II SA/Łd 1678/03
WyrokWSA w Łodzi2004-11-03
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup opału, stanowiące podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, powinny być uwzględniane przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego, gdy lokal nie jest wyposażony w centralne ogrzewanie, ciepłą wodę lub gaz?Ratio decidendi
Wydatki na zakup opału, stanowiące podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, powinny być uwzględniane przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego. Ryczałt ten jest częścią dodatku mieszkaniowego, a jego podstawę stanowią wydatki, które zgodnie z wykładnią logiczną i przepisami prawa powinny być wliczane do podstawy obliczenia dodatku. Odmienna interpretacja prowadziłaby do nieuzasadnionego uprzywilejowania pewnej grupy podmiotów, co naruszałoby zasadę równości.Stan faktyczny
Skarżący J.W. kwestionował sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego, który nie uwzględniał jego wydatków na ogrzewanie, ciepłą wodę i gaz, ponieważ jego mieszkanie nie było wyposażone w te instalacje. Burmistrz Miasta O. przyznał dodatek w zaniżonej kwocie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo że w podobnej sprawie dotyczącej poprzedniego okresu uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z powodu niezgodnego z prawem sposobu wyliczenia dodatku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta O. i orzekł, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska /spr./, Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004roku na rozprawie sprawy ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta O. z dnia [...] Nr [...] 2/ orzeka, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta O. działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001r. Nr 71 poz. 734) w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. z 2001r. Nr 156 poz. 1817) oraz art. 104 kpa przyznał J.W. dodatek mieszkaniowy na okres od sierpnia 2003 roku do stycznia 2004 roku w kwocie 83,23 zł.
J.W. złożył odwołanie od powyższej decyzji kwestionując sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego, który nie uwzględnia wydatków na ogrzewanie, ciepłą wodę oraz gaz w mieszkaniach (takich jak jego) to znaczy pozbawionych centralnego ogrzewania, ciepłej wody oraz instalacji gazu przewodowego. W jego ocenie taki sposób naliczania dodatku mieszkaniowego powoduje jego zaniżenie i jest niesprawiedliwe bowiem stawia w uprzywilejowanej sytuacji tych mieszkańców, których lokale są wyposażone w powyższe instalacje. Odwołujący się podniósł, że w identycznym stanie prawnym i faktycznym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrujące jego odwołanie dotyczące wyliczenia dodatku mieszkaniowego za poprzedni okres to jest od lutego do lipca 2003 roku uchyliło decyzję Burmistrza Miasta O. uznając, że stosowany sposób wyliczenia tego dodatku, który nie uwzględnia powyższych wydatków jest niezgodny z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Niezrozumiałym jest więc dla strony postępowanie organu, który mimo znajomości stanowiska organu odwoławczego nie stosuje się do niego rozpatrując identyczną sprawę dotyczącą kolejnego okresu przyznania dodatku mieszkaniowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzja z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 kpa, art. 2, art.3 ust. 1 i 3, art. 5, art. 6 ust. 3,4 i 7, art. 7, art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001r. Nr 71 poz. 734 z późń. zm.), § 3 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. z 2001r. Nr 156 poz. 1817) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Z 2001r. Nr 79 poz. 856 z późń. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ograniczył się właściwie do zacytowania powołanych w podstawie prawnej przepisów prawa stwierdzając we wnioskach końcowych, że wyliczenie dodatku mieszkaniowego w zaskarżonej decyzji jest zgodne z przytoczonymi przepisami, które rozdzielają zasady ustalania dodatku mieszkaniowego i ryczałtu na zakup opału przysługującego za lokale, które nie są wyposażone w instalację c.o., c.w., i gazową.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652).
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji, przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 cytowanej ustawy).
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 zwana dalej ustawą)) w art. 6 ust. 1 określa wysokość dodatku mieszkaniowego jako różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkaniowego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości wskazanej w pkt 1, 2 i 3 tego przepisu.
W delegacji zawartej w art. 9 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy Rada Ministrów została upoważniona do określania szczegółowego wykazu i wysokości wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego, a w pkt 2 ust. 1 tego artykułu - sposobu ustalania wysokości ryczałtu za opał. Wykonując tę delegację Rada Ministrów wydała w dniu 28 grudnia 2001 roku rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ). Z przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że przez wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek mieszkaniowy, należy rozumieć wyłącznie wydatki określone w ust. 3-6, których szczegółowy wykaz określa § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych.
Nie oznacza to jednak, że wśród tych wydatków nie mieści się wydatek na zakup opału w sytuacji określonej w art. 6 ust. 7 ustawy i § 3 rozporządzenia, który to wydatek ograniczony jest równowartością określonej liczby kilowatogodzin.
Wprawdzie w § 3 rozporządzenia wydatki związane z koniecznością nabycia opału zostały określone jako wydatki "stanowiące podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału", ale przez ten fakt nie utraciły charakteru równoważnika pieniężnego.
Jak już wyżej podniesiono podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego stanowią wydatki wymienione w art. 6 ust. 3-6 ustawy i sprecyzowane w § 2 ust. 1 rozporządzenia z 28 grudnia 2001 roku.
W odniesieniu do najemców mających tytuł prawny do używania lokalu - a z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie - rozporządzenie Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych uznaje za wydatki stanowiące podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego : czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. Kiedy lokal nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego, nie jest dostarczana ciepła woda lub energia cieplna w celach grzewczych ( § 3 rozporządzenia ) wówczas wydatki na ten cel stanowią równoważniki obliczone w sposób przewidziany w § 3.
Równoważniki te nie są odrębnym rodzajem wydatków od wydatków określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Stanowią one bowiem w istocie ekwiwalent jednego z wydatków o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia, a tym samym wchodzą w skład podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego. Wydatki z § 3 rozporządzenia nie są więc odrębną kategorią wydatków, niż wskazane w art. 6 ust. 3-6 ustawy, § 2 ust. 1 rozporządzenia a przy tym równocześnie stanowią one podstawę do obliczania ryczałtu na zakup opału, który to ryczałt stanowi część dodatku mieszkaniowego. Zasady obliczenia tego ryczałtu określone w rozporządzeniu także przemawiają za przyjęciem, że wydatki o których mowa w § 3 rozporządzenia muszą być uwzględnione przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego przez ich wliczenie do podstawy obliczania tego dodatku.
Skoro stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia w celu ustalenia wysokości ryczałtu na zakup opału, wydatki wnioskodawcy, o których mowa w § 2 ust. 1, sumuje się z wydatkiem z § 3, a następnie oblicza wskaźnik procentowy odpowiadający udziałowi wydatków, o których mowa w § 3, w łącznej kwocie wydatków, to uprawnione jest twierdzenie, że wobec zaliczenia wydatków z § 3 do ogółu wydatków, muszą one brać udział, w obliczaniu dodatku mieszkaniowego ( art. 6 ust. 1 ).Argumentów przeciwnych nie dostarcza art. 6 ust. 7 ustawy bowiem nie odnosi się on w ogóle do wydatków o których mowa w art. 6 ust. 3-6 ustawy i § 2 ust. 1 rozporządzenia, a jedynie stwarza podstawę prawną bezpośrednio w ustawie do przyznania ryczałtu na zakup opału w sytuacji określonej w tym przepisie.
Powyższe można także poprzeć wykładnią logiczną przywołanych przepisów. Skoro bowiem, jak stanowi art. 6 ust. 4 ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, a zarazem ust. 7 tegoż artykułu stanowi, "że jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzająca energie cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego" to należy przyjąć, że skoro wydatek na zakup opału stanowi podstawę obliczania wysokości ryczałtu ( § 3 rozporządzenia), a ryczałt z kolei jest częścią dodatku mieszkaniowego, to tym samym wydatek na zakup opału stanowi podstawę do obliczania wysokości dodatku mieszkaniowego. Odmienna interpretacja powyższych przepisów prowadziłaby do nieuzasadnionego uprzywilejowania pewnej grupy podmiotów, co kolidowałoby z wyrażoną w Konstytucji Rzeczypospolitej zasadą równości.
Kierując się powyższymi względami należy przyjąć, że do wydatków, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 ), poniesionymi przez osobę uprawniona do dodatku mieszkaniowego, wlicza się także wydatki stanowiące podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału na zasadzie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 156, poz. 1817).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło