II SA/Łd 1671/01

WyrokWSA w Łodzi2004-04-30

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Teresa Rutkowska, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może zostać uchylona, jeśli osoba meldująca się faktycznie nie zamieszkiwała w lokalu w dniu zameldowania, ale posiadała potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, a następnie przeprowadziła remont i zamieszkała w nim?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracyjne naruszyły przepisy prawa materialnego i postępowania. Stwierdzono, że potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu przez większość współwłaścicieli, w tym zarządcę, było wystarczające do zameldowania, nawet jeśli w dniu zameldowania lokal wymagał remontu, a osoba meldująca się faktycznie w nim nie przebywała. Kluczowe jest wykazanie zamiaru stałego zamieszkania i późniejsze zasiedlenie lokalu po remoncie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania J. i J. T. na pobyt stały w lokalu przy ul. A 3 w T. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. anulującą zameldowanie, argumentując, że w dniu zameldowania nie spełniono warunków faktycznego zamieszkiwania i posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu. Skarżący R. i H. W. zarzucili organom błędne ustalenia co do braku zgody współwłaścicieli na zameldowanie oraz co do faktu nie zamieszkiwania małżonków T. w lokalu w momencie zameldowania. Skarżący podnosili, że remont lokalu uniemożliwił im faktyczne zamieszkiwanie w nim w tym czasie, ale mieli zamiar tam zamieszkać i po remoncie tam zamieszkali.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] Nr [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi H. W. i R. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] decyzją [...] wydaną w dniu [...] na podstawie art.138 § 1 kpa w związku z art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jedn. Dz.U z 1984 r. Nr 32, poz.174 z późn. zm./, po rozpatrzeniu odwołania J. i J. T. - od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania J. i J. T. wraz z dziećmi na pobyt stały w lokalu nr 5 przy ul. A 3 w T. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono: W postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania organ administracji ustala, czy w dniu jej dokonania osoba, której dotyczy obowiązek meldunkowy spełniła warunki określone w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tą ustawą do zameldowania na pobyt stały niezbędne jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie /art.10 ust.1/ oraz przedstawienie potwierdzenia "uprawnienia do przebywania w lokalu" /art.9 ust.2/. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że obie niezbędne do zameldowania przesłanki nie zostały spełnione. Ustalenia kontroli dyscypliny meldunkowej, zeznania J. i J. T. złożone na rozprawie administracyjnej w dniu 30 marca 2001 r. potwierdziły, że od 25 stycznia 2001 roku /to jest od daty dokonania czynności/ trwają w tym lokalu prace remontowe i Państwo T. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkują. Również potwierdzenie uprawnień odwołujących się do przebywania w lokalu nastąpiło z naruszeniem obowiązujących przepisów. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu jest uznawane za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, dla której dokonania niezbędna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli ewentualnie zastąpiona odpowiednim orzeczeniem sądowym /art.199 kc/ Zarządca - administrator pełni swe funkcje w ramach upoważnienia i nie wyłącza to wykonywania zarządu przez pozostałych współwłaścicieli. Zauważyć należy, iż wniosek o wymeldowanie złożył właśnie administrator nieruchomości. W świetle powyższych okoliczności Wojewoda zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji, że czynność materialno-techniczna zameldowania J. i J. T. wraz z dziećmi na pobyt stały w lokalu nr 5 budynku przy ul. A 3 w T. została dokonana wadliwie. Decyzję Wojewody zaskarżyli w dniu 23 sierpnia 2001 r. R. i H. W., żądając jej uchylenia jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi podnieśli błędne ustalenie organu pierwszej instancji, dotyczące zameldowania małżonków T. bez zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. W rzeczywistości na zameldowanie wyrazili zgodę wszyscy współwłaściciele nieruchomości, ale potwierdzili ją w formie pisemnej tylko skarżący oraz J. W.. Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie nie wezwał pozostałych współwłaścicieli do złożenia oświadczenia w tej sprawie, opierając się jedynie na oświadczeniu J. W., który zgodę wyraził. Skarżący nie zgodzili się również z ustaleniami organów co do faktu nie zamieszkiwania małżonków T. w momencie uzyskania zameldowania. W lokalu tym T. przebywali w momencie uzyskania zameldowania, ale w związku z gruntownym remontem tego lokalu byli zmuszeni do jego opuszczenia. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym przeprowadzonej w dniu 21 kwietnia 2004 r. skarżący R. W. wyjaśnił, że Państwo T. mieszkają aktualnie w przedmiotowym lokalu bez zameldowania. Wyłożyli oni na remont poważne kwoty. Przenosząc się do tego lokalu zrezygnowali z lokalu poprzednio wynajmowanego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1271/ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1259/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja stosownie do art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik postępowania. W rozpoznawanej przez sąd sprawie doszło do naruszeń prawa materialnego i przepisów postępowania. Naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik postępowania. Powołany w decyzjach organów administracyjnych obu instancji przepis art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności dowodach osobistych /Dz.U z 1984 r. Nr 32, poz.174 z późn.zm./ upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności nie tylko do rozstrzygania o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania w sytuacjach, gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości /art.47 ust.1 w zw. z art.11 ustawy/, ale także do prowadzenia postępowania w sprawach o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, zatem ustalenie, czy w dacie jej dokonania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczy, spełniała warunki określone w ustawie (por. uchwała SN z dnia 11.02.1993 r., III AZP 28/92, OSNC 1993/7-8/117, uchwała SN z dn. 31.10.1991 r., III AZP 6/91). Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dla zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące niezbędne jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie /art.10 ust.1/ oraz przedstawienie potwierdzenia "uprawnienie do przebywania w lokalu" /art.9 ust.2/. Przesłanki uprawnienia do przebywania osoby meldowanej muszą być spełnione w dacie meldowania. Organy obu instancji ustaliły, iż J. i J. T. nie przebywali w przedmiotowym lokalu. Jednocześnie organy nie negowały okoliczności złego stanu technicznego lokalu i konieczności przeprowadzenia jego remontu. Z akt administracyjnych wynika odebranie przez Państwa T. kluczy do lokalu, objęcie lokalu w posiadanie i przeprowadzenie w nim remontu. Fakt przebywania przez nich w lokalu w dniu 25 stycznia 2001 r., to jest w dacie zgłoszenia pobytu stałego, potwierdził J. W. podpisując się na drukach "zgłoszenie pobytu stałego". Obecnie po przeprowadzeniu remontu Państwo T. przebywają w przedmiotowym lokalu. Organy administracyjne prowadząc postępowanie zobowiązane były dokładnie wyjaśnić, czy przyczyną niewprowadzenia się rodziny T. do mieszkania nr 5 położonego w T. przy ul. A 3 były wyłącznie problemy związane z fatalnym stanem technicznym lokalu, uniemożliwiające prowadzenie normalnego gospodarstwa domowego. Zamiar stałego przebywania w tym mieszkaniu J. i J. T. potwierdzili remontując je na własny koszt oraz zasiedlając po zakończeniu remontu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. i J. T. wykazali się uprawnieniami do przebywania w lokalu. Podpisali umowę najmu z R. W., działającym z upoważnienia żony H. W.. Państwo W. byli współwłaścicielami nieruchomości w ½ części. Powyższa umowa nie została rozwiązana przez strony, ani unieważniona orzeczeniem sądu. Istnieje dualizm poglądów co do charakteru prawnego potwierdzenia osobie trzeciej uprawnienia do przebywania w lokalu nieruchomości stanowiącej współwłasność, to jest czy stanowi ono czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i co za tym idzie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, czy też nie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31.10.2003 r. sygn. akt SA/Łd 1505/00 /niepublikowany/ zaprezentował stanowisko, iż omawiana czynność potwierdzenia nie przekracza granic zwykłego zarządu, gdyż nie ma charakteru rozporządzenia rzeczą. Potwierdza ona jedynie istnienie stosunku cywilnoprawnego będącego podstawą do korzystania z lokalu. Zgodnie z art.201 kc do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w tym składzie, uznaje powyższe stanowisko za słuszne. W rozpoznawanej sprawie uprawnienie rodziny T. do przebywania w lokalu zostało z pewnością potwierdzone przez większość współwłaścicieli nieruchomości – J. W. /współwłaściciel w 1/8 części/ i małżonków W. /współwłaściciele w ½ części/, którzy podpisali druki zgłoszeń pobytu stałego. Nawet jeśli przyjmie się, iż do zameldowania konieczna była zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, to po przeanalizowaniu wcześniejszych czynności meldunkowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości można dojść do wniosku, że uprawnienie do przebywania w lokalu rodziny T. potwierdzone zostało także przez pozostałych współwłaścicieli. Potwierdzenie prawa do przebywania w lokalu podpisał zarządca nieruchomości J. W.. Zarządca, potwierdzając w dniu 25 stycznia 201 r. powyższe uprawnienia, reprezentował pozostałych współwłaścicieli. Jak wynika z zeznań uczestnika postępowania R. W., znajdujących się w protokóle rozprawy administracyjnej /k.16-17 akt administracyjnych/, czynności meldunkowe zarządcy nie wymagały zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Biorąc pod uwagę naruszenie przez organy administracyjne obu instancji przepisów art.47 ust.2 i art.11 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art.7 i 77 § 1 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zapoznając się z aktami administracyjnymi stwierdził brak w nich informacji, dotyczących losów odwołania od decyzji organu I instancji złożonego w dniu 4 czerwca 2001 r. przez R. i H. W.. Organ administracyjny rozpatrując ponownie wniosek o anulowanie czynności materialno-technicznej podejmie czynności zmierzające do wyjaśnienia, czy w dacie dokonania czynności Państwo T. przebywali w przedmiotowym lokalu z zamiarem zamieszkani w nim na stałe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło