II SA/Łd 1589/01

WyrokWSA w Łodzi2004-03-15

Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Jolanta Rosińska, Renata Kubot-Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego może być skierowana do osoby, która nie jest inwestorem, właścicielem ani zarządcą nieruchomości, a także czy obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej z dachem i ścianami z folii, niezwiązany trwale z gruntem, wymaga pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej A. P., ponieważ osoba ta nie była stroną postępowania, co stanowi naruszenie prawa materialnego i procesowego. Ponadto, uchylił decyzje organów obu instancji w pozostałej części z powodu istotnych naruszeń przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 KPA, które miały wpływ na wynik sprawy. Brak było rzetelnej analizy materiału dowodowego i oceny kwalifikacji prawnej wzniesionego obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę garażu samowolnie wybudowanego przez E. P. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt miał konstrukcję drewnianą ze ścianami i dachem z folii i służył jako osłona dla samochodu. E. P. twierdził, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem i nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu prawa. Organy nadzoru budowlanego utrzymały w mocy nakaz rozbiórki. E. P. złożył skargę do sądu administracyjnego, kwestionując kwalifikację obiektu i wymagania prawne.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w stosunku do A. P.; 2. Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję opisaną w punkcie 1 w pozostałej części; 3. Określono, że zaskarżona decyzja oraz decyzja opisana w punkcie 1 nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku; 4. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz E. P. kwotę 10,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiato- wego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...], Nr [...] w stosunku do A. P.; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję opisaną w punkcie 1 w pozostałej części; 3. określa, że zaskarżona decyzja oraz decyzja opisana w punkcie 1 nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku; 4. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz E. P. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postę- powania. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał A. i E. P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu w podwórku posesji przy ul. A 7 w Z. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż E. P. wybudował jesienią 2000r. obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podczas przeprowadzonych w dniu 22.maja 2001r. oględzin stwierdzono, że wybudowany obiekt o wymiarach 4,30m. x 3,05 m., posiada konstrukcję drewnianą, ściany i dach natomiast z folii. Służy jako osłona dla samochodu marki Seicento, należącego do E. P.. Wybudowany został na terenie należącym do Gminy Z., bez zgody właściciela oraz bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył E. P., wskazując, iż w 1991r. otrzymał od Przedsiębiorstwa Komunalnego w Z. zgodę na postawienie garażu przenośnego w miejscu zamieszkania. Ponieważ stan zdrowia nie pozwalał mu na niezwłoczne podjęcie prac przy budowie, ponadto na terenie sąsiednim wybudowano budynek mieszkalny, wykupiony przez właścicieli lokali, przeto rozpoczął inwestycję dopiero w 2000r. Wskazał, że to co zostało przezeń posadowione, nie jest trwale związane z gruntem, więc nie jest to obiekt budowlany. W konkluzji wniósł o usankcjonowanie jego "obiektu budowlanego". Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Wskazał, iż inwestor wykonał obiekt budowlany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Gdyby jednak założyć, iż ma on charakter czasowy, to i tak jego wzniesienie powinno poprzedzać zgłoszenie właściwemu organowi. Niezachowanie powyższego obowiązku skutkuje nakazem rozbiórki z art. 48 wskazanej wyżej ustawy. Wskazał również, iż Administracja Budynków Komunalnych była jedynie zarządcą obiektu budowlanego, a w związku z tym mogła co najwyżej wyrazić zgodę na postawienie garażu, jako dysponent nieruchomością. Natomiast organem właściwym do wydania pozwolenia na budowę, jest administracja architektoniczno-budowlana. W skardze na powyższą decyzję E. P. podniósł, iż ustawienie obiektu o konstrukcji drewnianej, obitej folią plastikową, niezwiązanej trwale z podłożem, nie wymaga pozwolenia na budowę. Wskazał, iż w okresie letnim budowla ta służy mu jako inspekt do uprawy warzyw i kwiatów, natomiast w okresie zimowym jako magazyn i garaż. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, wywodząc ja w uzasadnieniu orzeczenia. Postanowieniem z dnia [...] wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 15.marca 2004r. skarżący podniósł, iż od 1979r. jest rozwiedziony. Jego żona nosiła imię K.. Obecnie zamieszkuje wraz z kuzynką – A. M., która nie była inwestorem w omawianej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie oraz rozstrzygnięcie organu I instancji naruszyły prawo materialne i procesowe w stopniu określonym w cytowanym przepisie. W pierwszym rzędzie podnieść należy, iż zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej A. P., dotknięte jest nieważnością, gdyż skierowane zostało do osoby nie będącej stroną w sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 52 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.) nakazy, o których mowa w art. 48 tejże ustawy, adresowane być mogą do inwestora, właściciela lub zarządcy nieruchomości. Ograny administracji nie poczyniły żadnych ustaleń, które pozwalałyby na wnioskowanie, że którykolwiek z przymiotów, wskazanych w art. 52 ustawy, przysługuje A. P.. Nawet uzasadnienie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] jako inwestora wskazuje wyłącznie E. P.. Niezależnie od tego, osoba o wskazanych wyżej personaliach nie istnieje. Faktem jest, iż wspólnie ze skarżącym zamieszkuje A. M., która, jak należy mniemać, uchodzi za żonę skarżącego. Potwierdzeniem powyższego wniosku, jest m.in. to, że jako A. P. kwitowała odbiór korespondencji w postępowaniu administracyjnym i sądowym, tymi też personaliami posługiwała się podczas oględzin, przeprowadzonych w dniu 22.maja 2001r. Nie zmienia to wszakże faktu, że nie była uczestnikiem procesu budowlanego, nie jest właścicielką ani zarządcą nieruchomości, na terenie której zlokalizowany jest przedmiot samowoli, zatem kierowanie doń nakazu rozbiórki, stanowi naruszenie prawa, pociągające za sobą nieważność decyzji w tym zakresie (art.156 § 1 pkt 4 k.p.a.). W tej części zatem, po myśli art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. stwierdzono nieważność decyzji organów nadzoru budowlanego. Uchylenie zaskarżonej decyzji w pozostałej części, pozostaje zaś wynikiem naruszenia przepisów procedury administracyjnej, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu administracji było gruntowne i wnikliwe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie sprawy natomiast, winno być poprzedzone rzetelną analizą i oceną całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Tymczasem w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy ogranicza się do protokołu z czynności, podczas których oględzinom poddano "obiekt o konstrukcji drewnianej", posiadający "ściany i dach z folii". Ani zaskarżona decyzja ani decyzja organu I instancji nie zawierają uzasadnienia, pozwalającego na ocenę prawidłowości, zastosowanej przez organy, kwalifikacji prawnej. Art. 48 ustawy 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.) odnosi się zaś do obiektów budowlanych, zdefiniowanych w art. 3 pkt 1 –5 ustawy. Zaskarżona decyzja nie wskazuje, jakiego rodzaju obiektem budowlanym jest wzniesiony przez skarżącego garaż, czy na jego posadowienie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę czy też wymagane było zgłoszenie właściwemu organowi. Brak jest także ustaleń pozwalających na odniesienie się do zarzutu skargi (a wcześniej również złożonego odwołania), iż nie jest to obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy, zatem nie dotyczą go wymogi w ustawie określone. W tym zakresie sprawa nie została wyjaśniona w sposób, pozwalający na jej stanowcze rozstrzygnięcie. Wykazane wyżej uchybienia, naruszające przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa, są istotne i mają wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie. Zasadność zarzutów skargi wymaga zatem uchylenia decyzji obu instancji, w zakresie pozostałym po częściowym stwierdzeniu ich nieważności,w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a.. Na podstawie art. 152 p.s.a. rozstrzygnięto natomiast kwestię wykonalności wzruszonych orzeczeń, ustalając, iż nie podlegają one wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Po myśli art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono o kosztach postępowania, wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżącego podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło