II SA/Łd 169/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Andrzej Kozerski, p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz W.K. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3 II SA/Łd 169/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071), art. 2 ust. 1, art. 16, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001r. Nr 71 poz. 734), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 79 poz. 856) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania W.K. dodatku mieszkaniowego ze względu na fakt, iż wyliczony zgodnie z przepisami dodatek osiągnął wartość ujemną. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego stwierdzono m.in., że organ I instancji w swojej decyzji wyjaśnił, że w przypadku, gdy łączne wydatki na mieszkanie nie przekraczają określonego ustawą procentowego udziału dochodów gospodarstwa domowego w utrzymaniu mieszkania, dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001r. Nr 71 poz. 734) "Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej oraz jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego": Organ I instancji przyjął prawidłowo kwotę dochodu i w sposób prawidłowy wyliczył kwotę dodatku mieszkaniowego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych. Przepis art. 6 ust. 1 powoływanej ustawy stanowi, że wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 10% dochodów gospodarstwa w gospodarstwie sześcioosobowym, a takim jest gospodarstwo Pani K. Organ I instancji przedstawił w swojej decyzji etapy matematycznego wyliczenia dodatku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdza, że wyliczenie to jest wyliczeniem prawidłowym, przeprowadzonym zgodnie z powołaną na wstępie ustawą o dodatkach mieszkaniowych.. Skutkiem przeprowadzenia działań matematycznych jest wynik o wartości – 27,74 zł., co kategorycznie wyklucza możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego zgodnie z przepisem art. 7 ust. 6, który brzmi" Dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji" W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.K. wnosi o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu skarżąca podnosi, że jest poważnie chora, a jej mąż jest zupełnie niezdolny do pracy (inwalida II grupy). W związku z tym zakup leków jest wydatkiem koniecznym, utrzymującym życie. Natomiast organ I instancji przy wyliczeniach nie wziął pod uwagę wydatków na kupno leków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poparło ten stan rzeczy, co spowodowało jak twierdzi skarżąca, że została pozbawiona dodatku mieszkaniowego niesłusznie. Dodatkowo skarżąca nadmienia, że mąż do pobieranej emerytury ma wliczony dodatek za pracę przymusową w Niemczech. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu stwierdzono, że przyznanie dodatku mieszkaniowego nie ma charakteru uznaniowego i nie może być rozpatrywane w kategoriach uznanie administracyjnego. Przyznanie tego dodatku jest uzależnione od wyliczenia wysokości wydatków na mieszkanie, które nie mogą przekraczać określonego ustawą procentowego udziału dochodów gospodarstwa domowego w utrzymaniu mieszkania. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie kwestionuje złego stanu zdrowia skarżącej i jej męża nie może jednak uznać tych okoliczności za uzasadniające przyznanie dodatku. Organy obu instancji wykazały, że w sprawie zapadło rozstrzygnięcie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, które nie pozwalają na uwzględnienie w tym postępowaniu okoliczności innych niż wymienione w przepisach prawa. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. pełnomocnik skarżącej – mąż K.K. oświadczył, że nie otrzymywał i nie otrzymuje ani zasiłku ani dodatku pielęgnacyjnego również nie potrafi powiedzieć, czy podane w deklaracji o dochodach kwoty są kwotami netto czy brutto. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż podane w skardze. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej przez W.K. jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652). Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle przepisu art. 3 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001r. Nr 71 poz. 734) obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych nie wynika, czy organy administracyjne w trakcie prowadzonego postępowania przeanalizowały prawidłowość zadeklarowanego przez skarżącą dochodu w kontekście odliczeń wynikających z art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy. W oparciu o przedstawiony materiał dowodowy nie można skontrolować prawidłowości zaskarżonego orzeczenia. Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem decyzji przez organ administracji publicznej powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 kpa. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 kpa stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu organy administracji nie wykazały, że w sposób rzetelny zebrały materiał dowodowy w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim od wysokości średniego dochodu przypadającego na jednego członka rodziny uzależnione jest prawo do dodatku mieszkaniowego, stąd weryfikacja zadeklarowanego przez skarżącą dochodu miała zasadniczy wpływ na wynik sprawy, niezależnie od tego, czy skarżąca prawidłowo wypełniła przedmiotową deklarację. Twierdzenie więc organu odwoławczego, że organ I instancji przyjął prawidłowo kwotę dochodu, w sytuacji, gdy w aktach sprawy poza deklaracją o dochodach złożona przez skarżącą nie ma żadnych dokumentów potwierdzających prawidłowość jej wypełnienia, nie ma oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wątpliwości te są tym bardziej uzasadnione, że na rozprawie pełnomocnik skarżącej nie potrafił powiedzieć czy zadeklarowany dochód jest dochodem brutto czy netto i dodatkowo zaprzeczył, że kiedykolwiek pobierał zasiłek lub dodatek pielęgnacyjny. Należy również podnieść, że w świetle art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (cytowanego również w zaskarżonej decyzji) wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 10% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Sposób wyliczenia wydatków na normatywną powierzchnię określa art. 5 ust. 4 wymienionej ustawy. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego stwierdza fakt prawidłowego matematycznego wyliczenia dodatku przez organ I instancji, a tymczasem z treści tej decyzji nie wynika, aby organ I instancji dokonał rzeczowego wyliczenia. Nie mogą natomiast zostać uwzględnione podnoszone w skardze i odwołaniu argumenty, że skarżąca została pozbawiona dodatku mieszkaniowego bowiem organy nie wzięły pod uwagę wydatków na leki. Żądanie uwzględnienia tych wydatków nie ma oparcia w obowiązujących przepisach, słusznie zatem organy administracji podnosiły, że okoliczność ta nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Również wniosek strony skierowany do Sądu o orzeczenie co do istoty sprawy i przyznanie dodatku mieszkaniowego nie mógł być uwzględniony, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem. Oznacza to, że rozpoznając skargę na daną decyzję administracyjną, ocenia czy przy jej wydawaniu nie zostały naruszone przepisy prawa. Jeżeli takie naruszenie miało miejsce, to w określonych sytuacjach Sąd może taką decyzję wyeliminować z obrotu prawnego. Natomiast Sąd nie posiada kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych i w związku z tym nie było podstawy prawnej do uwzględnienia żądania skarżącej w tym zakresie. Naruszenie zasad postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 przez organy administracji skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy mieć na uwadze przede wszystkim konieczność ustalenia i wyjaśnienia okoliczności faktycznych ( głównie w zakresie prawidłowości zadeklarowanego dochodu), co umożliwi właściwe zastosowanie norm prawa materialnego. Jednocześnie z uwagi na treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270), w świetle którego w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, że wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczenie w rzeczowej kwestii jest bezprzedmiotowe. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..