II SA/Łd 159/25
WyrokWSA w Łodzi2025-08-22
Skład orzekający: Piotr Mikołajczyk, Robert Adamczewski, Marcin Olejniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek węglowy może zostać uznany za nienależnie pobrany, jeśli wnioskodawca wskazał jako główne źródło ogrzewania piec, który nie był używany od kilku lat z przyczyn technicznych, mimo że był wpisany do CEEB?Ratio decidendi
Dodatek węglowy jest świadczeniem warunkowym, zależnym od faktycznego wykorzystywania wskazanego jako główne źródło ogrzewania urządzenia. Jeśli wnioskodawca nie używał wskazanego pieca na paliwo stałe od 2018 roku, nawet jeśli był on wpisany do CEEB, nie można uznać, że stanowił on faktyczne główne źródło ogrzewania. Wskazanie nieużywanego urządzenia jako głównego źródła ogrzewania, nawet jeśli było ono wpisane do CEEB, stanowi świadome wprowadzenie organu w błąd, co uzasadnia uznanie świadczenia za nienależnie pobrane i zobowiązanie do jego zwrotu wraz z odsetkami.Stan faktyczny
Skarżąca S.S. wnioskowała o dodatek węglowy, wskazując jako główne źródło ogrzewania piec typu koza na paliwo stałe, wpisany do CEEB. Po przyznaniu i wypłacie dodatku, w późniejszym wniosku o bon energetyczny wskazała, że głównym źródłem ogrzewania jest energia elektryczna. Organy uznały dodatek za nienależnie pobrany, ponieważ skarżąca od 2018 roku nie używała pieca na paliwo stałe z przyczyn technicznych. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, podnosząc, że organy znały jej sytuację i nie chciała świadomie wprowadzić ich w błąd.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 grudnia 2024 r. znak: SKO.4119.81.2024 w przedmiocie uznania za nienależnie pobrany i zwrotu dodatku węglowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi r. pr. R. G., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...], kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. MR
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z 27 grudnia 2024 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 28 listopada 2024 r. orzekająca wobec S.S. o uznaniu i zwrocie nienależnie pobranego dodatku węglowego, w wysokości 3.000 zł za okres od 1 do 30 września 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości 697,66zł
Kolegium, utrzymując w mocy ww. decyzję przypomniało, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji, kwalifikując wypłacony stronie dodatek węglowy jako świadczenie nienależnie pobrane powołał się na przesłankę z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Organ wyjaśnił, że występując 29 września 2022 r. z wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego strona wskazała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w budynku wielorodzinnym, a głównym źródłem ogrzewania jest piec kaflowy na paliwo stałe - zasilane węglem lub paliwami węglopochodnymi, które to źródło ogrzewania wpisane jest do centralnej ewidencji emisyjności budynków (dalej CEEB). Swe główne źródło ogrzewania strona dodatkowo określiła i doprecyzowała w piśmie z 30 września 2022 r., oświadczając, że we wniosku błędnie wskazała piec kaflowy na paliwo stałe, gdy tymczasem źródłem ogrzewania na paliwo stałe jest piec koza, na co wskazuje jego nazwa handlowa. Strona, zgłaszając dane we wniosku o wypłatę dodatku węglowego uczyniła to będąc uprzedzoną o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Weryfikując powyższe dane organ ustalił, iż główne źródło ogrzewania zasilane węglem lub paliwami węglopochodnymi zostało wpisane/zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków (CEEB), a takie źródło ogrzewania strona także wskazała występując w 2022 r. o wypłatę dodatku osłonowego.
Informacją z 19 października 2022 r. poinformowano stronę o przyznaniu dodatku węglowego w wysokości 3.000 zł jednorazowo, a kwota została przekazana 28 listopada 2022 r.
Następnie organ pierwszej instancji ustalił, iż główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego strony zasilane jest energią elektryczną, a nie paliwami stałymi - węglem czy paliwami węglopochodnymi. Wynika to ze złożonego 27 września 2024 r. wniosku o wypłatę bonu energetycznego, gdzie wskazano, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest energia elektryczna.
W toku postępowania strona wyjaśniła, że piec zasilany węglem był przez nią używany nie dłużej niż do lutego 2018 r., z uwagi na zakaz jego używania wydany przez Państwową Straż Pożarną. Jak wynika z wyjaśnień strony w całej kamienicy nie było wentylacji, przez co opał nie mógł się rozpalić a spaliny nie miały prawidłowego ujścia.
Uwzględniając powyższe organ pierwszej instancji stwierdził, że występując z wnioskiem o dodatek węglowy - strona nie wykorzystywała urządzeń grzewczych zasilanych węglem lub paliwami węglopochodnymi jako głównego źródła ogrzewania swego gospodarstwa domowego, co oznacza, że brak było podstaw do przyznania dodatku węglowego.
Tym samym Kolegium uznało, iż S.S. podając nieprawdziwe dane co do głównego źródła ogrzewania świadomie wprowadziła w błąd organ w celu uzyskania przedmiotowego świadczenia. Wobec tego świadczenie w postaci dodatku węglowego wypłacone 28 listopada 2022 r. jest nienależnie pobranym świadczeniem i podlega zwrotowi łącznie z odsetkami za opóźnienie naliczanymi od dnia wypłaty świadczenia do dnia spłaty włącznie, na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 2 i art. 30 ust. 8 u.ś.r.
W skardze S.S. zakwestionowała prawidłowość zaskarżonej decyzji, w tym prawidłowości naliczenia odsetek, wskazując na brak wszechstronnego rozważenia, przez organy wszystkich istotnych okoliczności sprawy i pominięcie faktu, że nie chciała świadomie wprowadzić organu w błąd, skoro wielokrotnie na przestrzeni lat informowała organy o tym, jak wygląda jej sytuacja, że nie ma ogrzewania w mieszkaniu. Organy miasta wiedziały o sytuacji skarżącej przed wydaniem decyzji. Ponadto organy pominęły, w ocenie skarżącej jej trudną sytuację życiową, a w szczególności to, że jest osobą schorowaną, a w mieszkaniu nie ma ogrzewania. Nadto stan budynku, w którym znajduje się jej mieszkanie, stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, a administracja nie podjęła żadnych działań, aby zapewnić w budynku ogrzewanie i usunąć stan zagrożenia. Nadto, w ocenie strony, organ pominął informacje zawarte w oświadczeniach skarżącej z 8 sierpnia 2024 r., stanowiące załączniki do wniosku o bon energetyczny o braku ogrzewania lokalu oraz o sytuacji materialnej i zdrowotnej, z których wynikało, że organ znał szczególną sytuację skarżącej. Skarżąca dodała, że działała w przeświadczeniu, że wniosek o dofinansowanie kosztów ogrzewania był jedyną szansą na ich częściowe pokrycie w sytuacji rosnących cen, a skarżąca liczyła na to, że administracja nieruchomości w końcu wypełni swoje obowiązki i przed wypłatą dofinansowania zapewni w jej lokalu ogrzewanie, a tego nie zrobiła.
Wobec powyższego wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
W pismach procesowych z 10 czerwca i 19 sierpnia 2025 r. skarżąca podtrzymała stanowisko zawarte w skardze, załączyła do akt sprawy kserokopię uchwały Rady Miejskiej w Łodzi nr [...] z [...] lipca 2018 r. wraz z uzasadnieniem, z której wynika stanowisko Zarządu Lokali Miejskich, że wentylacja w lokalu zajmowanym przez S.S. jest podłączona prawidłowo, a przewód dymny jest drożny oraz że Zarząd Lokali Miejskich poddaje w wątpliwość opinie kominiarskie, co wskazuje na brak spełnienia przesłanki wprowadzenia organu w błąd przez skarżącą.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej i skarżąca poparli skargę wraz z jej uzupełnieniami i podtrzymali argumentację zaprezentowaną w ich treści. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że składając wniosek o dodatek węglowy skarżąca liczyła, że do momentu wypłaty dodatku węglowego gmina, jako dysponent mieszkania komunalnego, zapewni jej możliwość korzystania z pieca węglowego poprzez udrożnienie przewodów kominowych, zgodnie z decyzją organu nadzoru budowlanego obligującą gminę do wykonania określonych robót budowlanych. Dodał, że składając wniosek o bon energetyczny, skarżąca wpisała elektryczne źródło ogrzewania działając pod wpływem błędu. Cały czas źródłem ogrzewania jej mieszkania jest piec na paliwo stałe typu koza.
Skarżąca oświadczyła, że około maja 2018 r. po pierwszej interwencji PSP, Zarząd Lokali Miejskich wymienił piec węglowy na nowy. Jednocześnie potwierdziła swoje oświadczenie złożone 25 października 2024 r., że od lutego 2018 r. żaden piec ani żadne inne źródło ogrzewania na paliwo stałe nie było w jej lokalu mieszkalnym używane. Dodała, że nie mogła korzystać z pieca węglowego ze względu na to, że miasto Łódź nie wykonało obowiązku wykonania udrożnienia przewodów kominowych. Organ znał jej sytuację mieszkalną, życiową i zdrowotną, a mimo to przyznał jej świadczenie. Nie można zatem przyjąć, że świadomie wprowadziła organ w błąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1207- u.d.w.) oraz art. 30 ust. 1, art. 30 ust. 2 pkt 2 i art. 30 ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 - u.ś.r.).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje to, że skarżąca we wniosku o przyznanie dodatku węglowego z 29 września 2022 r., wskazała, że głównym źródłem ogrzewania zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego stanowi piec typu koza na paliwo stałe, a dodatek węglowy, w wysokości 3.000 zł jednorazowo, został jej przyznany informacją z 19 października 2022 r., a kwota została przekazana 28 listopada 2022 r. Podobnie nie jest kwestionowane to, że we wniosku o bon energetyczny, złożonym 2 lata później, tj. 27 września 2024 r. skarżąca wskazała, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest energia elektryczna. Co istotne skarżąca zarówno w trakcie postępowania administracyjnego, jak i na rozprawie przed tutejszym sądem, wyjaśniła, że od lutego 2018 r. żaden piec ani żadne inne źródło ogrzewania na paliwo stałe nie było w jej lokalu mieszkalnym używane.
Sporną natomiast pozostaje kwestia zasadności uznania pobranego przez skarżącą dodatku węglowego za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. i zobowiązanie strony do zwrotu kwoty pobranego dodatku wraz z odsetkami ustawowymi.
Wobec tego przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Wskazać także należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.w. do postępowania w sprawie wypłaty dodatku węglowego przepisy art. 23 ust. 3, 12 i 13, art. 24a ust. 1 i 2, art. 25 ust. 3 i 4, art. 29, art. 30 i art. 30a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stosuje się odpowiednio, przy czym ilekroć w tych przepisach jest mowa o rodzinie, rozumie się przez to gospodarstwo domowe, o którym mowa w art. 2 ust. 2.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Natomiast jak wynika z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia. Od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 5, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 30 ust. 2b u.ś.r.). Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty (art. 30 ust. 8 u.ś.r.).
W rozpoznawanej sprawie od momentu wystąpienia z wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego, czyli 29 września 2022 r. w lokalu zamieszkiwanym przez skarżącą nie było używane żadne źródło ogrzewania na paliwo stałe. Wprawdzie skarżąca posiadała piec typu koza, lecz jak oświadczyła nie był on używany od lutego 2018 r. W tej sytuacji nie można przyjąć, że nieużywany od kilku lat piec na paliwo stałe stanowił główne źródło ogrzewania, o którym mowa w 2 ust. 1 u.d.w.
Sąd rozumie trudną sytuację skarżącej i zapoznał się z orzeczeniami sądów powszechnych, załączonymi do akt sprawy, jak i z pozostałymi okolicznościami przedstawionym przez skarżącą, odnoszącymi się do przyczyn braku możliwości korzystania przez skarżącą z pieca na paliwa stałe, jednak w ocenie sądu okoliczności te nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ustawodawca jak wskazano powiązał przyznanie dodatku węglowego ze znajdującym się pod wskazanym przez stronę adresem głównym źródłem ogrzewania, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 u.d.w. Takim źródłem, w ocenie sądu nie mógł być piec na paliwo stałe, z którego skarżąca, z przyczyn technicznych nie korzystała od 2018 r. Jednocześnie wyjaśnić należy, że poza zakresem niniejszej sprawy jest okoliczność, czy i jakie faktycznie było źródło ogrzewania w lokalu skarżącej w momencie składania wniosku o dodatek węglowy. Istotnym jest to, że jak wskazała skarżąca od lutego 2018 r. żaden piec ani żadne inne źródło ogrzewania na paliwo stałe nie było w jej lokalu mieszkalnym używane.
Uwzględniając zaistniały w sprawie stan faktyczny sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo dokonało oceny materiału zgromadzonego w aktach sprawy i w konsekwencji zasadnie uznało, że przyznanie skarżącej dodatku węglowego nastąpiło na skutek wskazania przez zainteresowaną źródła ogrzewania swojego miejsca zamieszkania, które w istocie nie było głównym źródeł ogrzewania, wymienionym w art. 2 ust. 1 u.d.w. Prawodawca przyznanie dodatku węglowego wiąże w wykorzystywaniem urządzenia grzewczego wskazanego we wniosku jako główne źródło ogrzewania, co potwierdza treść wniosku o wypłatę dodatku węglowego (o czym poniżej) zaś skarżąca od 2018 roku nie wykorzystywała w swoim mieszkaniu żadnego źródła ogrzewania na paliwo stałe.
W konsekwencji organy prawidłowo przyjęły, że w sprawie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące uznanie przyznanego i wypłaconego stronie dodatku węglowego za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r.
Przede wszystkim urzędowy wzór formularza wniosku o wypłatę dodatku węglowego określony na podstawie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022 r. w sprawie wniosku o wypłatę dodatku węglowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1712) w sposób czytelny wskazuje zakres danych niezbędnych do wykazania przez podmiot wnioskujący, w tym między innymi: dokładny adres zamieszkania wnioskodawcy i informacje dotyczące źródeł ogrzewania na paliwo stale, wskazując jednocześnie, że oświadczenie to dotyczy wyłącznie tych wnioskodawców, których gospodarstwo domowe wykorzystuje urządzenia grzewcze określone jako główne źródło ogrzewania – strona trzecia wniosku. Nadto na pierwszej stronie wniosku zawarto pouczenie, że informacje przedstawione we wniosku o wypłatę dodatku węglowego składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń - zgodnie z art. 3 ust. 4 u.d.w., a na stronie szóstej w części II wniosku znajdowało się oświadczenie wnioskodawczyni, że wszystkie podane we wniosku dane są zgodne z prawdą. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawczyni występując 29 września 2022 r. o przyznanie dodatku węglowego, w treści złożonego wniosku jednoznacznie wskazała, że głównym źródłem ogrzewania jest piec typu koza, a wskazane w powyższym zakresie dane są zgodne z prawdą, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Tymczasem jak oświadczyła nie wykorzystywała tego pieca jako głównego źródła ogrzewania od lutego 2018 r. .
Sąd zauważa jednocześnie, że wprawdzie wniosek o przyznanie dodatku węglowego, ani informacja o przyznaniu dodatku węglowego nie odnoszą się wprost do treści art. 30 u.ś.r., jednakże formularz wniosku został tak skonstruowany, że zawierał wszystkie konieczne informacje o przesłankach ustalenia prawa do dodatku węglowego wynikające z ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. W ocenie sądu złożenie podpisu przez stronę pod wnioskiem o przyznanie dodatku węgłowego odnośnie tego, że piec typu koza jest wykorzystywany jako główne źródła ogrzewania, w zestawieniu z zawartymi w treści wniosku pouczeniami stanowi dowód na zrozumienie i przyjęcie do wiadomości podpisanej treści, w tym także potwierdzenie przez stronę podpisem pod rygorem odpowiedzialności karnej, że wszystkie podane we wniosku dane są zgodne z prawdą. W przypadku natomiast wątpliwości, czy braku zrozumienia podpisywanych informacji i pouczeń, wnioskująca miała możliwość przykładowo skierowania do organu pisemnego zapytania co do wątpliwości, analogicznie jak w przypadku złożonego sprostowania z 30 września 2022 r. co do rodzaju głównego źródła ogrzewania.
W konsekwencji uznania przyznania skarżącej dodatku węglowego za nienależnie pobrane świadczenie organy zasadnie uznały, iż podlega ono zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi, które zostały naliczone zgodnie z art. 30 ust. 2b i ust. 8 u.ś.r.
Sąd wskazuje także, że obowiązkiem zwrotu objęte są nienależnie pobrane świadczenia, ustalone decyzją wydawaną na podstawie art. 30 u.ś.r., łącznie z naliczonymi na podstawie art. 30 ust. 2b u.ś.r. odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Czas, za który naliczane są odsetki objęte obowiązkiem zapłaty, został sprecyzowany w art. 30 ust. 8 u.ś.r. - od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do daty ich spłaty w wyniku realizacji obowiązku zwrotu, o którym orzekł organ w decyzji ustalającej nienależne pobranie świadczenia.
W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo zastosował powyższe regulacje.
Ponadto, art. 30 ust. 9 u.ś.r. wprowadza podstawy prawne zastosowania przez organy administracji instrumentów pomocowych w formie instytucji o charakterze ulg w realizacji obowiązku zwrotu ww. kwot. Strona zobowiązana ma więc możliwość wnioskowania o: umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części; odroczenie terminu płatności kwot nienależnie pobranych świadczeń; rozłożenia na raty podlegających zwrotowi kwot nienależnie pobranych świadczeń. Z powyższej regulacji wynika, że instytucje te mogą mieć zastosowanie wyłącznie do należności objętych obowiązkiem zwrotu, o którym orzekł organ w decyzji ustalającej nienależne pobranie świadczenia rodzinnego (por. wyrok. NSA z 28 czerwca 2024 r. I OSK 1381/23).
Sprawa o udzielenie ulgi w wykonaniu obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (umorzenia kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty) jest odrębną sprawą administracyjną, która będzie przedmiotem postępowania wszczętego na złożony przez skarżącą w odwołaniu wniosek w tym zakresie. To w tym postępowaniu organ odniesie się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności dotyczących, jest sytuacji, zdrowotnej, życiowej czy materialnej.
Także okoliczności stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonego postanowienia zostały przez organ w pełni wykazane i uzasadnione, spełniając wymogi art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Dokonując oceny prawidłowości ustaleń organu orzekającego w kontrolowanej sprawie sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń prawa dotyczących braku poczynienia wszechstronnych ustaleń faktycznych i niewzięcia pod uwagę okoliczności pozwalających na wyjaśnienie stanu faktycznego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Sąd orzekł w zakresie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącemu przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu na mocy art. 250 p.p.s.a. w związku z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2024 r., poz. 763).
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło