II SA/Łd 160/25
WyrokWSA w Łodzi2025-08-22
Skład orzekający: Piotr Mikołajczyk, Robert Adamczewski, Marcin Olejniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek osłonowy przyznany w podwyższonej wysokości, na podstawie wskazania w deklaracji głównego źródła ogrzewania na paliwo stałe (piec typu koza), które nie było faktycznie używane od 2018 r. z przyczyn technicznych, może zostać uznany za nienależnie pobrane świadczenie podlegające zwrotowi wraz z odsetkami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodatek osłonowy przyznany w podwyższonej wysokości, mimo że wskazane w deklaracji główne źródło ogrzewania (piec na paliwo stałe) nie było faktycznie używane od 2018 r., stanowi nienależnie pobrane świadczenie. Wskazanie nieużywanego źródła ogrzewania jako głównego, w celu uzyskania wyższego dodatku, jest świadomym wprowadzeniem organu w błąd. W związku z tym, organ prawidłowo uznał świadczenie za nienależnie pobrane i zobowiązał do jego zwrotu wraz z odsetkami.Stan faktyczny
Skarżąca S.S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o uznaniu za nienależnie pobrany i zwrocie dodatku osłonowego. Organy ustaliły, że skarżąca wskazała w swoich wnioskach jako główne źródło ogrzewania piec na paliwo stałe (koza), co pozwoliło na przyznanie dodatku w podwyższonej wysokości. Jednakże, skarżąca przyznała, że piec ten nie był używany od lutego 2018 r. z powodu problemów technicznych z wentylacją. W późniejszym wniosku o bon energetyczny wskazała ogrzewanie elektryczne. Skarżąca podniosła, że organy nie rozważyły wszechstronnie okoliczności sprawy, pomijając jej trudną sytuację życiową i zdrowotną oraz fakt, że organy znały jej sytuację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 grudnia 2024 r. znak: SKO.4119.82.2024 w przedmiocie uznania za nienależnie pobrany i zwrotu dodatku osłonowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi r. pr. R. G., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...], kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. MR
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z 27 grudnia 2024 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 28 listopada 2024 r. orzekająca wobec S.S. o uznaniu i zwrocie nienależnie pobranego dodatku osłonowego za okres od 1 do 30 września 2022 r. w wysokości 100 zł i za okres od 1 do 31 maja 2024 r. w kwocie 57,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości 25,41 zł., tj. różnicy kwot zasiłku wypłaconych w wysokości podwyższonej w stosunku do wysokości podstawowej.
Kolegium, utrzymując w mocy ww. decyzję przypomniało, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji, kwalifikując wypłacony stronie dodatek osłonowy jako świadczenie nienależnie pobrane powołał się na przesłankę z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Organ wyjaśnił, że występując 29 września 2022 r. z wnioskiem o wypłatę dodatku osłonowego strona wskazała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w budynku wielorodzinnym, a głównym źródłem ogrzewania jest piec kaflowy na paliwo stałe - zasilane węglem lub paliwami węglopochodnymi, które to źródło ogrzewania wpisane jest do centralnej ewidencji emisyjności budynków (dalej CEEB). Swe główne źródło ogrzewania strona dodatkowo określiła i doprecyzowała w piśmie z 30 września 2022 r., oświadczając, że we wniosku błędnie wskazała piec kaflowy na paliwo stałe, gdy tymczasem źródłem ogrzewania na paliwo stałe jest piec koza, na co wskazuje jego nazwa handlowa. Strona, zgłaszając dane we wniosku o wypłatę dodatku osłonowego uczyniła to będąc uprzedzoną o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Weryfikując powyższe dane organ ustalił, iż główne źródło ogrzewania zasilane węglem lub paliwami węglopochodnymi zostało wpisane/ zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków (CEEB), a takie źródło ogrzewania strona także wskazała występując w 2022 r. o wypłatę dodatku węglowego.
Także, występując 30 kwietnia 2024 r. z wnioskiem o dodatek osłonowy dla swego gospodarstwa strona określiła we wniosku wprost swe główne źródło ogrzewania jako koza.
Informacją z 24 października 2022 r. poinformowano stronę o przyznaniu dodatku osłonowego w wysokości 500,00zł (tj. w wysokości podwyższonej przewidzianej dla gospodarstw wykorzystujących jako główne źródło ogrzewania źródło zasilane paliwami stałymi - węglem lub paliwami węglopochodnymi) na okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., a kwota została przekazana 21 grudnia 2022 r.
Informacją z 10 maja 2024 r. poinformowano stronę o przyznaniu dodatku osłonowego w wysokości 286,00 zł (j/w) na okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r., a kwota została 16 maja 2024 r.
Następnie organ pierwszej instancji ustalił, iż główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego strony zasilane jest energią elektryczną, a nie paliwami stałymi - węglem czy paliwami węglopochodnymi. Wynika to ze złożonego 27 września 2024 r. wniosku o wypłatę bonu energetycznego, gdzie wskazano, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest energia elektryczna,
W toku postępowania strona wyjaśniła, że piec zasilany węglem był przez nią używany nie dłużej niż do lutego 2018 r., z uwagi na zakaz jego używania wydany przez Państwową Straż Pożarną. Jak wynika z wyjaśnień strony w całej kamienicy nie było wentylacji, przez co opał nie mógł się rozpalić a spaliny nie miały prawidłowego ujścia.
Uwzględniając powyższe organ pierwszej instancji stwierdził, że występując z wnioskiem o dodatek osłonowy - strona nie wykorzystywała urządzeń grzewczych zasilanych węglem lub paliwami węglopochodnymi jako głównego źródła ogrzewania swego gospodarstwa domowego, co oznacza, że brak było podstaw do przyznania dodatku osłonowego, w wysokościach podwyższonych wynikających z art. 2 ust. 6 pkt 1 u.d.o. stawy o dodatku osłonowym, a dodatek mógł zostać wyłącznie na podstawie art. 2 ust. 5 pkt 1 u.d.o. w wysokości podstawowej, tj. odpowiednio 400 zł na okres od 1 do 31 grudnia 2022 r. i 228,80zł na okres 1 stycznia do 30 czerwca 2024 r.
Tym samym Kolegium uznało, iż S.S., podając nieprawdziwe dane co do głównego źródła ogrzewania świadomie wprowadziła w błąd organ w celu uzyskania przedmiotowego świadczenia. Wobec tego świadczenie w postaci dodatku osłonowego wypłacone w wysokościach ponad wysokość podstawową - odpowiednio 100 zł (500,00zł - 400,00zł) i 57,20zł (286 zł - 228,80zł) jest nienależnie pobranym świadczeniem i podlega zwrotowi łącznie z odsetkami za opóźnienie naliczanymi od dnia wypłaty świadczenia do dnia spłaty włącznie, na podstawie art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku osłonowym, w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 2 i art. 30 ust. 8 u.ś.r.
W skardze S.S. zakwestionowała prawidłowość zaskarżonej decyzji, w tym prawidłowości naliczenia odsetek, wskazując na brak wszechstronnego rozważenia, przez organy wszystkich istotnych okoliczności sprawy i pominięcie faktu, że nie chciała świadomie wprowadzić organu w błąd, skoro wielokrotnie na przestrzeni lat informowała organy o tym, jak wygląda jej sytuacja, że nie ma ogrzewania w mieszkaniu. Organy miasta wiedziały o sytuacji skarżącej przed wydaniem decyzji. Ponadto organy pominęły, w ocenie skarżącej jej trudną sytuację życiową, a w szczególności to, że jest osobą schorowaną, a w mieszkaniu nie ma ogrzewania. Nadto stan budynku, w którym znajduje się jej mieszkanie, stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, a administracja nie podjęła żadnych działań, aby zapewnić w budynku ogrzewanie i usunąć stan zagrożenia. Nadto, w ocenie strony, organ pominął informacje zawarte w oświadczeniach skarżącej z 8 sierpnia 2024 r., stanowiące załączniki do wniosku o bon energetyczny o braku ogrzewania lokalu oraz o sytuacji materialnej i zdrowotnej, z których wynikało, że organ znał szczególną sytuację skarżącej. Skarżąca dodała, że działała w przeświadczeniu, że wniosek o dofinansowanie kosztów ogrzewania był jedyną szansą na ich częściowe pokrycie w sytuacji rosnących cen, a skarżąca liczyła na to, że administracja nieruchomości w końcu wypełni swoje obowiązki i przed wypłatą dofinansowania zapewni w jej lokalu ogrzewanie, a tego nie zrobiła.
Wobec powyższego wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
W pismach procesowych z 10 czerwca i 19 sierpnia 2025 r. skarżąca podtrzymała stanowisko zawarte w skardze, załączyła do akt sprawy kserokopię uchwały Rady Miejskiej w Łodzi nr [...] z [...] lipca 2018 r. wraz z uzasadnieniem, z której wynika stanowisko Zarządu Lokali Miejskich, że wentylacja w lokalu zajmowanym przez S.S. jest podłączona prawidłowo, a przewód dymny jest drożny oraz że Zarząd Lokali Miejskich poddaje w wątpliwość opinie kominiarskie, co wskazuje na brak spełnienia przesłanki wprowadzenia organu w błąd przez skarżącą.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej i skarżąca poparli skargę wraz z jej uzupełnieniami i podtrzymali argumentację zaprezentowaną w ich treści. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że składając wniosek o dodatek osłonowy skarżąca liczyła, że do momentu wypłaty dodatku osłonowego gmina, jako dysponent mieszkania komunalnego, zapewni jej możliwość korzystania z pieca węglowego poprzez udrożnienie przewodów kominowych, zgodnie z decyzją organu nadzoru budowlanego obligującą gminę do wykonania określonych robót budowlanych. Dodał, że składając wniosek o bon energetyczny, skarżąca wpisała elektryczne źródło ogrzewania działając pod wpływem błędu. Cały czas źródłem ogrzewania jej mieszkania jest piec na paliwo stałe typu koza.
Skarżąca oświadczyła, że około maja 2018 r. po pierwszej interwencji PSP, Zarząd Lokali Miejskich wymienił piec węglowy na nowy. Jednocześnie potwierdziła swoje oświadczenie złożone 25 października 2024 r., że od lutego 2018 r. żaden piec ani żadne inne źródło ogrzewania na paliwo stałe nie było w jej lokalu mieszkalnym używane. Dodała, że nie mogła korzystać z pieca węglowego ze względu na to, że miasto Łódź nie wykonało obowiązku wykonania udrożnienia przewodów kominowych. Organ znał jej sytuację mieszkalną, życiową i zdrowotną, a mimo to przyznał jej świadczenie. Nie można zatem przyjąć, że świadomie wprowadziła organ w błąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 2 ust. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 953 - u.d.o.) oraz art. 30 ust. 1, art. 30 ust. 2 pkt 2 i art. 30 ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 - u.ś.r.).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje to, że skarżąca we wnioskach o przyznanie dodatku osłonowego z 29 września 2022 r. oraz z 30 kwietnia 2024 r., wskazała, że głównym źródłem ogrzewania zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego stanowi piec typu koza na paliwo stałe, a dodatek osłonowy w wysokości 500 zł rocznie, na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022r. jednorazowo, został przyznany informacją z 24 października 2022 r., a kwota została przekazana 21 grudnia 2022 r. zaś na okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r. informacją z 10 maja 2024 r., a kwota została przekazana 16 maja 2024 r. Podobnie nie jest kwestionowane to, że we wniosku o bon energetyczny, złożonym 27 września 2024 r. skarżąca wskazała, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest energia elektryczna. Co istotne skarżąca zarówno w trakcie postępowania administracyjnego, jak i na rozprawie przed tutejszym sądem, wyjaśniła, że od lutego 2018 r. żaden piec ani żadne inne źródło ogrzewania na paliwo stałe nie było w jej lokalu mieszkalnym używane.
Sporną natomiast pozostaje kwestia zasadności uznania pobranego przez skarżącą dodatku osłonowego, w części różnicy między dodatkiem w podwyższonej wysokości, a dodatkiem w wysokości podstawowej, za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. i zobowiązanie strony do zwrotu kwoty pobranego dodatku wraz z odsetkami ustawowymi.
Wobec tego przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 5 u.d.o. dodatek osłonowy wynosi rocznie:
1) 400 zł dla gospodarstwa domowego jednoosobowego;
2) 600 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 3 osób;
3) 850 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 4 do 5 osób;
4) 1150 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z co najmniej 6 osób.
Nadto, w myśl art. 2 ust. 6 u.d.o. dodatek osłonowy, w przypadku gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane węglem lub paliwami węglopochodnymi, zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496), wynosi rocznie:
1) 500 zł dla gospodarstwa domowego jednoosobowego;
2) 750 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 3 osób;
3) 1062,50 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 4 do 5 osób;
4) 1437,50 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z co najmniej 6 osób.
Wskazać także należy, że zgodnie z art. 2 ust. 15 u.d.o. do spraw związanych z wypłatą dodatku osłonowego stosuje się odpowiednio art. 23 ust. 12 i 13, art. 30 oraz art. 32 ust. 1-1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Natomiast jak wynika z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia. Od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 5, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 30 ust. 2b u.ś.r.). Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty (art. 30 ust. 8 u.ś.r.).
W rozpoznawanej sprawie od momentu wystąpienia po raz pierwszy z wnioskiem o przyznanie dodatku osłonowego, czyli 29 września 2022 r. w lokalu zamieszkiwanym przez skarżącą nie było używane żadne źródło ogrzewania na paliwo stałe. Wprawdzie skarżąca posiadała piec typu koza, lecz jak oświadczyła nie był on używany od lutego 2018 r. W tej sytuacji nie można przyjąć, że nieużywany od kilku lat piec na paliwo stałe stanowił główne źródło ogrzewania, o którym mowa w 2 ust. 6 u.d.o.
Sąd rozumie trudną sytuację skarżącej i zapoznał się z orzeczeniami sądów powszechnych, załączonymi do akt sprawy, jak i z pozostałymi okolicznościami przedstawionym przez skarżącą, odnoszącymi się do przyczyn braku możliwości korzystania przez skarżącą z pieca na paliwa stałe, jednak w ocenie sądu okoliczności te nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ustawodawca jak wskazano powiązał przyznanie dodatku osłonowego ze znajdującym się pod wskazanym przez stronę adresem głównym źródłem ogrzewania, o jakim mowa w art. 2 ust. 6 u.d.o. Takim źródłem, w ocenie sądu nie mógł być piec na paliwo stałe, z którego skarżąca, z przyczyn technicznych nie korzystała od 2018 r. Jednocześnie wyjaśnić należy, że poza zakresem niniejszej sprawy jest okoliczność, czy i jakie faktycznie było źródło ogrzewania w lokalu skarżącej w momencie składania wniosku o dodatek osłonowy. Istotnym jest to, że jak wskazała skarżąca od lutego 2018 r. żaden piec ani żadne inne źródło ogrzewania na paliwo stałe nie było w jej lokalu mieszkalnym używane.
Uwzględniając zaistniały w sprawie stan faktyczny sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo dokonało oceny materiału zgromadzonego w aktach sprawy i w konsekwencji zasadnie uznało, że przyznanie skarżącej dodatku osłonowego w podwyższonej wysokości nastąpiło na skutek wskazania przez zainteresowaną źródła ogrzewania swojego miejsca zamieszkania, które w istocie nie było głównym źródeł ogrzewania, wymienionym w art. 2 ust. 6 u.d.o. Prawodawca przyznanie dodatku osłonowego wiąże z wykorzystywaniem urządzenia grzewczego wskazanego we wniosku jako główne źródło ogrzewania, co potwierdza treść wniosku o wypłatę dodatku osłonowego (o czym poniżej), zaś skarżąca od 2018 roku nie wykorzystywała w swoim mieszkaniu żadnego źródła ogrzewania na paliwo stałe.
W konsekwencji organy prawidłowo przyjęły, że w sprawie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące uznanie przyznanego i wypłaconego stronie dodatku osłonowego w podwyższonej wysokości za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r.
Przede wszystkim urzędowy wzór formularza wniosku o wypłatę dodatku osłonowego określony na podstawie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 lutego 2022 r. w sprawie wniosku o wypłatę dodatku osłonowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 374) w sposób czytelny wskazuje zakres danych niezbędnych do wykazania przez podmiot wnioskujący, w tym między innymi: dokładny adres zamieszkania wnioskodawcy i informacje dotyczące źródeł ogrzewania na paliwo stale, wskazując jednocześnie, że oświadczenie to dotyczy wyłącznie tych wnioskodawców, których gospodarstwo domowe wykorzystuje urządzenia grzewcze określone jako główne źródło ogrzewania – strona czwarta wniosku. Nadto na szóstej stronie wniosku znajduje się oświadczenie wnioskodawczyni, że wszystkie podane we wniosku dane są zgodne z prawdą oraz, że jest świadoma odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Jak wynika z akt sprawy wnioskodawczyni występując o przyznanie dodatków osłonowych wskazanymi wyżej wnioskami, w ich treści jednoznacznie wskazała, że głównym źródłem ogrzewania jest piec typu koza, a wskazane w powyższym zakresie dane są zgodne z prawdą, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Tymczasem jak oświadczyła nie wykorzystywała tego pieca jako głównego źródła ogrzewania od lutego 2018 r.
Sąd zauważa jednocześnie, że wprawdzie wniosek o przyznanie dodatku osłonowego, ani informacja o przyznaniu dodatku osłonowego nie odnoszą się wprost do treści art. 30 u.ś.r., jednakże formularz wniosku został tak skonstruowany, że zawierał wszystkie konieczne informacje o przesłankach ustalenia prawa do dodatku osłonowego wynikające z ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. W ocenie sądu złożenie podpisu przez stronę pod wnioskiem o przyznanie dodatku osłonowego odnośnie tego, że piec typu koza jest wykorzystywany jako główne źródła ogrzewania, w zestawieniu z zawartymi w treści wniosku pouczeniami stanowi dowód na zrozumienie i przyjęcie do wiadomości podpisanej treści, w tym także potwierdzenie przez stronę podpisem pod rygorem odpowiedzialności karnej, że wszystkie podane we wniosku dane są zgodne z prawdą. W przypadku natomiast wątpliwości, czy braku zrozumienia podpisywanych informacji i pouczeń, wnioskująca miała możliwość przykładowo skierowania do organu pisemnego zapytania co do wątpliwości, analogicznie jak w przypadku złożonego sprostowania z 30 września 2022 r. co do rodzaju głównego źródła ogrzewania.
W konsekwencji uznania przyznania skarżącej dodatku osłonowego w podwyższonej wysokości za nienależnie pobrane świadczenie organy zasadnie uznały, iż podlega ono zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi, które zostały naliczone zgodnie z art. 30 ust. 2b i ust. 8 u.ś.r.
Sąd wskazuje także, że obowiązkiem zwrotu objęte są nienależnie pobrane świadczenia, ustalone decyzją wydawaną na podstawie art. 30 u.ś.r., łącznie z naliczonymi na podstawie art. 30 ust. 2b u.ś.r. odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Czas, za który naliczane są odsetki objęte obowiązkiem zapłaty, został sprecyzowany w art. 30 ust. 8 u.ś.r. - od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do daty ich spłaty w wyniku realizacji obowiązku zwrotu, o którym orzekł organ w decyzji ustalającej nienależne pobranie świadczenia.
W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo zastosował powyższe regulacje.
Ponadto, art. 30 ust. 9 u.ś.r. wprowadza podstawy prawne zastosowania przez organy administracji instrumentów pomocowych w formie instytucji o charakterze ulg w realizacji obowiązku zwrotu ww. kwot. Strona zobowiązana ma więc możliwość wnioskowania o: umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części; odroczenie terminu płatności kwot nienależnie pobranych świadczeń; rozłożenia na raty podlegających zwrotowi kwot nienależnie pobranych świadczeń. Z powyższej regulacji wynika, że instytucje te mogą mieć zastosowanie wyłącznie do należności objętych obowiązkiem zwrotu, o którym orzekł organ w decyzji ustalającej nienależne pobranie świadczenia rodzinnego (por. wyrok. NSA z 28 czerwca 2024 r. I OSK 1381/23).
Sprawa o udzielenie ulgi w wykonaniu obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (umorzenia kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty) jest odrębną sprawą administracyjną, która będzie przedmiotem postępowania wszczętego na złożony przez skarżącą w odwołaniu wniosek w tym zakresie. To w tym postępowaniu organ odniesie się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności dotyczących, jest sytuacji, zdrowotnej, życiowej czy materialnej.
Także okoliczności stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonego postanowienia zostały przez organ w pełni wykazane i uzasadnione, spełniając wymogi art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Dokonując oceny prawidłowości ustaleń organu orzekającego w kontrolowanej sprawie sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń prawa dotyczących braku poczynienia wszechstronnych ustaleń faktycznych i niewzięcia pod uwagę okoliczności pozwalających na wyjaśnienie stanu faktycznego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy.
Końcowo sąd zauważa, że organy w decyzjach wskazują różne okresy spornych świadczeń, jednak uchybienie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Z akt sprawy, w tym z uzasadnień wydanych decyzji jednoznacznie wynika, że dotyczą one dodatków osłonowych wypłaconych odpowiednio, w wysokości 500 zł rocznie, na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022r. jednorazowo, przyznanego informacją z 24 października 2022 r. oraz na okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r., przyznanego informacją z 10 maja 2024r. i to tych okresów dotyczą wydane w sprawie decyzje organów obu instancji.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Sąd orzekł w zakresie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącemu przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu na mocy art. 250 p.p.s.a. w związku z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2024 r., poz. 763).
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło