II SA/Łd 170/06
WyrokWSA w Łodzi2006-06-14
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Grzegorz Szkudlarek, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, opierając się wyłącznie na braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bez analizy zgodności z aktualnymi przepisami o planowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, nakazując rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., musi zbadać zgodność lokalizacji obiektu z aktualnymi przepisami o planowaniu przestrzennym, a nie tylko opierać się na braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę wyłącznie z powodu braku planu miejscowego, bez analizy zgodności z obowiązującymi przepisami, stanowi naruszenie prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku produkcyjnego. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, w którym zapadały liczne decyzje i odwołania, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz błędną interpretację przepisów dotyczących planowania przestrzennego i możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi I. K. i W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia[...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...], z dnia [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz I. K. i W. K. solidarnie kwotę 500,00 (pięćset) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania I. K. i W. K., od decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], nakazującej I. K. i W. K. rozbiórkę wybudowanego samowolnie budynku produkcyjnego okleinowania płyt z częścią socjalną i kotłownią (oznaczonego nr 1 na planie sytuacyjnym), położonego na działce o nr ewidencyjnym [...], przy ulicy A 6 – 8 w R. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku postępowania prowadzonego w 1991 roku przez Urząd Rejonowy w R. ustalono, że W. K. wybudował budynki bez wymaganego projektu i pozwolenia, na działce przy ulicy A 6 – 8 w R., w których prowadzona była działalność w zakresie stolarstwa i okleinowania płyt. Organ wskazał, iż decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie przepisu art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane, organ wstrzymał prowadzenie robót i nakazał inwestorowi przedłożenie do dnia 30 marca 1992 roku pozytywnej opinii o lokalizacji obiektów, inwentaryzacji wraz z oceną techniczną wykonanych robót oraz dokumentacji projektowej na dokończenie robót, zaopiniowanej pozytywnie przez Terenową Stację Sanitarno – Epidemiologiczną, Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego oraz Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej.
Organ podkreślił, iż inwestor nie wykonał w terminie nałożonych obowiązków, dlatego decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie przepisu art. 36 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane organ nakazał rozbiórkę obiektów.
Na skutek odwołania wniesionego przez W. K., Kierownik Urzędu Rejonowego w R., decyzją z dnia [...] zmienił w całości decyzję własną z dnia [...] w ten sposób, że uchylił nakaz rozbiórki budynków i zezwolił na ich użytkowanie na potrzeby okleinowania płyt stolarskich do dnia 30 marca 1997 roku. Po tym terminie budynki miały zostać przystosowane do potrzeb działalności ogrodniczej, zgodnie z zapisem w zaktualizowanym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Nr XXXVlI/166/92 Rady Miejskiej w R. z dnia 2 grudnia 1992 roku.
Organ wskazał, iż inwestor nie zlikwidował w wyznaczonym terminie działalności produkcyjnej. Ponadto uwzględniając, iż plan zagospodarowania przestrzennego jednoznacznie stanowił, iż obiekty produkcyjne przeznaczone do okleinowania płyt stolarskich nie mogły znajdować się na omawianym terenie, organ wydał dnia 29 października 1998 roku, na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 decyzję nakazującą rozbiórkę obiektów.
W wyniku wniesionego przez inwestora odwołania Wojewoda [...] uchylił powyższą decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego wskazując, że sprawa już została rozstrzygnięta inna decyzją ostateczną wydaną w dniu [...].
Dalej organ wskazał, iż w związku z reformą administracyjną państwa i przejęciem kompetencji w zakresie rozpatrywanej sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., organ ten ponownie wydał decyzję na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane nakazującą rozbiórkę obiektów. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymana została w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją Nr [...], z dnia [...].
Następnie organ podniósł, iż powyższa decyzja zaskarżona została przez W. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 27 maja 2003 roku uchylił ją oraz decyzję ją poprzedzającą wydaną przez organ I instancji. Organ wskazał, iż w uzasadnieniu wyroku sąd nie kwestionował zasadności wydanego nakazu rozbiórki lecz wskazał, że uprzedniego uchylenia wymaga decyzja ostateczna z dnia [...], gdyż upływ określonego w niej terminu użytkowania obiektów nie oznacza, że decyzja ta przestała obowiązywać. Sąd wskazał, iż w takiej sytuacji, organ nadzoru budowlanego po stwierdzeniu, że strona nie dopełniła zastrzeżonych w decyzji czynności, winien rozważyć zastosowanie przepisu art. 162 par. 2 k.p.a.. Odnosząc się do argumentacji odnoszącej się do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sąd zauważył, iż w aktach sprawy brak było wypisu z tego planu, co uzasadnia zarzut naruszenia przepisów art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a..
Następnie organ odwoławczy wskazał, iż uwzględniając wskazania sądu, organ I instancji wydał w dniu dnia [...] – na podstawie przepisu art. 162 par. 2 k.p.a. – decyzję Nr [...], uchylającą decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...], otwierając tym samym drogę prawną do kontynuacji postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
Organ I instancji, wybudowane samowolnie obiekty, pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane, objął odrębnymi decyzjami. Jedną z tych decyzji Nr [...], wydaną w dniu [...], na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, nakazał W. K. rozbiórkę wybudowanego samowolnie budynku produkcyjnego okleinowania płyt z częścią socjalną i kotłownią (oznaczonego nr 1 na planie sytuacyjnym).
Od decyzji tej odwołanie wniósł W. K. zarzucając organowi l instancji, że nie uwzględnił faktu zlikwidowania działalność w zakresie produkcji okleiny i okleinowania płyt, co potwierdzone zostało protokołem z dnia [...]. Zarzucił również organowi, iż pominął w postępowaniu udział małżonki inwestora – I. K., która jest współwłaścicielką przedmiotowych nieruchomości.
Organ odwoławczy decyzją Nr [...] uchylił decyzję organu l instancji, uznając w znacznej części zasadność zarzutów podnoszonych w odwołaniu, jednak nie kwestionując zasadności wydanego nakazu rozbiórki. Organ odwoławczy stwierdził, że aktualnie toczy się postępowanie na podstawie przepisu art. 37 ustawy z dnia 24 października 1074 roku – Prawo budowlane, zatem dotyczy obiektów wybudowanych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy. Z treści przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy wynika, że przymusowej rozbiórce podlegają obiekty budowlane wybudowane na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudową lub przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Uznano zatem, że zaprzestanie działalności produkcyjnej, potwierdzone protokołem z dnia [...] pozostaje bez wpływu na wydany w zaskarżonej decyzji nakaz rozbiórki.
Zdaniem organu odwoławczego, zaprzestanie działalności produkcyjnej nie mogło być rozumiane jako wykonanie (poniewczasie, gdyż z opóźnieniem blisko 8 – letnim) decyzji z dnia [...], w której Kierownik Urzędu Rejonowego w R. zmienił w całości decyzję własną z dnia [...] w ten sposób, że uchylił nakaz rozbiórki i zezwolił na użytkowanie obiektów na potrzeby okleinowania płyt stolarskich do dnia 30 marca 1997 roku. Organ podkreślił, iż powyższa decyzja została uchylona w dniu [...], zaś decyzja Nr [...] wydana na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 przywołanej powyżej ustawy rozstrzygała wyłącznie o rozbiórce obiektów, a nie o obowiązku zaprzestania działalności produkcyjnej.
Organ odwoławczy stwierdził natomiast brak w aktach sprawy wypisu z planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego terenu, na którym obiekty powstały. W decyzjach wydanych dotychczas, począwszy od roku 1991 cytowana była Uchwala Nr VI/44/85 Miejskiej Rady Narodowej w R., z dnia 28 czerwca 1985 roku, stanowiąca, że teren, na którym W. K. wznosił budynki produkcyjne, przeznaczony był pod usługi oświaty.
Organ odwoławczy uznał również konieczność skorygowania decyzji w zakresie osoby zobowiązanej, uwzględniając tym samym słuszny zarzut wnoszącego odwołanie, iż współwłaścicielami działki o nr ewidencyjnym [...] są I. i W. małżonkowie K..
Organ odwoławczy wskazał następnie, iż wydaną ponownie decyzją Nr [...], z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał I. i W. małżonkom K. rozbiórkę wybudowanego samowolnie budynku produkcyjnego okleinowania płyt z częścią socjalną i kotłownią (oznaczonego nr 5 na pianie sytuacyjnym).
Od decyzji tej odwołanie wniósł W. K. zarzucając organowi I instancji brak podstaw do orzekania nakazu rozbiórki na podstawie przepisu art.37 ust. 1 pkt 1 wskazanej powyżej ustawy. Zdaniem skarżącego, samowolna budowa obiektu niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie przesądza o braku możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skarżący stwierdził, że dnia 11 czerwca 2002 roku wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o legalizację budowy, na który nie otrzymał żadnej odpowiedzi, przez co nie może on uzyskać w organie administracji architektoniczno – budowlanej decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem skarżącego, organ I instancji pominął również fakt, że w budynkach produkcyjnych prowadzona jest od roku działalność ogrodnicza, co zostało potwierdzone protokołem oględzin z dnia [...]. Zmiana ta spowodowała, iż obecny sposób użytkowania obiektów jest zdaniem skarżącego, zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dlatego skarżący stwierdził brak motywów dla podjętego rozstrzygnięcia. Skarżący zakwestionował również prawidłowość doręczeń decyzji, powiadamiania osób zainteresowanych oraz sposób ustalenia kręgu osób będących stroną postępowania.
Organ odwoławczy wskazał, iż pismem z dnia 27 czerwca 2005 roku stanowisko w sprawie przedstawili również K. i G. małżonkowie M., właściciele działki sąsiedniej, którzy załączyli negatywną opinię Departamentu Ładu Przestrzennego Ministerstwa Infrastruktury z dnia 23 lutego 2005 roku w kwestii możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji będącej samowolą budowlaną. Odrębnym pismem z dnia 15 lipca 2005 roku małżonkowie M. odnieśli się do treści wniesionego odwołania, podkreślając bezzasadność podnoszonych argumentów, a także brak wiarygodności inwestora. Zdaniem małżonków M. , obecnie istniejących obiektów nie da się przystosować do działalności zgodnej z planem zagospodarowania przestrzennego przewidującego dla tej działki funkcje oświatowe. Wprawdzie kolejny plan z roku 1992 dopuszczał działalność ogrodniczą, lecz inwestor nie wykorzystał szansy legalizacji obiektów i nie zaprzestał działalności produkcyjnej zgodnie z decyzją z dnia [...], w której Kierownik Urzędu Rejonowego w R. zezwolił na ich użytkowanie na potrzeby okleinowania płyt stolarskich do dnia 30 marca 1997 roku. Natomiast wniosek inwestora z dnia 11 czerwca 2002 roku o legalizację budowy wraz z zaświadczeniem o dokonaniu niezbędnych zmian w sposobie użytkowania budynków jest zdaniem uczestników postępowania niewiarygodny, gdyż w budynkach tych jeszcze ponad dwa lata prowadzona była działalność produkcyjna.
Organ odwoławczy decyzją Nr [...], z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na braki formalne polegające na błędnej identyfikacji obiektu i jego położenia na działce, a także nie przekazaniu powyższej decyzji przez organ I instancji do wiadomości I. K., która, inaczej niż jej mąż, nie była reprezentowana przez pełnomocnika. Jednocześnie organ odwoławczy w wydanej decyzji odrzucił twierdzenie skarżącego, jakoby organ l instancji bezprawnie rozstrzygał na podstawie przepisu art.37 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy. Organ wskazał, iż odniesiono się już do tej kwestii w uzasadnieniu poprzedniej decyzji. Organ odwoławczy podtrzymał swe stanowisko, iż brak jest możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wzniesienia obiektu, przewidującym dla tej działki funkcje oświatowe. Brak również możliwości dostosowania funkcji obiektu do aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż taki nie został uchwalony. Organ wskazał również, iż zgodnie z opinią Departamentu Ładu Przestrzennego Ministerstwa Infrastruktury, nie jest także możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, która wykorzystuje w jakikolwiek sposób obiekty będące samowolą budowlaną, jak chociażby przez ich rozbudowę, nadbudowę, czy zmianę sposobu użytkowania. Zdaniem organu odwoławczego bezpodstawny był w tych warunkach wniosek z dnia 11 czerwca 2002 roku o legalizację budowy, złożony – jak stwierdził to organ – w warunkach prowadzenia produkcji. Ponadto organ wskazał, iż oświadczenie inwestora o dokonanych zmianach w sposobie użytkowania obiektu mijało się z prawdą, podobnie jak oświadczenie, jakoby wizja lokalna z dnia [...] potwierdziła prowadzenie działalności ogrodniczej. W ocenie organu fakty te pozostają jednak bez znaczenia dla niniejszej sprawy.
Wydaną ponownie decyzją Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał I. i W. małżonkom K. rozbiórkę wybudowanego samowolnie budynku produkcyjnego okleinowania płyt z częścią socjalną i kotłownią (oznaczonego nr 1 na planie sytuacyjnym).
Również od tej decyzji odwołanie wnieśli zobowiązani ponawiając zarzut braku podstaw do orzekania nakazu rozbiórki oraz braku uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Małżonkowie K. zarzucili organowi l instancji, iż nie powiadomił pełnomocnika skarżących o oględzinach przeprowadzonych w dnia 21 września 2005 roku,. czym naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Skarżący zakwestionowali również prawidłowość zastosowania mapy geodezyjnej z 1995 roku dla identyfikacji obiektu twierdząc, że organ winien oprzeć się na aktualnej mapie.
Następnie organ odwoławczy wskazał, iż pismem z dnia 28 listopada 2005 roku K. i G. małżonkowie M. podtrzymali swą opinię, iż przebieg dotychczasowego postępowania dowodzi złej woli inwestora. Przekazali również kserokopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2005 roku oddalającego skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynków gospodarczych, do czasu zakończenia postępowania w organie nadzoru budowlanego. Małżonkowie M. wnieśli również o ustalenie, czy w dniu 21 września 2005 roku organ przeprowadził na działce małżonków K. czynności kontrolne czy oględziny. Zdaniem małżonków M. , czynności kontrolne nie wymagają uprzedniego powiadomienia stron, a taki charakter miały czynności przeprowadzone w dniu 21 września 2005 roku. Dotyczyły bowiem jedynie stwierdzenia rozbiórki komina stalowego wysokości 10 metrów oraz rozpoczęcia rozbiórki przyległej do komina wiaty drewnianej. Kontrola była uzasadniona, gdyż obiekty znajdowały się w odległości 1 metra od granicy działek, co – według małżonków M. – oznacza, że ich rozbiórka wymagała uzyskania pozwolenia. Obowiązku w tym zakresie małżonkowie K. nie dopełnił, czym naruszyli po raz kolejny obowiązujące przepisy prawa.
Małżonkowie M. wnieśli także o wyjaśnienie faktu "nagłego" pojawienia się wniosku J. K. z dnia 11 lutego 2002 roku o legalizację samowoli budowlanej. Z ustaleń dokonanych przez uczestników postępowania wynika, iż przyjęcie tego wniosku pokwitowano w kancelarii Starostwa Powiatowego w R. "po upływie około jednego roku".
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy na podstawie zgromadzonych dokumentów uznał zasadność decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji uzupełnił braki formalne wskazane w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego Nr [...], z dnia [...], co było jedynym warunkiem uznania prawidłowości rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do ponawianego w każdym odwołaniu zarzutu braku uzasadnienia dla wydanego nakazu rozbiórki, organ odwoławczy stwierdził, iż uzasadnienie takie zawarto już w poprzednich rozstrzygnięciach. Zdaniem organu uzasadnienia przyjętej podstawy prawnej, z której wynikał nakaz rozbiórki, nie kwestionował Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w wyroku z dnia 27 maja 2003 roku. Wprawdzie sąd uchylił objętą wyrokiem decyzję Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, lecz z innych przyczyn, które następnie zostały usunięte w dalszym toku postępowania. Organ odwoławczy podniósł, iż od daty orzeczenia sądu stan prawny obiektu nie uległ zmianie, mimo zaprzestania działalności produkcyjnej. Jak już bowiem stwierdzono, skarżona decyzja rozstrzygała wyłącznie o rozbiórce obiektu, a nie o obowiązku zaprzestania działalności produkcyjnej. Oznacza to, że zaprzestanie działalności produkcyjnej potwierdzone protokołem z dnia [...], pozostaje bez wpływu na wydany nakaz rozbiórki. Zgodnie z opinią Departamentu Ładu Przestrzennego Ministerstwa Infrastruktury, nie jest także możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania obiektów będących samowolą budowlaną. Zdaniem organu odwoławczego, powyższe ustalenia ostatecznie wyczerpują uzasadnienie skarżonego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu, iż organ I instancji nie powiadomił pełnomocnika skarżących o oględzinach przeprowadzonych w dniu 21 września 2005 roku, wskazał, iż zarzut ten nie może być przedmiotem wyjaśnień w niniejszym postępowaniu, gdyż oględziny dotyczyły obiektu nie objętego skarżoną decyzją.
Organ odwoławczy wskazał również, iż nie podziela obaw skarżących, iż załącznik graficzny nie spełnia wymogów formalnych. W kwestii tej wyjaśnił, iż załącznik graficzny winien spełniać tylko jeden warunek – musi jednoznacznie identyfikować przedmiot postępowania, a w rozpatrywanym przypadku identyfikacja obiektu nie budzi wątpliwości.
Odnosząc się do prośby małżonków M. o wyjaśnienie nagłego pojawienia się wniosku z dnia 11 czerwca 2002 roku – pochodzącego od J. K. (syna I. i W. małżonków K.) – o legalizację samowoli budowlanej organ odwoławczy stwierdził, że kwestia ta nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Pomimo tego – na marginesie – organ odwoławczy zauważa, iż oryginał tego wniosku, pokwitowany przez kancelarię Starostwa Powiatowego po upływie około l roku, (nieczytelna dala pokwitowania), nigdy nie znalazł się w aktach sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R.. Organ wskazał również, iż z wyjaśnień Starostwa R. z dnia 31 października 2005 roku wynika, że ustalenie dokładnej daty wpływu wniosku oraz przyczyn jego nieprzekazania do adresata, nie jest obecnie możliwe. W ocenie organu załączone kserokopie tego wniosku do wniesionego odwołania nie wywołują skutków prawnych, tym bardziej, iż wniosek o legalizacje pochodzi od osoby nie będącej stroną niniejszego postępowania.
W dniu 27 stycznia 2006 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wnieśli W. i I. małżonkowie K. zarzucając zaskarżonej decyzji:
- naruszenie prawa procesowego, to jest przepisu art. 107 par. 3 w związku z art. 140 k.p.a. – przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że uzasadnienie zawarte w poprzednich rozstrzygnięciach wydanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., spełniają wymogi przewidziane w przepisach k.p.a.,
- naruszenie prawa procesowego, to jest przepisu art. 136 k.p.a. w związku z art. 77 par. 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., art. 140 k.p.a., przez ich niezastosowanie i w konsekwencji nie zebranie wszystkich niezbędnych do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy materiałów dowodowych,
- naruszenie prawa materialnego, przepisu art. 56, w związku z art. 64 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez ich błędną interpretację i w konsekwencji przyjęcie, że nie było możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu,
- nie wyjaśnienie okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy,
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Ł. utrzymał w mocy decyzję w przedmiocie nakazania dokonania rozbiórki wybudowanego samowolnie budynku produkcyjnego okleinowania płyt z częścią socjalną i kotłownią (oznaczonego nr 1 na planie sytuacyjnym) na działce o nr ewidencyjnym [...], przy ulicy A 6 – 8 w R.. Skarżący wskazali, iż organ odwoławczy uznał zasadność decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, bowiem organ I instancji uzupełnił stosowne braki formalne w dalszym toku postępowania. Ponadto, wydając skarżoną decyzję organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji nie był zobligowany do uzasadniania wydanego nakazu rozbiórki, bowiem uzasadnienie takie zawarto w poprzednich rozstrzygnięciach. Stanowisko organu odwoławczego skarżący uznali za błędne, bowiem przepisy k.p.a. nakładają na organy administracyjne bezwzględny obowiązek wydania decyzji zgodnie z tymi przepisami. Wskazują one, co powinno znaleźć się w wydanej decyzji.
Strona skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykluczyło istnienia przesłanek określonych w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), działka, na której zrealizowano obiekt przeznaczony mocą tej decyzji do rozbiórki, położona jest w planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego osiedla budownictwa jednorodzinnego "A" w R., w terenie upraw ogrodniczych i w związku z tym wykluczona jest możliwość prowadzenia tam działalności gospodarczej w zakresie okleinowania płyt stolarskich.
Zdaniem skarżących uzasadnienie tej decyzji pomija kwestię oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ I instancji nie podjął jakiejkolwiek próby uzasadnienia swojej decyzji, nie wskazał, na jakich oparł się dowodach, którym dowodom dał wiarę, a którym odmówił tego przymiotu. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarzało – zdaniem skarżących – przesłankę do uznania naruszenia przez organ I instancji przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy, co organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę wydając skarżoną decyzję. Skarżący wskazali, iż zgodnie z przepisem art.107 par. 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne zawierać powinno wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Konkludując strona skarżąca podniosła, iż w świetle powyższego organ odwoławczy winien uchylić decyzję organu I instancji Nr [...], jako naruszającą przepis art. 107 k.p.a., a nie utrzymywać ją w mocy.
Ponadto skarżący wskazali, iż zgodnie z przepisem art. 77 par. 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Jeżeli organ I instancji nie wywiązał się z tego obowiązku, wówczas organ odwoławczy w oparciu o treść przepisu art. 136 k.p.a., winien z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Tymczasem organ odwoławczy, rozpatrując przedmiotowa sprawę, oparł się wyłącznie na ustaleniach dokonanych przez organ I instancji, przyjmując przedstawione przez niego ustalenia za wyczerpujące i wystarczające do wydania skarżonej decyzji.
Skarżący wskazali również, iż zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wymaga, aby ocena uznania danej okoliczności za udowodnioną była oparta na całokształcie materiału dowodowego. Zasada swobodnej oceny dowodów, obowiązująca w postępowaniu administracyjnym nie oznacza jednakże dowolności w ocenie wiarygodności dowodu. Skarżący wskazali, iż organy postąpiły wbrew tej zasadzie. Wydane decyzje pomijają bowiem bardzo istotne dowody, pomimo, iż znajdują się one w aktach sprawy. Organy przede wszystkim pominęły fakt, iż w budynkach, które przeznaczone zostały mocą skarżonej decyzji do rozbiórki, prowadzona jest działalność ogrodnicza, a więc zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżących powyższe potwierdzone jest protokołem oględzin z dnia [...] w przedmiocie wykonania decyzji z dnia [...] dotyczącej rozbiórki budynków, a także protokołem z dnia 23 września 2004 roku w przedmiocie wykonania obowiązku rozbiórki budynków, w którym stwierdza się, ze w zakładzie nie prowadzi się produkcji – zdemontowano maszyny i urządzenia. W ocenie skarżących organ I instancji wydając swoją decyzję w sprawie nie tylko pominął tak istotną kwestię dla jej rozstrzygnięcia, a nadto w uzasadnieniu decyzji nie wskazał dlaczego tak uczynił, zaś organ odwoławczy, utrzymując tę decyzję w mocy, uznał, że takie działanie jest zgodne z przepisami obowiązującego prawa i zasługuje na ochronę prawną. Tym samym w ramach prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie, organy obu instancji mogły przynajmniej zbadać czy nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji pozwalającej na użytkowanie samowoli budowlanej.
Skarżący wskazali również, iż organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej to zrobił przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości, co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. Organ I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy tylko formalnie wykonał decyzje organu odwoławczego, bowiem nowa decyzja w istocie jest wiernym powtórzeniem decyzji z dnia [...], zawiera jedynie jeden odróżniający ją akapit. We wskazanym ustępie I instancji stwierdza, ze przy ponownym rozpoznaniu sprawy uzupełnił brakujące dokumenty wskazane przez organ odwoławczy i "stwierdził, że realizacja powyższego obiektu prowadzona była w oparciu o miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego budownictwa jednorodzinnego w R. ul. A (...) i w takim stanie należało orzec jak w sentencji". Strona skarżąca podkreśla, iż nadal jednak nie zna motywów powyższego rozstrzygnięcia. Również ten fakt nie został przez organ odwoławczy wyjaśniony w treści zaskarżonej decyzji.
Skarżący podkreślili, iż przedmiotowe budynki spełniają warunki wymagane przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, bowiem mimo, iż budowa jest nielegalna, to przy braku cech szczególnych budynku nie można powiedzieć, czy służyć może wyłącznie działalności stolarskiej, czy ogrodniczej. Budynek ten może i będzie mógł służyć do prowadzenia produkcji ogrodniczej. Skarżący wskazali, iż wszelkie budynki i urządzenia, które mogły służyć wyłącznie do prowadzenia produkcji oklein zostały rozebrane i zdemontowane.
Nadto skarżący wskazali, iż zgodnie z przepisami ustawy z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami odrębnymi, co wynika z treści art. 56 w związku z art. 64 powołanej ustawy. Błędna interpretacja tychże przepisów stanowi – zdaniem skarżących – oczywistą obrazę prawa materialnego. Stanowisko takie zgodne jest z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądami doktryny. W wyroku z dnia 28 grudnia 2000 roku w sprawie II SA./Gd 2286/98, LEX nr 46458, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż "dotychczasowy stan zagospodarowania terenu może stać na przeszkodzie do wydania pozytywnej decyzji dla inwestora tylko w szczególnych przypadkach, jak chociażby w sytuacji, gdy zagospodarowanie to polega na wzniesieniu obiektu chronionego planem zagospodarowania. Istnienie w miejscu planowanej inwestycji dotychczasowych obiektów choćby podlegały one rozbiórce, nie pozbawia inwestora uzyskania w formie decyzji o warunkach zabudowy informacji, czy w tym miejscu będzie mógł realizować nową zamierzoną inwestycje. Zasada mówiąca o niedopuszczalności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu usytuowanego w miejscu, na którym znajduje się dotychczasowy obiekt, obowiązuje wyłącznie w prawie budowlanym. Przeniesienie jej na etap ustalenia warunków zabudowy jest błędne i niczym nie jest uzasadnione". Skarżący wskazali, iż na podobnym stanowisku stanęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w decyzji z dnia [...] stwierdzając, że organ administracyjny nie ma prawa odmówienia ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Reasumując skarżący wskazali, iż organ odwoławczy winien był uwzględnić wszystkie przedstawione powyżej zarzuty i okoliczności, przedstawione również w odwołaniu od decyzji organu I instancji i na ich podstawie stwierdzić naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji Nr [...]. Organ odwoławczy winien był w związku z tym uchylić tę decyzję w całości lub orzec co do istoty sprawy, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w części nie przeprowadzonej przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie
1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ją poprzedzającej tego rodzaju uchybień, które nie pozwalają na ich pozostawienie w obrocie prawnym, a tym samym uchylił je.
Kwestią mającą fundamentalne znaczenie w niniejszej sprawie jest ustalenie kiedy obiekt budowlany, będący przedmiotem niniejszego postępowania został wzniesiony. W tym zakresie w sposób nie budzący wątpliwości organy ustaliły, iż budowa przedmiotowego budynku zakończyła się przed dniem 1 stycznia 1995 roku. Okoliczność ta ma kapitalne znaczenie dla niniejszej sprawy, bowiem zgodnie z przepisem art. 103 par. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 ze zm.) przepisu art. 48 tejże ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (to jest przed dniem 1 stycznia 1995 roku) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Przepis ten dalej stanowi, iż do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Powyższa konkluzja aczkolwiek nie została wyrażona expressis verbis w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia, to jednak wynika ona z przywołanej przez organ podstawy rozstrzygnięcia, gdzie jednoznacznie wskazuje się na przepisy "starego" prawa, a więc ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Miarodajny dla oceny prawidłowości działań organów administracji ferujących rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Nie budzi wątpliwości konstatacja organów, iż przedmiotowy obiekt budowlany wzniesiony został niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, a więc innymi słowy samowolnie. Okoliczność ta wynika wprost z materiału dowodnego zgromadzonego w niniejszej sprawie, a skarżący pomimo wieloletniego postępowania nie kwestionowali jej.
Konsekwencją powyższego ustalenia jest konieczność nakazania rozbiórki obiektu budowlanego ale tylko wówczas gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi występowanie jednej z przesłanek opisanych w tym przepisie, a więc ustali, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub też ustali, iż ów obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Mając na uwadze, iż organy nie dopatrzyły się aby przedmiotowy obiekt budowlany powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy) i ograniczyły się jedynie do zakwestionowania jego zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym (art. 37 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy), to w niniejszej sprawie jedynie ów element postępowania poddany został ocenie sądu.
Organy nadzoru budowlanego badając powyższą przesłankę przepisu statuującego instytucję nakazu rozbiórki ograniczyły się do wskazania, iż "(...) brak jest możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wzniesienia obiektu, przewidującym dla tej działki funkcje oświatowe. Brak również możliwości dostosowania funkcji obiektu do aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż taki nie został uchwalony". Z powyższego jasno wynika, iż organy nadzoru budowlanego utożsamiają miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mówi przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy. Powyższy zabieg uznać należy za błędny i wywierający istotny wpływ na treść wydanych rozstrzygnięć.
Przepis art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego, dla nakazania rozbiórki wymaga od organu stwierdzenia, iż obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Owszem do dnia 31 grudnia 2003 roku, a więc do momentu obowiązywania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uchwalonych pod przed dniem 1 stycznia 1995 roku (art. 87 ust. 1 z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.)) ustalenie przeznaczenia terenu w oparciu o przepisy o planowaniu przestrzennym odbywało się w istocie na podstawie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Od dnia 1 stycznia 2004 roku sytuacja prawna w powyższej kwestii wygląda odmiennie.
Przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nie przewidują konieczności uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Tym samym pojęcie: "przepisy o planowaniu przestrzennym", stanowiąc szerszą kategorię znaczeniową, nie może być utożsamiane wyłącznie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przepisy aktualnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przewidują możliwość określania przeznaczania terenu mimo nie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mając na uwadze charakter samowolnie wzniesionej inwestycji wskazać wypada, iż miarodajne w tym zakresie będą kryteria określone w przepisie art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Dopiero po ich analizie możliwe będzie wskazanie czy przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Kwestionowana decyzją pozbawiona jest analizy przeznaczenia terenu dokonanej na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów o planowaniu przestrzennym. Bazuje bowiem – o czym była już mowa – wyłącznie na stwierdzeniu, iż brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym wzniesiono samowolnie obiekt budowlany uniemożliwia wydanie innego rozstrzygnięcia niż nakaz rozbiórki. Takie rozumienie przepisu art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest błędne i prowadzi do rozstrzygnięć niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia przestrzegania prawa.
Omawiany przepis art. 31 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wskazuje, iż odnosi się do obiektów budowlanych lub ich części, będących w budowie lub wybudowanych "niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy". Wskazuje więc na konieczność dokonania ustaleń w zakresie legalności budowy w oparciu o przeszły stan prawny i faktyczny. Jednocześnie przepis ten określając przyczyny, które nakazują organowi orzeczenie rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, wskazuje na okoliczności aktualne w dacie ferowania rozstrzygnięcia. Przepis stanowi bowiem, iż aby nakazać rozbiórkę obiekt winien znajdować się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym "nie jest przeznaczony" pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Nie mówi więc ustawodawca o konieczności dokonania powyższych ustaleń w innej dacie niż moment wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę. Skoro zaś tak, to najistotniejsze znaczenie z punktu widzenia mającego zapaść rozstrzygnięcia jest analiza funkcji terenu, na którym znajduje się samowolnie wzniesiony obiekt z punktu widzenia jego przeznaczenia, ustalonego w oparciu o aktualne w dacie rozstrzygania sprawy przepisy o planowaniu przestrzennym. Brak owego elementu postępowania uniemożliwia zaakceptowanie rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie.
Dokonanie wskazanej powyżej analizy terenu, z punktu widzenia jego przeznaczenia w oparciu o aktualne przepisy o planowaniu przestrzennym nie oznacza konieczności wydania dla przedmiotowej inwestycji decyzji o warunkach zabudowy, o której mówi przepis art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Wymaga jedynie dokonania analizy terenu, jako przesłanki uzasadniającej orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zakres tej analizy winien być dokonany wyłącznie w oparciu wskazania zawarte w tym przepisie.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać wypada, iż rzeczywiście, w świetle tego co zostało powyżej powiedziane organy nadzoru budowlanego nie zebrały materiału dowodowego w takim zakresie aby móc ferować rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Tym samym, wobec niekompletnego materiału dowodowego, nie można było dokonać jego wszechstronnej oceny. Zasadnie zatem zarzucono organom naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. art. 77 par. 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., choć podstawy do postawienia powyższego zarzutu postawione przez sąd i skarżących są skarżących są odmienne. W szczególności zarzuty skarżących mają charakter wyłącznie ogólny i nie wskazują nawet w jaki sposób zarzucane naruszenia prawa o postępowaniu mogłyby wpływać na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Nie można natomiast zgodzić się z zarzutem naruszenia przepisów art. 56 w związku z art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) polegającym na przyjęciu przez organy nadzoru budowlanego, iż "nie było możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu". Powyższy zarzut dotyka całego szeregu zagadnień nie mających jednak związku z niniejszą sprawą. Otóż niniejsze postępowanie nie dotyczy decyzji o warunkach zabudowy w rozumieniu przywołanej powyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a więc jeżeli skarżący uważają, iż wobec ich samowolnie wzniesionego budynku istnieje możliwość wydania takiej decyzji, to winni wystąpić o jej wydanie do właściwego organu. Niniejsze postępowanie nie dotyczy również "zmiany sposobu użytkowania" obiektu budowlanego, a więc i z tej przyczyny powyższy zarzut uznać należy z zupełnie chybiony.
Uwagi wymaga natomiast sygnalizowana jedynie kwestia "wniosku o legalizację" przedmiotowego obiektu budowlanego. Nawet jeżeli wniosek w tym zakresie złożony został do innego organu niż organ właściwy do jego załatwienia i formalnie nie nastąpiło przekazanie tego wniosku według właściwości, to organ nadzoru budowlanego, jako właściwy do jego załatwienia, mając wiedzę o istnieniu takiego wniosku, winien podjąć działania dla wyjaśnienia kwestii związanych z jego złożeniem, dotychczasowym nie przekazaniem organowi właściwemu, ustaleniem jego rzeczywistej treści i wreszcie ewentualnym rozpoznaniem. Niewyjaśnienie tej kwestii może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego.
Z przytoczonych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 "a" i "c" p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
O zasądzeniu na rzecz strony skarżącej kwoty z tytułu wpisu od skargi orzeczono na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a..
Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji należało stwierdzić, iż do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzja ta nie podlega wykonaniu (art. 152 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło