II SA/Łd 1616/02
WyrokWSA w Łodzi2004-09-14
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Barbara Rymaszewska, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił datę budowy garażu, opierając się wyłącznie na oświadczeniu inwestora, bez powiadomienia strony postępowania (sąsiada) o tej czynności i bez zebrania innych dowodów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ponieważ organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności nie ustaliły w sposób bezsporny daty budowy garażu. Ustalenie tej daty oparto jedynie na oświadczeniu inwestora, złożonym bez powiadomienia sąsiada o tej czynności, co narusza art. 79 k.p.a. Brak wyjaśnienia tej kwestii uniemożliwia kontrolę zgodności z prawem zastosowanych przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nakazującą M. G. doprowadzenie wybudowanego garażu do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca zarzuciła m.in. niezgodność dokumentacji z rzeczywistością, posadowienie garażu na jej działce oraz kwestionowała ustaloną przez organy datę budowy garażu (1986 r.). Sąd uchylił obie decyzje z powodu niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Zasądzenie na rzecz J. N. zwrotu kosztów procesu. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie : Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] ([...]) w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], [...]; 2. zasądza na rzecz J. N. od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowla- nego w Ł. kwotę złotych 10 (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów procesu; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnie- nia się wyroku.
IISA Łd 1616/02
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy w części merytorycznej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nakazującą M. G. wykonać roboty budowlane ujęte w dokumentacji technicznej, doprowadzając budynek garażu usytuowanego na działce w miejscu zamieszkania do stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę samą decyzję w części wyznaczonego terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzec nowy termin – do dnia 30.09.2002r.
Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej wszczęte zostało w roku 2001, na skutek zgłoszenia przez J. N. samowoli budowlanej w postaci garażu wybudowanego w granicy z jej działką przez sąsiadkę M. G.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem nr [...], wydanym w trybie art. 56 prawa budowlanego z 1974r., nakazał M. G. przedłożenie inwentaryzacji i orzeczenia o stanie technicznym obiektu, a następnie decyzją z dnia [...] nr [...] nakazał M. G. uzyskanie w organie administracji architektoniczno- budowlanej pozwolenia na użytkowanie garażu. J. i E. N. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzucili, że nie dokonano porównania inwentaryzacji z rzeczywistym stanem. Organ odwoławczy podzielił wówczas powyższe argumenty oraz zakwestionował podstawę prawną orzeczenia organu I instancji Zaskarżona decyzja była zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nieuprawniona w świetle art.42 prawa budowlanego z 1974r.
W następstwie uchylenia decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] ponownie zobowiązał M. G. do przedłożenia inwentaryzacji budowlanej, następnie zaś decyzją z dnia [...] znak [...] nakazał wykonanie robót zgodnie z przedłożoną dokumentacją, w terminie do dnia 30.06.2002r.
Odwołanie od tej decyzji ponownie złożyła J. N., powtarzając argumenty przytaczane we wcześniejszy odwołaniu oraz kwestionując ustalenie organu I instancji, że garaż został wybudowany w 1986r.
To odwołanie nie zostało uwzględnione. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazał, że M. G. wybudowała w 1986r. garaż na terenie posesji przy ul. A 38 w P. Poza sporem jest, że garaż został zbudowany bez zezwolenia na budowę. Podstawą do przyjęcia daty budowy garażu było oświadczenie M. G., inwestora. Organ odwoławczy wskazał, że J. N. we wcześniejszym postępowaniu administracyjnym nie kwestionowała tej daty, a nawet w odwołaniu od decyzji [...] [...] nie podała, kiedy jej zdaniem garaż faktycznie został zbudowany.
Skargę od powyższej decyzji wniosła J. N., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi J. N. zarzuciła, że będąca przedmiotem sporu budowa garażu prowadzona jest przez M. G., sąsiadkę skarżącej, pomimo braku rozgraniczenia sąsiadujących działek, że przedłożona dokumentacja inwentaryzacyjna nie jest zgodna z rzeczywistością. Skarżąca zakwestionowała ponadto ustalenie organów nadzoru budowlanego, że garaż zbudowano w 1986r. jak również posadowienie garażu w granicy z jej działką.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na przepis ar. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. oraz przepis art. 40 powołanej ustawy.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Łodzi skarżąca oświadczyła, iż inwestor wykonał prace, do których obligowała zaskarżona decyzja, ale niezgodnie z dokumentacją techniczną, gdyż wchodzi na połowie długości na jej działkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270, dalej w skrócie ustawa o p.s.a.).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy o p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi,
Skarga J. N. zasługuje na uwzględnienie. W toku postępowania przed organami administracji publicznej nie zostały bowiem wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Kwestią o podstawowym znaczeniu było ustalenie daty prowadzenia budowy garażu. Ustalenia tej daty dokonano jedynie na podstawie oświadczenia inwestora, złożonego podczas oględzin robót budowlanych w dniu 18 czerwca 2001r. Przeprowadzono je już po zawiadomieniu przez J. N. o dokonanej samowoli, ale bez powiadomienia jej o tej czynności, wbrew wymogom art. 79 k.p.a. Okoliczność ta ma tak istotne znaczenie w sprawie, iż należało wstępnie ustalić, czy data wskazana przez M. G. nie jest datą sporną. Tymczasem organ I jak i II instancji nie uzasadnił nawet, z jakich przyczyn poprzestał na oświadczeniu inwestora w tej kwestii. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zauważył jedynie, że J. N., kwestionując ustaloną w postępowaniu datę zbudowania garażu nie wskazała daty, w której jej zdaniem garaż został zbudowany. Nie zwalniało to jednak organu od wyjaśnienia tej okoliczności, stosownie do dyspozycji art. 77 k.p.a., rozważenia zebrania dowodów niezbędnych do wyjaśnienia tej okoliczności, a następnie prawidłowego zastosowania przepisów prawa budowlanego.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz. 414 z późniejszymi zmianami). Zgodnie z przepisem art. 103 prawa budowlanego do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy z wyjątkiem przepisu art. 48, który stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne.
Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
W sytuacji, kiedy data zakończenia budowy jest okolicznością sporną, Sąd nie może dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i czynności podejmowanych w toku postępowania administracyjnego, prawidłowości zastosowanego przez organy administracji publicznej prawa materialnego, gdyż nie zostało wyjaśnione w sposób bezsporny, przepisy której ustawy należy stosować – czy prawo budowlane z 1974r. czy przepisy ustawy aktualnie obowiązującej.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy o p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stosowanie do treści art. 135 ustawy o p.s.a. sąd może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) .
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Zasądzeniu na rzecz skarżącej podlegał jedynie uiszczony przez nią wpis sądowy.
Stosownie do art. 152 ustawy o p.s.a. sąd stwierdził, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło