II SA/Łd 17/03

Dnia 27 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi S. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz S. Ś. kwotę 10, - zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów sądowych. II SA/Łd 17/03 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem wydanym na podstawie art. 119, 121 § 4 i § 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz.U. Nr 36, poz. 161 z 1991r. ze zm.) w związku z obwieszczeniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 17 czerwca 2002r. w sprawie ustalenia ceny l m2 pow. użytkowej budynku za I kw. 2002r. ( MP nr 26, poz. 445) nałożył na zobowiązanego S. Ś. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 38 304 zł (zgodnej z art. 121 § 5 = 0,20 x 11,4, x 7,0 x 2400) z powodu uchylenia się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, wskazując jednocześnie termin i sposób wpłaty. Na podstawie § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości ( Dz.U. z dnia 25 lipca 1990r. ) obciążono zobowiązanego opłatą za wydanie niniejszego postanowienia opłatą egzekucyjną w wysokości 68 zł. W zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny S. Ś. podniósł, że zostały w stosunku do niego nałożone zbyt uciążliwe środki egzekucyjne i nie stać go na wpłacenie grzywny w wysokości 38 304 zł . Nie jest również w stanie w chwili obecnej dokonać rozbiórki rozpoczętej budowy ze względu na złą sytuację finansową rodziny. Wnioskował o przedłużenie terminu dokonania rozbiórki do końca września 2003r. Rozbiórkę musi wykonać sam w czasie wolnym od zajęć zarobkowych, gdyż nie posiada funduszy na wpłacenie nałożonej grzywny i zatrudnienie robotników do wykonania rozbiórki. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 64a § 1 pkt 1, art. 121 § 2 i 4 wskazanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził między innymi, że decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...], nakazującą S. Ś. wykonanie rozbiórki budynku pawilonu handlowego wybudowanego bez wymaganego Prawem budowlanym z 1994r. pozwolenia na budowę. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2002r. sygn. akt IISA/Łd 317/00 oddalił skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał upomnienie, wzywając zobowiązanego S. Ś. do wykonania obowiązku określonego w decyzji z dnia [...]. Zobowiązany został pouczony, że w razie niewykonania obowiązku w podanym terminie zostanie wszczęte przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Organ skierował następnie do skarżącego tytuł wykonawczy wraz z klauzulą o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej z dnia [...]. W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego spełnił wszystkie przesłanki zawarte w art. 122 § 1 wskazanej ustawy, by postępowanie uznać za zgodne z obowiązującym prawem. Organ również właściwie do treści art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określił wysokość grzywny w celu przymuszenia, którą nakłada się jednorazowo i w sposób wskazany w tym przepisie. W tym stanie rzeczy uznano, że postępowanie organu I instancji jest zasadne i zgodne obowiązującym prawem i dlatego orzeczono, jak w sentencji. S. Ś. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., w której ponowił argumentację z zażalenia. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 i nr 228 z 2003r., poz. 2261 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 tejże ustawy – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty podnoszone przez skarżącego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi z przyczyn, które wskazane są w treści zaskarżonego postanowienia. Jednakże należy stwierdzić, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych, które Sąd bierze pod uwagę z urzędu, dlatego też postanowienia wydane przez organy obu instancji podlegają uchyleniu. W przedmiotowej sprawie okolicznością poza sporem jest, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...], nakazująca S. Ś. rozbiórkę pawilonu handlowego o wymiarach 7m x 11,4m, jest decyzją ostateczną i prawomocną. Stosownie do treści art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz.U. nr 110 z 2002r., poz. 968 ze zm. ) egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (...). Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony. W myśl art. 122 § 1 wymienionej wyżej ustawy – grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1/ odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32, 2/ postanowienie o nałożeniu grzywny. Art. 27 § 1 ustawy w punktach 1-11 zawiera wyliczenie elementów, które winien zawierać tytuł wykonawczy, w tym w punkcie 7-mym mówi o podaniu daty wystawienia tytułu, podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do zbadania, czy tytuł wykonawczy spełnia wymagania formalne stawiane przez wskazane przepisy. Jeżeli stwierdzi, że wymogi te nie zostały spełnione, to ma obowiązek wezwania wierzyciela do ich usunięcia w terminie 7 dni, pouczając go, że w przypadku nieusunięcia braków wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego zostanie pozostawiony bez rozpatrzenia ( por. T.Jędrzejowski, P.Rączka: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. Infotrade, Gdańsk 2000, s. 84 ). Dla skuteczności wszczęcia egzekucji nie ma przy tym znaczenia okoliczność, iż wierzycielem oraz organem egzekucyjnym, jak w niniejszej sprawie, jest ten sam podmiot, tzn. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, gdyż winien on sam zadbać o przestrzeganie wskazanych wymogów. Sąd stwierdza, że z załączonego do akt administracyjnych tytułu wykonawczego wynika, iż nie zawiera on wymaganej pieczęci urzędowej, określonej § 11 i nast. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych ( Dz.U. nr 47, poz. 316 ze zm. ). Ponieważ brak choćby jednego z elementów wymienionych w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu administracyjnym, należy uznać, że zaskarżone postanowienia winny być uchylone ( por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1998r. sygn. SA/Sz 1477/97 - LEX nr 34164 ). Dodatkowo Sąd podnosi, że organ I instancji w wydanym przez siebie postanowieniu z dnia [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia obciążył zobowiązanego S. Ś. opłatą za jego wydanie na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości ( Dz.U. nr 47, poz. 281 ze zm. ), w sytuacji, gdy rozporządzenie to z dniem 31 maja 2002r. zostało uchylone artykułem 14 ustawy z dnia 6 września 2001r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. nr 125, poz. 1368 ). Reasumując, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) uchylił postanowienia wydane przez organy obu instancji. W przedmiocie zwrotu kosztów sądowych Sąd wyrokował w oparciu o art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ). Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku wydane zostało na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.