II SA/Łd 1646/02
PostanowienieWSA w Łodzi2004-05-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego powinno zostać umorzone w przypadku śmierci strony skarżącej, gdy przedmiot postępowania dotyczy praw ściśle związanych z osobą zmarłego, a także gdy zaskarżona decyzja została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, w wyniku którego przyznano świadczenie?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego podlega umorzeniu, jeśli strona skarżąca zmarła, ponieważ prawo do świadczeń z pomocy społecznej nie jest prawem zbywalnym ani dziedzicznym. Dodatkowo, umorzenie jest uzasadnione, gdy zaskarżona decyzja uchylająca pierwotną odmowę została zastąpiona nową decyzją przyznającą świadczenie, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym.Stan faktyczny
Z. P. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która uchyliła decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku na pokrycie kosztów leczenia, przejazdu i wyprawki szkolnej, uznając, że dochód wnioskodawczyni nieznacznie przekracza kryterium ustawowe. SKO uchyliło tę decyzję, wskazując na pominięcie przez organ I instancji innych niezbędnych wydatków. Po złożeniu skargi do sądu, organ I instancji wydał nową decyzję przyznającą zasiłek na leczenie, co uczyniło postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. W trakcie postępowania sądowego zmarła strona skarżąca.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant referent – stażysta Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 roku na rozprawie przy udziale - ze skargi Z. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego specjalnego postanawia umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...], Nr [...] uchyliło decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z dnia [...], Nr [...] o odmowie przyznania Z. P. specjalnego zasiłku celowego.
Organ I instancji odmówił przyznania Z. P. specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia, kosztów przejazdu i dofinansowania do zakupu wyprawki szkolnej w miesiącu sierpniu 2002 r. W uzasadnieniu organ podał, iż dochód wnioskodawczyni i jej córki wynosi łącznie 721,76 zł, przy czym kryterium ustawowe w tej sytuacji wynosi 712 zł. Dlatego też, zdaniem organu, wnioskodawczyni nie kwalifikuje się do świadczeń z pomocy społecznej, a nie zachodzą, szczególne okoliczności do przyznania specjalnego zasiłku. Dodatkowym powodem odmowy udzielenia pomocy jest trudna sytuacja finansowa ośrodka pomocy społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania Z. P., uchyliło decyzję organu I instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Zdaniem SKO, owszem organ pomocy społecznej dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi, jednakże w przedmiotowej sprawie przekroczył granice uznania administracyjnego, gdyż oparł się jedynie na fakcie przekroczenia kryterium dochodowego przez Z. P., wyprowadzając z tego wniosek, iż rodzina posiadając taki dochód jest w stanie zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe. Organ I instancji wziął pod uwagę jedynie wydatki na zakup leków, pomijając pozostałe wydatki na realizację niezbędnych potrzeb bytowych, zgłoszone przez zainteresowaną.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Z. P. W motywach skargi opisała swoją trudną sytuację życiową.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kontestowanego aktu. Podając jednocześnie, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...], Nr [...] przyznał skarżącej specjalny zasiłek celowy na pokrycie kosztów leczenia w wysokości 43 zł, odmawiając przyznania pomocy na pokrycie kosztów przejazdu i dofinansowania wyprawki szkolnej. Do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wpłynęło odwołanie od tej decyzji.
l
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z regulacją art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Następstwo prawne stron dotyczy wyłącznie praw zbywalnych lub dziedzicznych.
Po myśli art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie, zamieszkującym i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2 b ustawy o pomocy społecznej). Przyznanie pomocy społecznej jest uzależnione, w szczególności od ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej choroby (art. 3 ustawy o pomocy społecznej).
Z treści tego przepisu wynika, iż prawo do pomocy społecznej nie jest prawem zbywalnym lub podlegającym dziedziczeniu. Nie znajduje więc tutaj zastosowania regulacja art. 161 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozwalająca następcom prawnym na wstąpienie do toczącego się postępowania. Wobec czego, w sytuacji śmierci skarżącego, postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym należało umorzyć w oparciu o art. 161 § 1 pkt 2 i art. 161 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyj nymi.
Skład orzekający w przedmiotowej sprawie pragnie ponadto zauważyć, iż zaskarżona decyzja nie pozostaje już w obrocie prawnym. Kontestowane rozstrzygnięcie to decyzja uchylająca orzeczenie organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania. Z informacji podanej przez stronę przeciwną w odpowiedzi na skargę wynika bowiem, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w T. decyzją z dnia [...] przyznał skarżącej specjalny zasiłek celowy z przeznaczeniem na pokrycie kosztów leczenia. Co oznacza, iż przedmiotowe postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, co również uzasadnia umorzenie postępowania zgodnie z treścią przepisu art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło