II SA/Łd 168/19

WyrokWSA w Łodzi2019-05-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji organu odwoławczego uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, może badać merytoryczne podstawy wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd administracyjny ocenia jedynie istnienie przesłanek do zastosowania tego przepisu, a nie merytoryczne podstawy wznowienia postępowania. W przypadku stwierdzenia wadliwości postępowania, w tym braku właściwej reprezentacji strony składającej wniosek o wznowienie, organ odwoławczy prawidłowo uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa A wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, podnosząc zarzuty dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością i braku miejsc parkingowych. Prezydent Miasta Ł. wznowił postępowanie, a następnie odmówił uchylenia decyzji. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta i postanowienie o wznowieniu, wskazując na wadliwość wniosku o wznowienie (podpis osoby nieuprawnionej) oraz naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Spółka jawna A wniosła sprzeciw od decyzji Wojewody, kwestionując ustalenia faktyczne i merytoryczne podstawy wznowienia postępowania. Sąd oddalił sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw Spółki Jawnej A od decyzji Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2019 roku sprawy ze sprzeciwu A Spółki jawnej z siedzibą w Ł. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala sprzeciw. A.B. Decyzją z [...]r. Prezydent Miasta Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił "A" Spółce Jawnej z siedzibą w Ł. pozwolenia na budowę budynku usługowego wraz z instalacjami zewnętrznymi na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A (działka nr 225/3 w obrębie [...]). W dniu 12 czerwca 2018 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa A wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podnosząc, że z oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością wynika, że zawarł on zez Spółdzielnią umowę dzierżawy gruntu o pow. 480 m² (umowa z 20 kwietnia 2016 r.). Tymczasem inwestor dla potrzeb inwestycji zajął całą działkę o nr 225/3, co jest uciążliwe dla mieszkańców. Inwestor nie spełnił też wymogu zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych. Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z [...] r. wznowił postepowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z [...] r. a następnie decyzją z [...] r. odmówił uchylenia tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwestor składając oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powołał się na zapisy umowy dzierżawy podnosząc, że złożony wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę projekt uzyskał akceptację spółdzielni mieszkaniowej. Spółdzielnia na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie zgłaszała żadnych uwag dotyczących inwestycji. Brak jest podstawy prawnej, która wskazywałaby na konieczność posiadania prawa do terenu na etapie postępowania dotyczącego wydania decyzji o warunkach zabudowy a organem właściwym do stwierdzenia nieprawidłowości prowadzenia budowy jest organ nadzoru budowlanego. Inwestor dla potrzeb obsługi komunikacyjnej uzyskał zgodę spółdzielni na korzystanie z miejsc postojowych, zlokalizowanych przed blokiem nr 338, organ dysponowała powyższą informacją i brak jest podstaw do kwestionowania informacji wynikających z pisma spółdzielni. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. decyzją z [...] r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. wraz z postanowieniem o wznowieniu postępowania z [...] r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano w szczególności, że wniosek o wznowienie postępowania podpisała tylko jedna osoba pełniąca obowiązki Prezesa spółdzielni Mieszkaniowej. Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że do składania oświadczeń woli w imieniu spółdzielni konieczny jest udział dwóch członków zarządu lub 1 członka zarządu i pełnomocnika. Warunek ten nie został spełniony i organ I instancji zobowiązany był wezwać w trybie art. 64 § 1 k.p.a. Zarząd Spółdzielni o dokonanie podpisu przez drugiego członka zarządu. Postanowienie z [...] r. o wznowieniu postępowania jest wadliwe i zostało wydane z naruszeniem art. 149 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W postępowaniu wznowieniowym organ I instancji powinien wyjaśnić okoliczności, że powierzchnia wydzierżawionego terenu jest zbyt mała, nie obejmuje instalacji zewnętrznych a spółdzielnia podnosi, że spółka nigdy nie uzyskała prawa do całej działki nr 225/3 o pow. 1958 m². W oświadczeniach o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością wspólnicy wskazali na całą działkę nr 225/3 a umowa dzierżawy obejmuje jedynie część działki. Zgodę na korzystanie z miejsc parkingowych przed blokiem 338 podpisał jedynie Z-ca Prezesa Zarządu Spółdzielni i wyjaśnienia wymaga w jaki sposób został uregulowany sposób reprezentacji spółdzielni na dzień podpisania zgody. Organ I instancji nie zawiadomił stron postępowania o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim w terminie 7 dni, nie dokonano analizy, kto powinien być stroną postępowania wznowieniowego w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zaskarżona decyzja nie podaje racjonalnych powodów uzasadniających odmowę uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Od decyzji Wojewody [...] z [...] r. sprzeciw wniosła Spółka Jawna A z siedzibą w Ł. podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2018.2096 j.t. ze zm.; dalej: k.p.a.). art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy uznając, iż A Spółka jawna dysponuje jedynie terenem wynoszącym 480 m² powierzchni działki nr ewid. 225/3 położonej na ul. B w Ł. objętym umową dzierżawy i koniecznym jest ustalenie granic części tego terenu działki, w sytuacji w której umowa dzierżawy obejmuje powierzchnię 614,29 m², która to powierzchnia zmierzona przez pracowników spółdzielni stanowi cześć nieruchomości dzierżawioną przez skarżącą na której posadowiony jest budynek pawilonu wraz urządzeniami; - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez uznanie, iż w uzasadnieniu do decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dn. [...] r. nie podano racjonalnych powodów uzasadniających odmowę uchylania dotychczasowej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zastosowanie trybu art. 151 § 1 pkt k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. było nieuzasadnione w sytuacji, w której nie zachodziły przesłanki pozwalające na wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez: a - podważenie w toku postępowania uprawnień wnoszącej sprzeciw wynikających z decyzji wydanych przez Spółdzielnię z uwagi na naruszenie przepisów w toku ich wydawania, powodując jej pokrzywdzenie bez jej winy i godząc tym samym w zasadę zaufania obywateli do organów publicznych oraz b - powodowanie przedłużania postępowania mającego de facto za przedmiot ustalenie praw wnoszącej sprzeciw związanych z terenem, na którym doszło do budowy pawilonu handlowego, powodując tym samym naruszenie jej słusznego interesu. Spółka przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania i wniosła o uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda [...] wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Zgodnie z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a." rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ocena sądowa decyzji kasatoryjnej dokonywana w ramach rozpatrzenia sprzeciwu nie jest oceną przesądzającą o meritum sprawy. Sąd bada jedynie, czy w okolicznościach sprawy organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zostały spełnione wymogi do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Z tych względów w rozpoznawanej sprawie poza oceną sądu muszą pozostać zarzuty odnoszące się do merytorycznych podstaw (braku podstaw) do wznowienia postępowania. Stosownie do art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przepis ten stanowi odstępstwo od ogólnej zasady, że organ odwoławczy dokonuje ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo jej zakończenia w inny sposób. Oceniając zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie należy stwierdzić, że organ II instancji prawidłowo uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej A podpisany przez osobę p.o. Prezesa Zarządu. Tymczasem, jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego (Numer KRS[...]), w którym określono sposób reprezentacji spółdzielni oświadczenia woli za Spółdzielnię składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik. Nie ulega więc wątpliwości, że wniosek o wznowienie postępowania został podpisany przez osobę, która nie była uprawniona do samodzielnego reprezentowania spółdzielni. Już tylko z tej przyczyny postępowanie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania nie mogło być kontynuowane, a organ II instancji nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, niż uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., jak i uchylenie postanowienia o wznowieniu postępowania. Organ odwoławczy nie mógł dokonać ponownej merytorycznej oceny wniosku o wznowienie postępowania, czy wydać innego orzeczenia, skoro już przy wszczęciu postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania i konieczne jest uzupełnienie braków formalnych wniosku spółdzielni. Nie jest też kwestionowane, ze przed wydaniem decyzji organ I instancji z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. nie powiadomił stron o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz głoszonych żądań. To uchybienie również mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów wobec braku uzasadnionych podstaw sprzeciwu, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku. A.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło