. Stosownie do treści art. 147 kodeksu postępowania administracyjnego - wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony. W myśl art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący brali udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem przez Zarząd Miasta Z. decyzji z dnia [...], a tym samym nie odnosi się do nich przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz termin do złożenia podania o wznowienie, określony w art. 148 § 2 kpa. Żądanie wznowienia złożone przez stronę powinno odpowiadać wymogom z art. 63 § 2 kpa, a ponadto z podania powinno wynikać żądanie wznowienia postępowania. Strona musi również wskazać dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o przyczynie wznowienia. W razie braku wyraźnego wskazania, czy ogólnego przedstawienia niezadowolenia z decyzji, organ ma obowiązek wyjaśnić podstawy wniosku strony ( por. np. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. Kantor Zakamycze 2000, s. 827-828 ). Gdyby więc istotnie pismo skarżących miało być podaniem o wznowienie postępowania, to organ był zobligowany domagać się od strony wskazania ustawowej przesłanki, uzasadniającej podanie, a następnie winien dokonać kontroli, czy zachowany został jednomiesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa. Dodatkowo zwrócenia wymaga w przedmiotowej sprawie okoliczność, iż pismo skarżących z dnia 24 lipca 2001r. skierowane do SKO, zostało złożone w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] umarzającej postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] dotyczącego rozłożenia opłaty adiacenckiej na raty, a ponadto organ nie wyjaśnił, czy pismo to nie jest ewentualnie ze strony skarżących kolejnym wnioskiem o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 bądź 155 kpa. Wobec powyższych uchybień i niewyjaśnieniu istotnych okoliczności koniecznych do prawidłowego podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1-szym sentencji wyroku. W przedmiocie zwrotu kosztów sądowych Sąd wyrokował w oparciu o art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz.1271 ).