II SA/Łd 1621/01

Dnia 6 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA: Jolanta Rosińska (spr.), p.o. Sędziego WSA: Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Z. N. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku. II S.A./Łd 1621/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją Nr [...] z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 20 ust. 3 i art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku Z. N. , utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] o pozbawieniu uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wskazał, iż Z. N. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa , jednakże nie powołała żadnych nowych okoliczności w sprawie. Z dokonanych ustaleń faktycznych wynika, iż zmarły mąż wnioskodawczyni J. N. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walce zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej za służbę w Milicji Obywatelskiej. Kierownik Urzędu powołał w uzasadnieniu decyzji ostatecznej uchwałę NSA z dnia 12 czerwca 2000 r. , sygn. akt OPS 5/00 , z której wynika iż jakiekolwiek zadania wykonywane podczas zatrudnienia w Milicji Obywatelskiej bez względu na zajmowane stanowisko nie mogą stanowić działalności kombatanckiej. Wobec powyższego ustalono, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej powyżej ustawy, który stanowi iż pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na podstawie dotychczasowych przepisów nabyły uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. W tym stanie rzeczy nie przysługują uprawnienia kombatanckie osobom wskazanym w art. 20 ust 3 cytowanej ustawy tj. wdowom i wdowcom pozostałym po kombatantach Powyższą decyzję w dniu 16 sierpnia 2001 r. zaskarżyła do Sądu Z. N. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż jej mąż J. N. pełnił co prawda służbę w Milicji Obywatelskiej w K. od dnia 21 stycznia 1945 r. do 20 kwietnia 1945 r., jednakże w okresie od 15 lipca 1947 r do 29 września 1949 r. odbywał służbę wojskową w D. i w Ł. w 9 Drezdeńskiej Dywizji Piechoty w 20 Samodzielnym Batalionie Saperów, w trakcie której walczył z UPA na obszarze województwa [...] . Z. N. w uzasadnieniu skargi podniosła, iż jej mąż J. N. walczył z UPA na obszarze województwa [...] w okolicach S. , L. , R. i J. . Skarżąca wskazała, iż o udziale w walkach wie z informacji uzyskanych od męża. Dodała ponadto, iż w czasie gdy J. N. ubiegał się o członkostwo w Związku Bojowników o Wolność i Demokracje do uzyskania uprawnień wystarczyło zaświadczenie z MO, a poza tym w tamtym okresie wyjawianie swojego udziału w walkach z UPA było niestosowne. Skarżąca wskazała jednak, iż nie posiada stosownych dokumentów, które by potwierdzały uczestnictwo jej męża w walkach z UPA. W odpowiedzi na skargę z dnia 26 września 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był zatem rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sad Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu administracji publicznej zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Organ administracji publicznej obowiązany jest zatem w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art. 77 § 1 kpa ). Dowodem zaś może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy ( art. 75 § 1 zdanie pierwsze kpa ). Zgodnie z powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisem art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz.950 ze zm. ) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie lub utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 , art. 2 oraz art. 4. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skierowanym do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skarżąca podniosła, iż jej mąż w okresie pełnienia służby wojskowej walczył z oddziałami UPA, a zatem wskazała okoliczność wymienioną w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 marca 2002 r. – OPS 13/01 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd prawny, zgodnie z którym wniosek ( zarzut ) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm. ), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich ( ONSA 2002/4/132 ). Organ administracji winien zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie, czy mąż skarżącej jako żołnierz powołany do służby we wskazanych przez nią jednostkach Wojska Polskiego walczył z oddziałami UPA. Ustalenie to ma bowiem istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. Organ administracji uchybił jednak obowiązkowi pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ograniczając się do całkowicie dowolnego stwierdzenia, że z akt sprawy nie wynika, jakoby mąż skarżącej brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. Mając na uwadze przytoczone powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c , art. 134 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie poniesionych przez skarżącą kosztów wpisu sądowego orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ).