II SA/Łd 170/07

WyrokWSA w Łodzi2007-05-08

Skład orzekający: Anna Stępień, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję w trybie wznowienia postępowania, jeśli od jej doręczenia upłynęło pięć lat, mimo że stwierdzono naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat, nawet jeśli stwierdzono naruszenie prawa. W takim przypadku organ powinien jedynie stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wskazać okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji, zgodnie z art. 151 § 2 K.p.a. Naruszenie tego przepisu przez organ, który mimo upływu terminu uchylił decyzję, stanowi podstawę do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji tankowania gazem. Po wielokrotnych decyzjach organów obu instancji i stwierdzeniu przez WSA nieważności części decyzji, Starosta wznowił postępowanie na wniosek sąsiadki. Organ I instancji stwierdził naruszenie prawa, ale odmówił uchylenia decyzji z uwagi na upływ czasu. Organ II instancji (Wojewoda) uchylił decyzję organu I instancji i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę, powołując się na zmianę przepisów technicznych. Skarżący (inwestor) zarzucił naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania, nie uwzględniając z urzędu upływu pięcioletniego terminu uniemożliwiającego uchylenie decyzji w trybie wznowienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] oraz zasądził od Wojewody na rzecz R. P. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant pomocnik sekretarza Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2007 roku sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [..] znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz R. P. kwotę 200 złotych (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Starosta [...], na podstawie art. 104 i art. 151 §2 w zw. z art. 145 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 roku, poz. 1071 ze zm.) w wyniku wznowienia postępowania zgodnie z postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] w sprawie decyzji Starosty [...] z dnia [...]. dotyczącej R. P. właściciela Zakładu Usługowo - Handlowego A w K. [...] gminie P. stwierdził, iż decyzja z dnia [...] wydana została z naruszeniem prawa. Jednocześnie odmówiono jej uchylenia. W uzasadnieniu powyższej decyzji, w pierwszej kolejności przypomniano przebieg dotychczasowego postępowania. W dniu 11 października 2001 r. Starosta [...] udzielił R. P. pozwolenia na budowę stacji tankowania gazem propan - butan o pojemności zbiorników do 10 m³ w W. przy ulicy A. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. G. właścicielka sąsiedniej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Starosta [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę stacji tankowania, projekt budowlany przyłącza wodociągowego do stacji. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. G. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Starosta [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji tankowania gazem, z przyłączami wodociągowym i kablowym, ścianą przeciwpożarową, zbiornikiem do gromadzenia nieczystości oraz zapleczem. Od powyższej decyzji Starosty [...] wniosła odwołanie do Wojewody [...] J. G. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...]. Na powyższą decyzję J. G. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wnosząc o jej uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 2004 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...], a także decyzji Wojewody [...] z dnia [...] oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] i decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi pozostawił niewzruszoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] i stwierdził, że uprawomocniła się ona w dniu 30 października 2001 r. W dalszej części uzasadnienia decyzji z [...] Starosta [...] stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzą przyczyny określone w art. 145 §1 pkt. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jednakże wadliwość ta nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego i w razie uchylenia decyzji dotychczasowej zapadła by wyłącznie taka sama w istocie decyzja. Podniesiono, iż ze zgromadzonej w postępowaniu administracyjnym dokumentacji wynika, że inwestycja została zrealizowana na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego, który został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi, a w szczególności zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. 98 z 2000 roku, poz. 1067) oraz posiada wymagane prawem oświadczenia, uzgodnienia i zapewnienia. Wskazano również, iż decyzją z [...] R. P. uzyskał pozwolenie na użytkowanie inwestycji. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła J. G. wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżąca podniosła, podtrzymując argumentację wyrażoną we wcześniejszych odwołaniach, iż nie została poinformowana, że na terenie sąsiada zostanie wybudowana infrastruktura stacji tankowania gazem. Wskazała, iż plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje, że teren ten został przeznaczony na cele budownictwa mieszkaniowego wraz z usługami podstawowymi. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił w całości decyzję Starosty [...] i odmówił R. P. udzielenia pozwolenia na budowę budynku stacji tankowania. W uzasadnieniu powyższej decyzji przypomniano, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2004 roku stwierdził, że organ I instancji doręczając decyzję i pouczając J. G. o możliwości wniesienia odwołania po uprawomocnieniu się tej decyzji, rażąco naruszył prawo. Również jako rażące naruszenie prawa należy zakwalifikować przyjęcie i rozpatrywanie odwołania od prawomocnej decyzji przez organ II instancji. Wskazano, iż na skutek powyższego Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] wznowił na wniosek J. G. z dnia 14 listopada 2001 roku postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...]. Dalej podniesiono, iż skoro istotą wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego, a nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygnięta, to przy orzekaniu właściwy organ winien wziąć po uwagę przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu orzekania. Ustalono zatem, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. 98 z 2000 roku, poz. 1067) w oparciu, o które usytuowano zbiorniki gazu między innymi w stosunku do budynku mieszkalnego J. G., utraciło swoją ważność. Od dnia 1 stycznia 2006 roku obowiązuje rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. Z 2005 roku Nr 243 poz. 2063). Zważono, iż w rozporządzeniu z 2000 roku zgodnie z § 133 ust. 2 odległość pomiędzy zbiornikami gazu płynnego a budynkami mieszkalnymi, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego mogła ulec zmniejszeniu o połowę w przypadku zastosowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej co najmniej 120 minut zasłaniającej zbiornik od strony rozpatrywanego obiektu. Natomiast § 124 rozporządzenia z 2005 roku nie pozwala na zmniejszenie tej odległości o połowę w przypadku zastosowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej co najmniej REI 120 zasłaniającej zbiornik od strony obiektu w stosunku do budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Reasumując stwierdzono, iż usytuowanie zbiorników gazu płynnego przedstawione w projekcie zagospodarowania w odległości ok. 20 m od budynku mieszkalnego J. G. jest niezgodne z wyżej powołanym rozporządzeniem z 21 listopada 2005 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie, gdyż w myśl § 124 tego rozporządzenia zbiorniki gazu płynnego powinny być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 30 m od budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył R. P. zarzucając jej niezgodność z prawem i wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż nie można się zgodzić z poglądem wyrażonym przez organ odwoławczy, że w sprawie należało uwzględnić przepisy prawa materialnego obowiązującego w dniu orzekania, a więc w listopadzie 2006 r. Wskazano, iż inwestycja została zrealizowana na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego, który został wykonany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie. Przyjęcie, iż wybudowana i eksploatowana od ponad 3 lat stacja powinna odpowiadać wymogom w zakresie odległości od budynku mieszkalnego J. G. określonym w rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie jest bezzasadne. Zdaniem R. P. zaskarżona decyzja narusza zasadę zaufania obywateli do organów administracji wyrażoną w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę podtrzymano argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wniesiono o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym – zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej lub w postanowieniu z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego właściwego na czas wydania decyzji lub postanowienia. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Stosownie do treści art. 133 § 1 powołanej ustawy Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach postępowania administracyjnego, Sąd dopatrzył się uchybień, które skutkować musiały uchyleniem decyzji organu II instancji. W pierwszej kolejności należy podnieść, że bezspornym pozostaje w sprawie, fakt, iż w konsekwencji wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 22 września 2004 r. niewzruszona pozostała decyzja Starosty [...] z dnia [...]. Powyższa decyzja organu I instancji została doręczona uczestnikowi postępowania w dniu 16 października 2001 r. Natomiast Wojewoda [...] wydał zaskarżoną decyzję II instancji [...]. Podstawą prawną wznowienia i przeprowadzenia postępowania był zarzut, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę stacji tankowania gazem, a zatem podstawę wydania decyzji przez organ pierwszej i drugiej instancji stanowił art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa). Zgodnie z art. 146 § 1 K.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145 a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Powyższe unormowanie jest wyrazem dążenia do zapewnienia stabilności stosunków prawnych ukształtowanych decyzją administracyjną. Jest swoistym wyrazem kompromisu pomiędzy zasadą praworządności a zasadą trwałości decyzji administracyjnej, na rzecz trwałości decyzji administracyjnej. (patrz Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz autorstwa prof. Barbary Adamiak i prof. Janusza Borkowskiego, W-wa 2006 str. 662). Należy przy tym podkreślić, że treść art. 146 § 1 K.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, iż upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Tak więc, jeżeli od doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat, to organ nie może uchylić decyzji z przyczyn podanych w art. 145 § 1 pkt 3-8 K.p.a. - które stanowiły podstawę wznowienia postępowania. W takim przypadku zgodnie z art. 151 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej ograniczy się wyłącznie do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Reasumując należy stwierdzić, iż niedopuszczalność uchylenia decyzji z powodu upływu czasu (5 - letniego terminu) oznacza pozostanie decyzji w obrocie prawnym. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając wystąpienie w sprawie przedawnienia uniemożliwiającego uchylenie decyzji z dnia [...] na skutek zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 146 § 1 kpa., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż organ ją wydający naruszył przepisy postępowania nie uwzględniając z urzędu przedawnienia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło