II SA/Łd 164/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor Ewa Alberciak (spr.), Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. II SA/Łd 164/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z upoważnienia Wójta Gminy W. odmówił przyznania Z. B. zasiłku celowego na zakup opału. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art.8, art.39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. Nr 64, poz.593 z 2004 r.). W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że dochód rodziny Z. B. przekracza kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia z pomocy społecznej. W dniu [...] Z. B. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Podała, iż kwota dochodu z dzierżawy ustalona przez organ jest zawyżona. Wyjaśniła, iż córka przebywa u babci w Ł. i tam uczęszcza do szkoły, w związku z czym dochód z renty przekazuje babci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organ I instancji. Organ II instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż Z. B. jest wdową, sama wychowuje córkę A. B. Córka wnioskodawczyni jest uczennicą Liceum Ogólnokształcącego w Ł., zamieszkuje u babci w Ł., od sierpnia br. jest pod opieką endokrynologa. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w PUP w Ł. bez prawa do zasiłku. Źródłem utrzymania zainteresowanej i jej rodziny są: renta rodzinna w kwocie 498,37zł oraz kwota 157,80 zł stanowiąca czynsz za wydzierżawione grunty o pow. 5,26 ha - łączny dochód w rodzinie wynosi 656,17 zł. Wnioskodawczyni zajmuje lokal mieszkalny własnościowy, składający się z dwóch izb z częściowymi wygodami, ogrzewanie z kuchni węglowej. Stałe wydatki miesięczne strony wynoszą łącznie 126 zł. Strona korzysta z pomocy od września 1990 r., ostatnio udzielono jej pomocy w październiku 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej - art.39 ust.2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U nr 64 poz.593 z późn zm.). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Oznacza to, iż pomoc, o jaką ubiega się wnioskodawczyni jest świadczeniem o charakterze fakultatywnym tzn. że może być przyznana, jeżeli organ pomocowy posiada na ten cel fundusze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w myśl art.8 ust.1 pkt2 ustawy, z zastrzeżeniem art 40, art.41, art.78 i art.91 powyższej ustawy przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316,00 zł, zwanym dalej kryterium dochodowym na osobę w rodzinie. Dochód wnioskodawczyni na osobę w rodzinie wynosi 656,17 zł :2 = 328,09zł i przekracza o 24,17 zł kryterium dochodowe na osobę. Zgodnie z art.40 ust.1, ust.2 i ust.3 cyt. ustawy zasiłek celowy może być przyznany niezależnie od dochodu - i może nie podlegać zwrotowi - osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego lub w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. W przypadku strony jednak taka sytuacja nie miała miejsca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, iż organ I instancji właściwie ocenił sytuację finansową i rodzinną Z. B. i prawidłowo przyjął, iż z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe brak było podstaw do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji z uwagi na to, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga Z. B. jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art.1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś §2 art.1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w §1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 §1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaznaczyć należy, iż rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Dotyczy to sytuacji, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny, bezsporny i nie dopuszcza możliwości odmiennej wykładni. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie III SA 565/95 z dnia 17 kwietnia 1996 r. /Biuletyn Skarbowy nr 2 z 1997r. str.26/, w sprawie II SA 1531/94 z dnia 6 lutego 1995 r./ONSA nr 1 z 1996r. poz.37/, w sprawie III SA 1705/93 z dnia 11 maja 1994r./Wspólnota nr 42 z 1994 r. str.16/, w sprawie V SA 86/92 z dnia 21 października 1992r. ONSA nr 1 z 1993 r. poz.23/ i w sprawie III SA 1425/96 z dnia 17 września 1997r./Lex nr 32626/. Zgodnie z treścią art.127 § 1 i 129 § 2 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. W myśl zaś art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. jest gwarantem trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Decyzja natomiast jest ostateczna m.in. wówczas, gdy strona nie złożyła w terminie odwołania. W sytuacji więc, gdy strona wniosła odwołanie z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony niedopuszczalne jest jego rozpatrzenie. Rozpoznanie takiego odwołania stanowi rażące naruszenie prawa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym ostatecznej decyzji. Pogląd, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 1999 r. w sprawie IV SA 2028/97 /Lex nr 48735/, z dnia 18 listopada 1999 r. w sprawie I SA 330/99 /Lex nr 48749/ i z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie IV SA 2273/98 /Lex nr 48734/. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpoznało odwołanie Z. B. wniesione po upływie wymaganego terminu. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego decyzja organu I instancji doręczona została skarżącej w dniu 8 listopada 2004r. Na dowodzie doręczenia znajduje się podpis skarżącej i doręczyciela, a więc zgodnie z treścią art.42 §1 k.p.a. decyzja doręczona została prawidłowo. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 22 listopada 2004 r., zaś odwołanie złożone zostało osobiście w dniu 23 listopada 2004 r., co skarżąca potwierdziła na rozprawie, czyli z uchybieniem wymaganego terminu. A zatem organ odwoławczy rozpoznał odwołanie, mimo iż decyzja z dnia [...] była już ostateczna, pomijając fakt uchybienia terminu, o którym mowa w art.129 § 2 k.p.a. Stanowi to rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie został przez skarżącą złożony, a organ nie wydał w tej kwestii postanowienia. Reasumując Sąd uznał, iż organ administracji rozpatrzył odwołanie skarżącej wniesione z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, co stanowi rażące naruszenie prawa. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Na podstawie art.152 tej ustawy Sąd wstrzymał jej wykonanie do czasu uprawomocnienia się wyroku.