II SA/Łd 162/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. II SA/Łd 162/10 UZASADNIENIE W dniu 20 stycznia 2010r. S. T. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. w przedmiocie wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania .W dniu 3 marca 2010r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Postanowieniem z dnia 25 marca 2010r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi postanowił odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Odpis powyższego rozstrzygnięcia strona odebrała w dniu 1 kwietnia 2010r. W dniu 7 kwietnia 2010r. strona złożyła sprzeciw od postanowienia Sądu z dnia 25 marca 2010r. Wskazując na zasadność sprzeciwu oświadczyła, iż owszem mieszka w jednym budynku z synem, z uwagi na ustanowioną sądownie służebność mieszkania, jednakże od dłuższego czasu nie utrzymuje z nim żadnych kontaktów. Dodała, iż utrzymuje się z małej emerytury, która częstokroć nie wystarcza na pokrycie bieżących potrzeb, w szczególności zakup leków. Skarżąca załączyła kserokopię ostatniej strony postanowienia o ustanowieniu służebności mieszkania, potwierdzenie spłaty kredytu konsumenckiego, rachunki za energię, receptę oraz fakturę za zakup węgla. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z treścią art. 243 §1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w treści art. 246 §1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ze złożonego przez skarżącą urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych wyjaśnień wynika, iż na rzecz skarżącej ustanowiona została służebność mieszkania, w konsekwencji przysługuje jej prawo korzystania ze wszystkich pomieszczeń budynku mieszkalnego o powierzchni 90m² a znajdujących się w podpiwniczonej jego części oraz z jednego pokoju na parterze od strony zachodniej. Przedmiotowy budynek, wraz z budynkiem gospodarczo – składowym, wchodzi w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez syna strony, o powierzchni 6,33ha. Strona oświadczyła, iż utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł, jednocześnie nadesłała decyzję KRUS z dnia 5 marca 2010r., z której wynika, iż od dnia 1 marca 2010r. strona będzie otrzymywała emeryturę w wysokości [...] zł. Z kolei dochód miesięczny syna z gospodarstwa to kwota [...] zł, jak natomiast wynika z zaświadczenia Urzędu Gminy w K., roczny dochód z gospodarstwa wynosi [...] zł. Dodatkowo jak wynika z wyciągu z konta P. T., w dniu 22 stycznia 2010r. otrzymał z ARiMR kwotę [...] zł, saldo końcowe konta, na dzień 19 marca 2010r., wyniosło [...] zł. Skarżąca oświadczył, załączając część rachunków, iż co miesiąc ponosi wydatki m.in. za światło, wodę, gaz, telefon, kredyt konsumencki, leki, opał, w łącznej wysokości [...] zł. Analizując zgromadzone informacje Sąd doszedł do przekonania, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż dane zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przyjęte zostały przez Sąd za odzwierciedlające rzeczywistą sytuację rodzinno-majątkową strony, tym bardziej, iż podpisując ten formularz strona podpisała jednocześnie oświadczenie o znajomości art. 233 §1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie nieprawdy. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw do kwestionowania prawdziwości złożonego oświadczenia. Przedmiotowy dokument zawiera oświadczenie skarżącej, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem P.T. z uwagi na to, analizując sytuację dochodową skarżącej należy mieć na uwadze również sytuację majątkową jej syna, z którym mieszka i dzieli koszty utrzymania. Wobec takiego oświadczenia strony, bez wpływu pozostaje fakt ustanowienia służebności mieszkania, która to nie wyklucza, iż skarżąca prowadzi wspólnie z synem gospodarstwo domowe. W konsekwencji strona wspólnie z synem ponosi koszty co miesięcznego utrzymania gospodarstwa, dzieli z nim wydatki i dochody. Mając na uwadze tak zakreśloną sytuację rodzinno-majątkową strony skarżącej nie można podzielić stanowiska skarżącej, iż nie posiada środków na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak już zostało wskazane w dniu 22 stycznia 2010r. syn strony otrzymał dopłatę do produkcji rolnej w wysokości [...] zł, natomiast w dacie doręczenia stronie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego dysponował na koncie bankowym kwotą ponad [...] zł. Środki finansowe jakimi dysponowała skarżąca z synem znacznie przekraczały wymagana kwotę wpisu sądowego, stąd trudno przyjąć, iż wydatkowanie ich części tytułem wpisu sądowego spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania skarżącej i jej rodziny. Należy mieć na uwadze, iż zarówno strona, jak i jej syn, uzyskują co miesięczny dochód, jednocześnie, jak wynika z wyciągu bankowego, dysponują wolnymi środkami, które skarżąca mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów pomocy prawnej. Ustalony w sprawie stan majątkowy skarżącej nie uzasadnia stwierdzenia, iż nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Podkreślić jeszcze raz należy, iż strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. ar