II SA/Łd 1654/03

Dnia 13 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska /spr./, WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej u A. F. 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...], 2/ zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwotę 250 /dwieście pięćdziesiąt/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. działający na podstawie art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach i art. 138 § 1 kpa po analizie zgromadzonej dokumentacji i rozpatrzeniu odwołania A Spółki z o.o. od decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] znak: [...] stwierdzającej chorobę zawodowa "alergiczne kontaktowe zawodowe zapalenie skóry rąk i przedramion" u A. F. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśniono, że A. F. był zatrudniony w A Sp. z o. o. w K., na stanowisku tokarz - frezer w okresie od 24.05.1999 r. do 31.05.2002 r. (z krótką przerwą pomiędzy 21.02.2002 r. a 1.03.2002 r.). Do jego obowiązków należała obsługa automatycznej tokarki sterowanej numerycznie, na której toczone były aluminiowe elementy przy zastosowaniu 6% roztworu chłodziwa CASTROL, które następnie po wyjęciu z tokarki układał w pojemniku. Powyższe czynności wykonywał w gumowych rękawicach ochronnych. Podczas wykonywania prac tokarza był narażony na czynniki drażniące i uczulające skórę rąk: formaldehyd (tworzący się w chłodziwie CASTROL) oraz na tiuramy i tiokarbaminiany (występujące w wyrobach gumowych). A. F. obsługiwał również inną tokarkę, na której stosowane było chłodziwo ARAL Sarol i czynności na niej wykonywane były takie same, jak również w ochronnych rękawicach gumowych. A.F. został poddany badaniom specjalistycznym w uprawnionej jednostce orzeczniczej w Przychodni Konsultacyjno - Diagnostycznej Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w Ł. W wyniku, przeprowadzonych badań wydano orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u A. F. Uzasadnienie tego orzeczenia zawiera informację, że pacjent był konsultowany w maju 2002 r, i że choroba skóry rozpoczęła się już w marcu 2002 r., a w chwili konsultacji rozpoznano kontaktowe uczuleniowe zapalenie skóry rąk w okresie remisji. Wykonane badania alergologiczne wykazały nadwrażliwość na formaldehyd (konserwanty chłodziw) oraz tiuramy (występujące w wyrobach gumowych). Od powyższego orzeczenia A. F. odwołał się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Orzeczeniem lekarskim nr [..] z dnia [...] rozpoznano u A. F. chorobę zawodową "alergiczne kontaktowe zawodowe zapalenie skóry rąk i przedramion". Uzasadnienie orzeczenia zawiera wykaz specjalistycznych testów naskórkowych, którym został poddany A. F. i które potwierdziły jednoznacznie uczulenie na związki chemiczne będące konserwantami chłodziwa stosowanego podczas obróbki metalu (formaldehyd, biobany, izotiazoliny, euxyl K 400, triazin) oraz tiuramy i tiokarbaminiany występujące w wyrobach gumowych. Uzasadnienie orzeczenia zawiera również informacje, że rozpoznanie choroby zawodowej oparte jest także oprócz testów o obraz kliniczny i dane o narażeniu zawodowym zwłaszcza dotyczące pracy w kontakcie z chłodziwami. Decyzją z dnia [..] Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. - stwierdził u A. F. chorobę zawodową: "alergiczne kontaktowe zawodowe zapalenie skóry rąk i przedramion ujętej w pozycji 18 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów. Od powyższej decyzji "A" Sp. z o. o. w K., (były pracodawca A. F.) wniosła odwołanie, nie zgadzając się z jej treścią oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie o braku przesłanek do uznania choroby zawodowej z uwagi na bardzo krótki okres kontaktu z chłodziwem CASTROL. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy uznał, iż Przychodnia Chorób Zawodowych IMP w swoim orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] przyjęła zawodową etiologię alergicznego kontaktowego zawodowego zapalenia skóry rąk i przedramion. Spełnione zostały zatem wymogi zawarte w § 2 ust. 1 wymienionego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, na podstawie których została wydana decyzja w I instancji. W związku z powyższym zasadne było utrzymanie w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu braku przesłanek do uznania choroby zawodowej z uwagi na, zdaniem skarżącego, bardzo krótki okres kontaktu z chłodziwem CASTROL, organ odwoławczy stwierdził, że przy ustalaniu tego typu zawodowej etiologii choroby uwzględniony jest też czynnik indywidualnego reagowania na alergen. Znaczenie decydujące ma tu stwierdzenie zawodowego kontaktu skóry z czynnikiem uczulającym, a ocena czasu i wielkości ekspozycji zawodowej jest elementem uzupełniającym. Powyższą decyzję A Sp. z o.o. w K. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego stawiając zarzuty o uchybieniu przepisom dotyczącym wypadków przy pracy i chorób zawodowych z powodu bezzasadnego uznania "alergicznego kontaktowego zawodowego zapalenia skóry rąk i przedramion" u A. F. za schorzenie zawodowe oraz o obrazę art. 7, 75, 77, 80 i 84 kpa przez niepełne zebranie materiału dowodowego, nie przesłuchanie świadków i nie powołanie biegłego, co zdaniem skarżącego - doprowadziło do błędnej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu dodatkowo wskazano, że w świetle obowiązujących przepisów, ocena występujących zmian chorobowych leży w kompetencji lekarzy uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych zatrudnionych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia tzn. WOMP i IMP, a wydane przez nie orzeczenia mają charakter opinii biegłego i są miarodajne do podejmowania decyzji przez inspektora sanitarnego przy rozpatrywaniu zawodowych chorób. Tak więc wnioskowanie o powołanie biegłego czy przesłuchiwanie świadków jest bezprzedmiotowe, tym bardziej, że w dwóch niezależnie od siebie wydanych orzeczeniach lekarskich przez upoważnione jednostki orzecznicze uwidoczniono przyczynę zmian chorobowych skóry i przedramion u A. F. jakimi są określone alergeny występujące w środowisku pracy. Znaczenie decydujące przy tym ma sam fakt kontaktu skóry z czynnikiem uczulającym, którego wielkość może być znikoma, a nie mechaniczne smarowanie czy nacieranie chłodziwem nawet w dużych ilościach. Należy tu jednocześnie podkreślić, że przy ustalaniu tego typu schorzenia, brany jest też pod uwagę czynnik indywidualnego reagowania na alergen i ma to również odniesienie do twierdzenia strony skarżącej o "nie stwierdzeniu u innych pracowników nawet podejrzenia o wystąpieniu choroby zawodowej". Oceniając zasadność zarzutu skarżącego o krótkim okresie kontaktu A. F. z chłodziwem CASTROL i braku kontaktu z chłodziwem ARAL stwierdzono, że te zarzuty stoją w krańcowej sprzeczności z danymi zawartymi w "Karcie Oceny Narażenia Zawodowego w Związku z Podejrzeniem Choroby Zawodowej" sporządzonej w dniu 23.05.2003 r. (punkt 12 i 15) w obecności Dyrektora A inż. A. B., jak również podpisane przez Dyrektora B. po przeczytaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa wynika, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracji państwowej obowiązane są także przeprowadzić dowody wskazane przez stronę. Stosownie do art. 78 § 1 kpa - z żądaniem przeprowadzenia dowodu strona może wystąpić zawsze. Skuteczność prawna tegoż żądania jest uzależniona od spełnienia przesłanek określonych w art. 78 kpa. Przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ jest obowiązany do wysłuchania wypowiedzi stron co do przeprowadzonych dowodów, zgromadzonych materiałów oraz wszystkich zgłoszonych żądań. Z treści art. 10 § 1 kpa wynika, iż takie ustosunkowanie się do całego materiału faktycznego i prawnego, zgromadzonego w sprawie, który będzie podstawą do podjęcia decyzji, jest szczególnym uprawnieniem strony z racji jego udziału w postępowaniu. Odstąpienie od tego stadium oceny wyników postępowania dowodowego jest możliwe jedynie w szczególnych sytuacjach, o których jest mowa w art. 10 § 2 kpa. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w kpa zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca w piśmie z dnia 23 września 2003 r wnosiła o przesłuchanie w charakterze świadków W. J. i M. B. oraz o powołanie biegłego w trybie art. 75 § 1 kpa. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do tych wniosków, ani w toku postępowania odwoławczego, ani w uzasadnieniu swojej decyzji. Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Należy zwrócić uwagę, iż w prawdzie nieumiejętnie, ale wniosek o przesłuchanie tych świadków strona skarżąca złożyła już we wniesionym odwołaniu. Żądania, wnioski i zarzuty stron mogą być zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Wprawdzie organ odwoławczy powołał się na dwa orzeczenia wydane przez jednostki wymienione w § 5 i § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132 poz. 1115 ), ale z uzasadnienia wniosku skarżącej o powołanie biegłego wynika , iż w ocenie strony przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków winno poprzedzać wydanie opinii przez biegłego, gdyż zeznania te mogą mieć wpływ na treść wydanej opinii. Ponadto podnieść należy, iż treść dowodu w postaci karty oceny narażenia zawodowego podpisanej przez dyrektora A. B., na którą powołują się organy, była kilkakrotnie zmieniana poprzez składanie przez A. B. dodatkowych oświadczeń. Nie zostało wyjaśnione, czy organ uwzględnił te dodatkowe oświadczenia przy ocenie treści tego dowodu i czy oświadczenia te zostały wzięte pod uwagę przez lekarzy wydających orzeczenia. Nie zostało również wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości z jakimi preparatami skarżący miał styczność w trakcie pracy i czy preparaty te zawierały składniki, które wymienione są w orzeczeniu lekarskim z dnia 7 maja 2003 r. Z akt administracyjnych wynika, iż prowadzona była w tym zakresie korespondencja pomiędzy organem a dyrektorem A. B. Brak jednak było ostatecznych ustaleń. Stwierdzić zatem należy, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 7, 10 , 77, 78, 80 i 107 § 3 kpa i mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 tej ustawy . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.