II SA/Łd 1642/02

Dnia 19 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Kozerski, p.o. Sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant referent stażysta Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi P. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. działający na podstawie art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 1998 r., nr 90 poz. 575 ze zm.) oraz § 1, § 2 ust. 1 i 3, § 6 ust. 1, § 8 ust. 2 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 132 poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] stwierdzającej brak podstaw do uznania u skarżącego P. T. choroby zawodowej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż P. T. poddany był dwukrotnie badaniom specjalistycznym w uprawnionych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. W wyniku przeprowadzonych badań P. T. uzyskał orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] wydane przez Przychodnię Konsultacyjno-Diagnostyczną WOMP nie dające podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu, a po wniesieniu odwołania od otrzymanego orzeczenia, orzeczenie lekarskie Nr [...] z Instytutu Medycyny Pracy, gdzie we wnioskach zawarto stwierdzenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. działając na podstawie § 1 ust. 1, § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych orzekł o braku podstaw do uznania ubytku słuchu za chorobę zawodową u P. T. Od powyższej decyzji P. T. odwołał się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektor Sanitarny w Ł. nie zgadzając się z jej treścią jak również z orzeczeniami lekarskimi oraz badaniami środowiskowymi. W odwołaniu wskazał, iż przez cały okres zatrudnienia w "A" był narażony na hałas przekraczający dopuszczalne normy. Praca polegała na naprawach bieżących i remontach maszyn i urządzeń na halach produkcyjnych, gdzie panował hałas. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, za choroby zawodowe uważa się choroby określone w załączniku do tego rozporządzenia, jeżeli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Przy ocenie działania czynników szkodliwych uwzględnia się m. in. rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy. W tym celu przeprowadza się postępowanie wyjaśniające oraz analizuje dostępną dokumentację. Wymóg ten został spełniony. Rozpatrzono narażenie na hałas w okresie zatrudnienia i czynności wykonywane na stanowisku: tokarz, ślusarz, szlifierz - frezer oraz ślusarz - tokarz - frezer we wszystkich miejscach pracy od 1973 roku do chwili obecnej. Analiza narażenia zawodowego w oparciu o posiadaną dokumentację wykazała brak przekroczeń normatywów higienicznych z wyjątkiem 2 lat (1988 i 1989), w których w oparciu o badania środowiskowe stwierdzone zostały przekroczenia NDN hałasu podczas wykonywania pracy. Trzeba podkreślić, że tak krótki okres narażenia na ponadnormatywny hałas stwarzający ryzyko rozwoju przewlekłego urazu akustycznego, a jednocześnie oddalony w czasie (przeszło 12 lat) nie daje również podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Organ w uzasadnieniu wskazał również, że samo narażenie na czynniki mogące spowodować chorobę zawodową - w tym przypadku na hałas, nie jest jednoznaczne z powstaniem choroby zawodowej, a jest tylko jednym z elementów mogących wpłynąć na zaistnienie zawodowego schorzenia. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie stwierdzają zgodnie, że ubytek słuchu u P. T. nie jest charakterystyczny dla skutków przewlekłego urazu akustycznego, jego mieszany charakter nie wykazuje cech choroby zawodowej i wskazuje jako przyczynę etiologię pozazawodową (proces zrostowy w uchu środkowym). Powyższą decyzję P. T. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze oprócz argumentów powołanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wskazał, że w chwili przyjęcia do pracy w "A" stan jego zdrowia był dobry. Kłopoty ze słuchem narastały stopniowo w kolejnych latach pracy. Podniósł, iż w roku 1985, lekarz zezwolił skarżącemu na pracę w hałasie do 90 db, zaś w 1988 roku po stwierdzeniu urazu słuchu do 80 db. Z uwagi na nieudostępnienie pracownikom wyników badań NDN, nieświadomie był narażony na pracę w niedozwolonych dla niego warunkach. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na wstępie należy wyjaśnić, iż organy obu instancji orzekały w okresach w których obowiązywały inne przepisy prawa. Organ I instancji wydał decyzję w dniu[...] . W tej dacie obowiązywało jeszcze rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65 poz. 294 ze zm.) Natomiast od 3 września 2002 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. (Dz. U. Nr 132 poz. 1115). Zgodnie z treścią § 10 tego rozporządzenia – postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Wprawdzie organ odwoławczy wydał swoją decyzję [...] ,ale w świetle cyt. § 10 rozporządzenia - rozstrzygnięcia organów obu instancji winny być oparte o przepisy rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65 poz. 294 ze zm.). Organ odwoławczy powołał w podstawie swego rozstrzygnięcia nazwę rozporządzenia z 1983r., a datę i publikację rozporządzenia z 30 lipca 2002 r . Nie wiadomo zatem w oparciu o jakie przepisy wydał swoje rozstrzygnięcie. Przechodząc do rozważań stwierdzić należy, iż zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65 poz. 294 ze zm. ) - w brzmieniu obowiązującym w przypadku skarżącego - za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.( ust. 1 ) Przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się: rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych oraz z czynnikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe. ( ust. 2 ). Uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu wymienione jest w wykazie chorób zawodowych stanowiącym Załącznik do cyt. rozporządzenia, pod poz. 15. Z akt administracyjnych wynika, że dochodzenie epidemiologiczne zostało przeprowadzone, choć protokół jest zbyt lakoniczny i nie odnosi się do wszystkich okresów pracy skarżącego, w których był on narażony na hałas. Z pisma Miejskiej Stacji Sanitarno -Epidemiologicznej w Ł. Oddział II z dnia [...] wynika, iż skarżący był zatrudniony w " A " w Ł. w okresie od 22 sierpnia 1997 r. do 31 marca 1997 r. na stanowisku ślusarza w pełnym wymiarze godzin w dziale głównego mechanika. Do jego obowiązków należało m. inn. szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne. W czasie wykonywania obowiązków służbowych skarżący miał kontakt z hałasem, w tym w warunkach przekroczeń NDN hałasu. Wyniki pomiarów wykonane od roku 1984 do 1989 wskazywały od 82 dB(A) do 92 dB(A) . Z w/w pisma wynika także, iż od 1991 r nie wykonywano pomiarów natężenia hałasu w zakładzie pracy skarżącego. Nie jest zatem zasadne twierdzenie organów, iż tylko w latach 1988-1989 skarżący pracował w warunkach przekroczenia norm hałasu. Okoliczności pracy skarżącego w hałasie nie zostały dokładnie zbadane. W wyroku z dnia 3 lutego 1999 r sygn. akt III RN 110/98 ( Prok. i Pr. 1999r. zeszyt 7-8 poz. 56) Sąd Najwyższy stwierdził , że : "1. W przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w Wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. 2. Wymaganie, że za chorobę zawodową uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu może być uznany ubytek słuchu o wielkości co najmniej 30 dB nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. W przedmiotowej sprawie oba organy oparły się na rozpoznaniach zawartych w orzeczeniach Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Stwierdzić jednak należy, iż oba te orzeczenia są niezmiernie lakoniczne i nie zawierają przekonywującego uzasadnienia , zwłaszcza w świetle ugruntowanego już w sprawach chorób zawodowych orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego . Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone.(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1998 r I SA 1200/98 nie publikowany ) Należy również zwrócić uwagę na to, iż tym samym wyroku Sąd stwierdził, że : "Każde uszkodzenie słuchu przekraczające fizjologiczne uszkodzenie słuchu związane ze starzeniem się organu słuchu jest chorobą zawodową, jeżeli wywołane jest hałasem występującym w środowisku pracy. " W przedmiotowej sprawie podnieść należy, iż organy obu instancji oparły się na orzeczeniach lakonicznych nie zawierających przekonującego uzasadnienia nie zbadały także dokładnie stanu faktycznego naruszyły zatem art. 7, 77 § 1 kpa . Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.