II SA/Łd 1679/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2004 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia kserokopii aktów notarialnych dotyczących nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych 3 II SA/Łd 1679/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 61 § 1 i 104 k.p.a. oraz art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) odmówił Z. M. udostępnienia kserokopii aktów notarialnych, dotyczących nieruchomości położonych w Z. przy ulicach; A, B , C. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu 11 grudnia 2002r. Z. M. zwrócił się do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o udostępnienie aktów notarialnych dotyczących kilku nieruchomości w celu weryfikacji danych wykorzystywanych do szacunkowej wyceny nieruchomości przy ul. D w Z. Zdaniem organu, z art. 155 i 174 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) wynika, iż operaty szacunkowe mogą być wykonywane tylko przez rzeczoznawców majątkowych i wyłącznie oni mają wgląd do umów – aktów notarialnych, będących podstawą wpisu do ksiąg wieczystych i operatu katastralnego, a wobec tego nie ma podstaw do udostępnienia tych dokumentów wnioskodawcy. W odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji Z. M. wniósł o jej uchylenie i wskazał, iż zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. jego wniosek z 30 grudnia 2002 stanowił żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego ustalającego uprawnienie do wglądu w jawny operat ewidencji i budynków oraz do dołączonych do niego dokumentów, czego Starosta nie uczynił, rażąco naruszając tym samym przepisy postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. Nr 100, poz 1086 z późn. zm.) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dane o gruntach, budynkach i lokalach, zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne i informacji tych udziela się odpłatnie. Stosownie natomiast do ustępu 3 ww. przepisu wypisy i wyrysy z ewidencji gruntów wydawane są właścicielom lub władającym w zakresie ich nieruchomości, a także innym podmiotom, pod warunkiem, że wykażą one swój interes prawny w tym zakresie. Zdaniem organu, jawność rejestrów ewidencyjnych dotyczy wyłącznie cech przedmiotowych nieruchomości, takich jak położenie, numer, powierzchnia, klasa gruntu i uzyskanie takich informacji nie wymaga spełnienia dodatkowych przesłanek przez osobę zainteresowaną, natomiast uzyskanie informacji o właścicielu nieruchomości, jego adresie zamieszkania, podstawie prawnej nabycia nieruchomości uzależnione jest od wykazania interesu prawnego, czyli wskazania przepisu prawa uzasadniającego żądanie. W ocenie organu odwoławczego, chęć weryfikacji przez skarżącego dokonanego oszacowania nieruchomości nie jest interesem prawnym w rozumieniu art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne uzasadniającym żądanie udostępnienia kopii aktów notarialnych, zawartych w operatach ewidencyjnych przedmiotowych nieruchomości i dlatego odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. M. wniósł o uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] oraz o ustalenie jego prawa do wglądu w jawny operat ewidencji gruntów i budynków oraz do dołączonych dokumentów. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 29 kwietnia 2004r. skarżący złożył w sądzie pismo procesowe, w którym wskazał, iż ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie definiuje pojęcia interesu prawnego, a wobec tego należy je rozumieć ogólnie i rozpatrywać indywidualnie. Wskazał, iż jego interes wynikał z konieczności przeprowadzenia dowodu w sprawie o dział spadku oraz weryfikacji błędnej wyceny nieruchomości sporządzonej przez biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, że skarga Z. M. wniesiona została w dniu 31 października 2003r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Korzystając z tych uprawnień w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz do stwierdzenia nieważności poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr[...]. W myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Stosownie natomiast do art. 156 k.p.a., stwierdzenie nieważności odnosi się do decyzji, która: 1/ wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2/ wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3/ dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4/ została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5/ była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6/ w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7/ zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W niniejszej sprawie, Sąd uznał, iż decyzja organu pierwszej instancji wydana została bez podstawy prawnej, natomiast utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rażąco narusza prawo. Podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 k.p.a. jest to, że organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Przepisy prawa, to znaczy ustawy i wydane na podstawie ustaw i w celu ich wykonania przepisy wykonawcze decydują w szczególności o tym, kiedy organ administracji państwowej wydaje decyzję administracyjną. Decyzja administracyjna wydana w sprawie, której załatwienia w formie decyzji prawo nie przewiduje, jest decyzją wadliwą jako wydaną bez podstawy prawnej. Jednocześnie, sądownictwo administracyjne wielokrotnie w swoich orzeczeniach prezentowało pogląd, iż przepis art. 104 k.p.a. nie może stanowić samoistnej podstawy do wydania decyzji administracyjnej, bowiem określa on jedynie formy załatwienia sprawy toczącej się przed organem administracji. Zawarte w art. 104 k.p.a. stwierdzenie, że załatwienie sprawy następuje przez wydanie decyzji, odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych załatwienie sprawy, powinno nastąpić w tej formie prawnej. Podstawę do wydania decyzji może stanowić przepis prawa materialnego ( w niektórych przypadkach prawa procesowego – art. 149 § 3 k.p.a. czy 151 k.p.a.). W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji powołał się wprawdzie na art. 24 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), jednak przepis ten nie przewiduje wydania przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia kserokopii aktów notarialnych, zawartych w operacie ewidencyjnym. Przepis ten nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów administracji publicznej, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. W tych okolicznościach należy uznać, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana bez podstawy prawnej, co wyczerpuje przesłanki art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast organ odwoławczy, nie dostrzegając tej kwalifikowanej nieprawidłowości, dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy, Sąd zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji powinien zbadać, czy w rozpatrywanym stanie faktycznym, w odniesieniu do Z. M., istnieje norma prawna przewidująca możliwość wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, organy prowadzące ewidencje gruntów i budynków powinny w pierwszej kolejności dokonać ustalenia, czy skarżący, składając wniosek o wydanie z operatu ewidencyjnego kserokopii aktów notarialnych nieruchomości legitymował się przymiotem strony postępowania, gdyż wówczas zastosowanie miałby art. 73 i 74 k.p.a., czy też wniosek Z. M. należy rozpatrywać w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198).