II SA/Łd 169/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi G. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez G. W., od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, na dziecko B. W. W uzasadnieniu wymienionego postanowienia, organ orzekający wskazał, że w tej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 19 października 2005 roku, gdyż G. W. otrzymała kwestionowaną decyzję pierwszoinstancyjną w dniu 5 października 2005 roku. Decyzja ta, jak podkreślono w postanowieniu, zawierała prawidłowe pouczenie o ustawowym terminie oraz trybie wniesienia odwołania. G. W. złożyła odwołanie w dniu 9 listopada 2005 roku, a zatem po upływie terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 134 kpa, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. W myśl przepisu art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu, należy termin przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58§2 kpa), ale strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. G. W. zaskarżyła wymienione wcześniej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze odniosła się polemicznie zarówno do decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i do zaskarżonego postanowienia, wskazując jednocześnie na swój zły stan zdrowia. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", akt zaskarżony do Sądu administracyjnego podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, "jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Tego rodzaju sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej, przy czym do zakresu właściwości Sądu w przedmiotowej sprawie, należało jedynie zbadanie legalności(zgodności z prawem) zaskarżonego postanowienia, a nie poprzedzającej je decyzji organu pierwszej instancji, ani też rozpatrzenie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W pierwszej kolejności trzeba stwierdzić, że przepis art. 134 kpa jest związany z art. 59§2, który stanowi, że organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienia go w terminie jest koniecznym warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Jeżeli organ odwoławczy nie wyda postanowienia na podstawie omawianego przepisu, to jest zobowiązany do wydania decyzji na podstawie art. 138. Organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania oraz o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Przed wydaniem postanowienia może być konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. W art. 7 kpa, została ustanowiona zasada prawdy obiektywnej, zobowiązująca organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w danej sprawie. Zasadę te zgodnie uznano za naczelną zasadę postępowania administracyjnego, zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i doktrynie. Z zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek właściwego organu administracyjnego, "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa" /por. W. Dawidowicz: "Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu" Warszawa 1962, s. 108/. Także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 10 czerwca 1987r., P 1/87/2 ("Palestra" 1987, Nr 12, s. 113), wyraził pogląd, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, jest zasada prawdy obiektywnej, a zatem udowodnienie każdego faktu mającego znaczenie prawne, może nastąpić za pomocą wszystkich legalnych środków. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności /" w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności", art. 7 kpa, zdanie pierwsze/. Nie ma bowiem wątpliwości, że pełne i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, jest niezbędnym warunkiem prawidłowego zastosowania przez dany organ administrujący, normy prawa materialnego. Z zasady prawdy obiektywnej wynika, że organ prowadzący postępowanie administracyjne, obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, związanych z określoną sprawą, w celu uzyskania danych dotyczących rzeczywistego stanu sprawy i uzyskania podstaw do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego. Realizację zasady prawdy obiektywnej, zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe /np. art. 77 kpa/. Według art. 77§1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany podjąć wszystkie czynności procesowe, mające na celu zbadanie całego materiału dowodowego i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zaniechanie zaś przez organy administracji publicznej podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Załatwienie danej sprawy administracyjnej przez wydanie aktu opartego na błędnie /w sposób niepełny/, ustalonym stanie faktycznym, jest sprzeczne z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym, zasadą prawdy obiektywnej, naruszając w ten sposób przepisy postępowania administracyjnego, przede wszystkim art. 7 kpa, ale także inne przepisy tego Kodeku, normujące sposób dochodzenia do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Stosownie natomiast do art. 61 §1 kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przyjąć przy tym należy, iż zgodnie z tym przepisem, żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, określa przedmiot tego postępowania. W razie wystąpienia wątpliwości co do treści żądania strony, sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990r, l SA 367/90; ONSA, z. 2-3, póz. 47). W piśmie procesowym strony skarżącej z dnia 9 listopada 2005 roku (dołączonym do akt administracyjnych sprawy niniejszej), a zatytułowanym "odwołanie", G. W. na wstępie podniosła: "Proszę o przywrócenie terminu odwołania od decyzji wydanej w dniu [...] Nr [...]. Może to oznaczać, że skarżąca zawarła w powołanym piśmie procesowym, również prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wcześniej decyzji pierwszo -instancyjnej (art. 58 kpa). Organ orzekający nie wyjaśnił pod tym kątem stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie wyjaśnił, czy w powołanym piśmie procesowym, strona skarżąca wnosiła również o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie określonym w art. 127§1 kpa. Szczególnie dokładne wyjaśnienie tej okoliczności jest w sprawie niniejszej tym bardziej konieczne, z uwagi na udokumentowany zły stan zdrowia skarżącej (stan po operacji tętniaka mózgu). W tych okolicznościach Sąd administracyjny uznał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wykazuje naruszenia art. 7 i 77§1 kpa, które nie mogły nie mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit.c p.p.s.a Sąd orzekł jak w wyroku. Z uwagi na charakter rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie administracyjnym Sąd nie orzekł w trybie art. 152 p.p.s.a.