II SA/Łd 1647/03
WyrokWSA w Łodzi2005-04-18
Skład orzekający: Ewa Markiewicz, Sławomir Wojciechowski, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę, jest zobowiązany do badania zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi immisji sąsiedzkich (art. 144 k.c.), czy też powinien ograniczyć się do analizy zgodności z przepisami prawa budowlanego i przepisami technicznymi?Ratio decidendi
Organy administracji architektoniczno-budowlanej są zobowiązane do badania zgodności wniosku o pozwolenie na budowę wyłącznie z przepisami prawa administracyjnego, w tym prawa budowlanego i przepisów technicznych. Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące immisji sąsiedzkich nie mogą być stosowane przez te organy w postępowaniu o pozwolenie na budowę, chyba że przepis prawa administracyjnego wyraźnie na to wskazuje. W przypadku braku takiego odesłania, kwestie immisji sąsiedzkich należą do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę dwóch budynków wielorodzinnych. Skarżący, właściciel sąsiedniej działki z uprawami szklarniowymi, zarzucał naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, twierdząc, że projektowana zabudowa spowoduje znaczne zacienienie jego działki, co ograniczy możliwości prowadzenia upraw. Organ odwoławczy uznał, że inwestycja jest zgodna z planem miejscowym i przepisami technicznymi, a kwestia zacienienia upraw rolnych nie podlega regulacji administracyjno-prawnej, powołując się na orzecznictwo NSA. Skarżący domagał się uwzględnienia przepisów prawa cywilnego (art. 144 k.c.) i dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA: Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody [....] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę
Sygn. akt II SA/Łd 1647 / 03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją Nr [...] (znak [...]) z dnia [...] , Wojewoda [...] na podstawie przepisu art. 138 par. l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego(Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. K. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia[...] , Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej "A" s. c. w Ł. pozwolenia obejmującego budowę: dwóch budynków mieszkalnych, wielorodzinnych z garażami w parterze i budynku garażowego, zjazdu drogowego, miejsc postojowych, drogi wewnętrznej, przyłączy: energetycznego, wodociągowego, kanalizacyjnego, gazowego wraz z wewnętrznej instalacji gazu na nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A 5 (oznaczonej jako działka nr 60/28) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją nr [...] Prezydent Miasta Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na powyższą budowę.
Od decyzji tej, w ustawowo określonym terminie, odwołał się P. K. – właściciel działki sąsiadującej z terenem, na którym zaprojektowano przedmiotowa inwestycję. Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisu art. 5 ust. l pkt 6 ustawy – Prawo budowlane twierdząc, iż jego działka jest działką rolniczą, na której prowadzi uprawy szklarniowe, a zabudowa na sąsiedniej działce spowoduje znaczne zaciemnienie jego działki przez większą część dnia.
Organ odwoławczy po analizie dokumentów zgromadzonych w sprawie stwierdził, iż zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., zatwierdzonego Uchwałą Nr LVII/491/93 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 2 czerwca 1993 roku (Dz. Urz. Woj. [..] Nr 6, poz. 71 ze zm.) tereny, na których znajdują się działki inwestora i odwołującego się objęte są jednostką urbanistyczną oznaczoną symbolem 02.01.05/M.Z1.1, której funkcją wiodącą jest mieszkalnictwo. Projektowana inwestycja jest zatem zgodna z planem miejscowym, co – zdaniem organu – potwierdza decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu Nr UA.II.167/03, z dnia 4 kwietnia 2003 roku utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją znak[...] , z dnia[...] , a zatem działka P. K. nie jest działką rolniczą, jak utrzymuje to w odwołaniu.
Organ wskazał, iż zarówno inwestor jak i skarżący przedłożyli w trakcie postępowania dokumenty potwierdzające ich stanowisko wobec ewentualnego zacieniania szklarni, które mogłyby spowodować projektowane budynki. Odwołujący się twierdzi, iż szklarnie z uprawami roślinnymi znajdujące się na jego działce będą zacienione po wybudowaniu projektowanych budynków wielorodzinnych – co stanowi w jego ocenie naruszenie przepisu art. 5 ust. l pkt 6 ustawy – Prawo budowlane, a więc naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich.
W ocenie organu o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić wyłącznie wówczas, gdy naruszone zostały konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie. Zgodnie z poglądem panującym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczenie dopływu światła dziennego do upraw gruntowych (wskutek zabudowy działki sąsiedniej) jest to sfera oddziaływania prawa cywilnego, która nie podlega regulacji administracyjno – prawnej (vide: wyrok NSA z dnia 5 lutego 1987 roku w sprawie sygn. akt SA./P 1300/85).
Nie będąc związany granicami odwołania organ II instancji zbadał wpływ projektowanych budynków na istniejący na działce skarżącego budynek mieszkalny. Przepis art. 5 ust. l pkt 6 ustawy – Prawo budowlane mówi, że obiekt budowlany należy projektować w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich – w myśl art. 5 ust. l pkt 2b - obejmuje między innymi ochronę przed pozbawieniem dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Przepis par. 13 obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, że odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń oraz określa następujące okoliczności w jakich warunek ten uznaje się za spełniony: odległość obiektu przesłanianego od obiektu przesłaniającego jest nie mniejsza niż jego wysokość, dla obiektów przesłaniających do wysokości 35 metrów. Norma powyższa precyzuje, iż wysokość obiektu przesłaniającego, o której mowa w powyższym przepisie, liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu lub jego przesłaniającej części. Organ konkluduje wskazując, iż jak wynika z analizy projektu zatwierdzonego zaskarżoną decyzją wysokość obiektu przesłaniającego w przedmiotowej sprawie wynosi 14,37 metrów, a istniejący budynek mieszkalny (budynek przesłaniany) znajduje się w odległości powyżej 20 metrów od najbardziej zbliżonego do niego narożnika budynku projektowanego. Powyższe świadczy o zgodności projektowanej budowy z przywołanymi powyżej przepisami techniczno – budowlanymi, a zatem w przedmiotowej sprawie nie zachodzi naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich.
Przedłożony do zatwierdzenia projekt zagospodarowania działki jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. Projekt budowlany planowanej inwestycji jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz został wykonany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Inwestor wykazał się prawem do dysponowania terenem na cele budowlane i złożył wniosek o pozwolenie na budowę w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższe okoliczności, zgodnie z przepisem art. 35 ust. l i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.), świadczą – w ocenie organu odwoławczego – o spełnieniu przez inwestora warunków koniecznych i wystarczających do uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W dniu 30 października 2003 roku skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wywiódł P. K. zarzucając decyzji: naruszenie przepisu art. 5 ust. l pkt 6 oraz art. 4 ustawy - Prawo budowlane, a także naruszenie przepisów art. 7, art. 75 i art. 78 k.p.a. poprzez niedopuszczenie wnioskowanego przez skarżącego dowodu z opinii biegłego na okoliczność szkodliwości i ograniczeń planowanego budynku na uprawy rolne skarżącego, a tym samym zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy. Konkludując wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków wielorodzinnych. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucał, że zabudowa działki sąsiedniej zgodnie z projektem spowoduje znaczne zacienienie działki skarżącego przez większą część dnia. Skarżący utrzymuje się z prowadzonych upraw, zaś pozbawienie działki dostępu światłą słonecznego ograniczy możliwości korzystania z działki zgodnie z jej przeznaczeniem, a tym samym naruszy istotne interesy skarżącego. Nieograniczony dostęp światła słonecznego do działki skarżącego jest niezbędny dla swobodnego prowadzenia upraw bez uszczerbku dla ich jakości. Planowany budynek ma być budynkiem czteropiętrowym o wysokości około 10 – 12 metrów. Budynek taki całkowicie odetnie dopływ światła słonecznego do części upraw od godziny 15. Wzajemne usytuowanie działek sprawia, że wzniesienie na działce sąsiedniej nawet jednokondygnacyjnych zabudowań zablokuje swobodny dopływ światła słonecznego do działki skarżącego. Działka, której dotyczy pozwolenie na budowę położona jest bowiem wyżej, natomiast szklarnie skarżącego posadowione są w obniżeniu terenu. Ograniczenie dopływu światła słonecznego znacznie ograniczy, a wręcz uniemożliwi skarżącemu korzystanie z działki zgodnie z jej przeznaczeniem.
Skarżący powoływał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika że "zakres ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. l pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (...) obejmuje także pozbawienie lub ograniczenie na sąsiedniej nieruchomości dopływu dziennego światła do znajdujących się na niej upraw" (vide wyrok SN z dnia 7 marca 1996 roku w sprawie sygn. akt III ARN 73/95, OSN 1996/18/260). Wskazał również, iż "wydanie decyzji odmownej może dotyczyć budowy takiej budowli, która wskutek ograniczenia dostępu światła słonecznego do działki sąsiedniej, jednocześnie powoduje ograniczenie możliwości korzystania z tej działki zgodnie z jej przeznaczeniem" (vide: wyrok NSA z dnia 5 września 1992 roku w sprawie sygn. akt IV SA 708/92 niepublikowany)
Skarżący podniósł, iż Wojewoda [...] utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, w uzasadnieniu podał, że o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić wyłącznie wówczas, gdy naruszone zostały konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie. Powołał się również na szereg przepisów prawa budowlanego i stwierdził, że ponieważ planowana budowa jest zgodna ze wskazanymi przepisami, w sprawie nie zachodzi naruszenie uzasadnianych interesów osób trzecich. Stanowisko Wojewody [...] zdaniem skarżącego nie jest zasadne.
Skarżący wskazał, iż zgodność z przepisami prawa, to zdaniem Sądu Najwyższego także zgodność z normami prawa cywilnego, zwłaszcza z prawem sąsiedzkim, w tym z wynikającym z przepisu art. 144 k.c. nakazem adresowanym do właściciela nieruchomości, "by przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywał się od działań, które zakłóciłyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych". Zdaniem skarżącego jest oczywiste, iż przedmiotem relacji pomiędzy wykonywaniem prawa (art. 140 k.c.) przez właścicieli nieruchomości sąsiednich są całe nieruchomości, a nie tylko wybrane ich fragmenty. Chodzi bowiem o ocenę w świetle "społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych" czy i na ile właściciel nieruchomości zakłócił korzystanie z nieruchomości sąsiedniej w zakresie prowadzonych na niej upraw roślinnych. Zdaniem skarżącego taki, uwzględniający cywilnoprawną regulację i wykonywania własności, kierunek wykładni powinien być stosowany już na etapie postępowania administracyjnego.
W ocenie skarżącego, nie ma żadnych racjonalnych argumentów aby właściciel nieruchomości mógł się powoływać na normy prawa sąsiedzkiego dopiero na gruncie procesu negatoryjnego przed sądem powszechnym. Konieczność badania zgodności zamierzenia inwestycyjnego z wszelkim prawem a nie tylko z przepisami techniczno – budowlanymi wynika z przepisu art. 4 ustawy – Prawo budowlane. Tym samym organ administracji zobowiązany był do zbadania planowanej budowy z wymogami wynikającymi z przepisu art. 144 k.c., a tym samym do zbadania stopnia uciążliwości zabudowy dla nieruchomości sąsiedniej i określenia czy nie przekracza on przeciętnej miary przyjmowanej w stosunkach miejscowych. Temu właśnie miał służyć wnioskowany przez skarżącego dowód z opinii biegłego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [..] wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.))
Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: u.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 u.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie
1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 u.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a zatem wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 u.p.s.a.).
Stosownie do uregulowań ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.), poza wyjątkami określonymi precyzyjnie w tejże ustawie, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 przywołanej powyżej ustawy). Do wniosku o pozwolenie na budowę, który inicjuje postępowanie inwestor zobowiązany jest dołączyć:
1. projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi
dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi,
2. dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
3. decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona
wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 33 ust. 2 przywołanej powyżej ustawy). Powyżej wymienione elementy są składnikami koniecznymi wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Inne elementy mają charakter fakultatywny i zależą od rodzaju terenu, na którym ma być realizowana inwestycja, albo od rodzaju i zakresu inwestycji. (art. 33 ust. 2 pkt 4 i ust 3 omawianej ustawy).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż wniosek o pozwolenie na budowę złożony przez inwestora zawierał powyższe elementy. Kwestia ta nie była przedmiotem zarzutów skargi, a sąd również nie dopatrzył się w tym zakresie uchybień organów administracji. Nie budzi również wątpliwości, iż posadowienie planowanej inwestycji zostało dokonane w odległościach przewidzianych przez ustawę – Prawo budowlane oraz przepisy par. 12 i 13 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.)
Spornym elementem zaskarżonych decyzji jest kwestia zgodności udzielonego pozwolenia na budowę z przepisami ustawy – Kodeks cywilny odnoszącymi się do immisji sąsiedzkich. Innymi słowy podnoszone przez stronę skarżącą zagadnienie prawne sprowadza się do pytania czy organy ferując kwestionowane decyzje winny poprzestać na badaniu zgodności wniosku o pozwolenie na budowę wyłącznie z przepisami prawa budowlanego i innych ustaw zawierających przepisy prawa administracyjnego, w tym z normami techniczno – budowlanymi oraz z zasadami wiedzy technicznej, czy też owe badanie rozciągnąć również na normy prawa cywilnego tyczące immisji sąsiedzkich (art. 144 k.c.).
Sąd badając legalność działań organów administracji podczas wydawania kwestionowanego pozwolenia na budowę, doszedł do przekonania, iż prawidłowo organy ograniczyły weryfikację złożonego przez inwestora wniosku jedynie do oceny zagadnień uregulowanych w przepisach prawa administracyjnego. W realiach niniejszej sprawy – jak to już zostało powyżej powiedziane – nie budzi wątpliwości, iż posadowienie projektowanego budynku jednoznacznie spełnia kryteria, o których mowa w przepisach prawa administracyjnego i to zarówno w kwestii odsunięcia budynku od granicy z działką sąsiednią, jak i w kwestii zacienienia znajdujących się na sąsiedniej działce budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Owa jednoznaczność w spełnieniu przez wniosek inwestora kryteriów opisanych w ustawie – Prawo budowlane przesądza o tym, iż nie jest możliwe powoływanie się na przepisy prawa cywilnego jako na elementy tego samego systemu prawa, mogące uzupełnić w drodze wykładni systemowej lukę prawną istniejącą w innej gałęzi prawa. Najistotniejszą kwestią w tym zakresie jest brak w rozpoznawanej sprawie owej nieuregulowanej materii prawnej, w której normy prawa cywilnego tyczące immisji sąsiedzkich mogłyby znaleźć zastosowanie choćby w drodze analogii.
Przepis art. 5 ust 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr, 80, poz. 718) w interesującym, z punktu widzenia niniejszej sprawy zakresie stanowi, iż obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Powyższe brzmienie przepisu jednoznacznie wskazuje na to, iż pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich jest szerokie, jednak jego napełnienie treścią może odbyć się wyłącznie w oparciu o wskazane w tym przepisie normy prawne, a więc przepisy prawa budowlanego, normy techniczno – budowlane i zasady wiedzy technicznej.
Strona skarżąca podstawy do możliwości powołania się na przepisy ustawy – Kodeks cywilny tyczące immisji sąsiedzkich upatruje w brzmieniu przepisu art. 4 ustawy – Prawo budowlanej stanowiącego, iż każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. W ocenie sądu uzależnienie przez ustawodawcę możliwości zabudowania nieruchomości od zgodność zamierzenia inwestycyjnego z przepisami nie oznacza jeszcze, iż chodzi tutaj o przepisy inne niż normy administracyjne, tyczące procesu budowlanego. Przepisy te znajdują się w różnych ustawach regulując określone kwestie odmiennie niż czyni to prawo budowlane, chociażby z uwagi na charakter nieruchomości objętej inwestowaniem, czy rodzaj planowanej inwestycji.
Powyższy sposób interpretowania przepisów prawa budowlanego pozostaje w zgodzie z ogólną regułą, iż organy administracji władne są stosować przepisy prawa materialnego określającego prawa i obowiązki stron uregulowane w innych niż prawo administracyjne gałęziach prawa tylko wówczas, gdy tak stanowi wyraźny przepis prawa administracyjnego. Skoro przepisy prawa budowlanego nie odsyłają w powyższym zakresie do regulacji o charakterze cywilnoprawnym, to możliwość ich uwzględnienia przez organy administracji w prowadzonym postępowaniu jest wyłączona. Tym samym skonstatować wypada, iż pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich, o którym mowa w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 9) ustawy – Prawo budowlane ma zobiektywizowany charakter zakreślony przepisami, normami i zasadami, o których mowa wyłącznie w powyższym przepisie.
W tym miejscu wypada wskazać, iż pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9) ustawy – Prawo budowlane nie jest tożsame z pojęciem interesu prawnego strony w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a. czy też art. 33 par. 2 u.p.s.a. Różnica sprowadza się między innymi do tego, iż interes prawny swe źródło może znajdować w różnych dziedzinach prawa, natomiast uzasadnione interesy osób trzecich z całą pewnością muszą mieć charakter prawny (inaczej osoby trzecie nie mogłyby stać się stroną postępowania administracyjnego), ale swe źródło czerpią wyłącznie ze wskazanych powyżej przepisów, norm i zasad z zakresu prawa budowlanego.
Niezależnie od powyższej argumentacji wskazać wypada na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w analogicznej sprawie. Sąd uznał mianowicie, iż powoływanie się przez stronę skarżącą na okoliczności zacienienia jej działki przez sporną rozbudowę nie mogą być uznane za naruszenie interesu prawnego tejże strony, skoro posadowienie spornego obiektu ma być dokonane w odległościach przewidzianych obowiązującymi przepisami (vide: wyrok NSA z dnia 7 lipca 1999 roku w sprawie sygn. akt IV SA 2246/98, LEX nr 47836).
Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze stanowiska wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 1996 roku w sprawie III ARN 73/95, OSNP 1996/18/260) wskazać wypada, iż teza tegoż orzeczenia zbudowana została w oparciu o odmienny stan faktyczny, tyczący wzniesienia muru granicznego. Przy jednoczesnym obowiązywaniu par. 278 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), stanowiącego, iż ogrodzenia nie mogą ograniczać dostępu światła słonecznego do sąsiedniej działki ani utrudniać naturalnego spływu wód opadowych, a ponadto powinny być zharmonizowane z otoczeniem. Przy takim brzmieniu normy technicznej trudno polemizować z koniecznością uwzględnienia przez organ wszelkiego ograniczenia dostępu światła słonecznego do sąsiedniej działki. Z powyższego punktu widzenia stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy stanowi oparcie również dla wyroku w niniejszej sprawie.
Trudno natomiast zgodzić się z dalej idącymi wnioskami płynącymi z powyższego orzeczenia. Potrzeba spójnego stosowania przepisów prawa, co jak się wydaje jest ideą przewodnią wyroku Sądu Najwyższego, jest bez wątpienia istotną wartością. Jednakże realizacja tejże idei nie może odbywać się przy ignorowaniu zasady podziału władzy i wyłączności kompetencji organów administracji i sądów powszechnych w poszczególnych kategoriach spraw. Badanie przez organ administracji, chociażby przesłankowo w sprawie o pozwolenie na budowę zakresu immisji sąsiedzkich, na podstawie norm prawa cywilnego, przy braku ustawowego umocowania do tego rodzaju postępowania, z pewnością stanowi naruszenie nie tylko przepisu art. 177 Konstytucji RP, ale również przepisu art. 2 par. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) stanowiącego, iż do rozpoznawania spraw cywilnych (a taką bez wątpienia jest sprawa w oparciu o roszczenie negatoryjne zaniechania immisji na podstawie przepisu art. 144 k.c.) powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy.
Z tych wszystkich względów nie znajdując podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji orzeczono jak powyżej (art. 151 u.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło