II SA/Łd 171/21
WyrokWSA w Łodzi2021-04-30
Skład orzekający: Robert Adamczewski, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Tomasz Porczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej rentę rodzinną po zmarłym mężu przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad synem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem subsydiarnym, mającym rekompensować utracone dochody z pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki. Pobieranie renty rodzinnej po zmarłym mężu nie jest związane z rezygnacją z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawnym synem, a zatem nie zachodzi podstawowa przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca K.B. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad synem P.B., który posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na fakt pobierania przez skarżącą renty rodzinnej po zmarłym mężu oraz emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę. dc
II SA/Łd 171/21
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. odmówił K.B. przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad synem P. B.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał przepis art. 17 ust. 1 oraz ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że dnia 31.07.2020 r. K.B. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, do którego załączyła orzeczenie z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] zaliczające jej syna do znacznego stopnia niepełnosprawności; orzeczenie wydano na stałe, wniosek o wydanie orzeczenia został złożony 24.11.2016 r. Z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27.10.2020 r. wynika, iż od 26.01.2017 r. Pani K.B. ma przyznaną rentę po zmarłym mężu, a od 03.08.2014 r. ma również przyznaną emeryturę. ZUS wypłaca wnioskodawczyni rentę rodzinną, jako świadczenie korzystniejsze, a powyższe stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń, określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), zwana dalej "u.ś.r.". Stosownie do przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Negatywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone są w art. 17 ust. 5 u.ś.r., zarówno w odniesieniu do osoby sprawującej opiekę, jak i osoby wymagającej opieki. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (art. 17 ust. 5 pkt1l lit. a u.ś.r.).
Według art. 17 ust. 3 u.ś.r. wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w 2020 r. wynosiła 1.830,00 zł - obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2019 r. w sprawie kwoty świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2020 (M.P. z 2019 r., poz. 1067), a w roku 2021 r. świadczenie pielęgnacyjne wynosi 1.971,00 zł - obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2020 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2021 (M.P. z 2020 r., poz. 1031).
Z akt sprawy przekazanych Kolegium wynika, iż syn skarżącej P.B. (ur. [...].06.1987 r.) orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...].01.2017 r. Nr [...] został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, niepełnosprawność istnieje od urodzenia, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 24.11.2016 r. Okolicznością niekwestionowaną jest również, iż skarżąca od 26.01.2017 r. ma przyznaną rentę rodzinną po zmarłym mężu, wynoszącą obecnie 4.500,28 zł brutto, ma także przyznaną emeryturę z wieku powszechnego od 03.08.2014 r., która obecnie wynosiłaby 1.529,65 zł. Ponieważ zgodnie z art. 95 ustawy emerytalnej, może być wypłacane tylko jedno świadczenie, wyższe lub wybrane, skarżącej jest wypłacana renta rodzinna, będąca świadczeniem korzystniejszym (dowód; pismo ZUS Oddział w Z. z dnia 27.10.2020 r. znak: [...]).
Kwestią sporną jest możliwość przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na syna, pomimo pobierania świadczenia rentowego.
Odnosząc się do przesłanek odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Kolegium wskazało na treść art. 17 ust. 1 u.ś.r., według którego istotną cechą osób, będących adresatami zawartej tu normy prawnej określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodźmy i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wskazuje na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, "że narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie. Sądy dając prymat wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej nad dotychczas przyjmowaną wykładnią językową tego przepisu akcentowały istotną zmianę relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do tego świadczenia." W obecnych realiach pozbawienie w całości świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi otrzymującemu świadczenie niższe nie znajduje uzasadnienia w dyrektywach wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej i narusza konstytucyjną zasadę równości. Stanowisko takie zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, a także w wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Go 833/18, z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 137/19 oraz z 12 września 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 472/19; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").
Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny została zróżnicowana w ten sposób, że tych którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. ustawodawca pozbawił świadczenia pielęgnacyjnego, a tym którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. pozwolił wybrać świadczenie pielęgnacyjne i wreszcie przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. Stanowisko takie zostało wyrażone www. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2019 r., a także w ww. wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. akt SA/Go 833/18, z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 137/19 oraz z 12 września 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 472/19 (publ. CBOSA).
Kolegium zgadzając się ze stanowiskiem sądów wyrażonym w ww. orzeczeniach, że odstąpienie od wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. nie może doprowadzić do sytuacji, w której dana osoba pobierałaby świadczenie pielęgnacyjne i emeryturę, podziela również stanowisko wyrażone przez WSA w Poznaniu w wyrokach z dnia 14 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Po 662/19, z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Po 697/19 oraz z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Po 827/19, iż nie można zaakceptować takiej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., która sprowadzałaby się do odmowy jego zastosowania i wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego stanowiącego różnicę między wysokością emerytury netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne), a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Wypłata różnicy pozostaje bowiem w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. W orzecznictwie niektórych wojewódzkich sądów administracyjnych zauważa się, że praktyka taka spowodowałaby również wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalne - rentowe (por. wyrok WSA w Poznaniu z 13 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 824/19 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1265/19).
Powyższe przemawia za celowością przyjęcia rozwiązania polegającego na umożliwieniu osobom spełniającym warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a pobierającym emeryturę, wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalne - rentowego (por. wyrok WSA w Olsztynie z 30.06.2020 r. sygn. akt II SA/Ol 323/20, LEX nr 3033710, wyrok NSA z 10.08.2020 r. sygn. akt I OSK 487/20, LEX nr 3046164).
W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53 ze zm.), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń -wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.
Osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, co już wyżej wskazano, iż skarżąca od 26.01.2017 r. ma przyznaną rentę rodzinną po zmarłym mężu, która wynosi 4.500,28 zł brutto oraz od 03.08.2014 r. emeryturę w wysokości 1.529,65 zł brutto. ZUS wypłaca skarżącej świadczenie korzystniejsze, tj. rentę rodzinną. Nie ulega wiec wątpliwości, że skarżąca korzysta ze świadczenia rentowego, które - wbrew argumentacji odwołania - znacznie przewyższa świadczenie pielęgnacyjne wynoszące obecnie 1.971,00 zł. Przejście więc z systemu świadczeń emerytalno -rentowych do świadczeń rodzinnych byłoby dla skarżącej niekorzystne.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata podniosła zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna renty rodzinnej stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu.
Na wstępnie należy dodatkowo wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 oraz art. 120 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że orzekający w niniejszym składzie sąd nie podziela stanowiska organów administracji, co do bezwzględnego wykluczenia możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., w przypadku nabycia prawa do emerytury, renty czy renty rodzinnej. Jak wynika bowiem z najnowszego orzecznictwa sądów administracyjnych osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a jednocześnie pobiera powyższe inne świadczenie, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury lub renty rodzinnej na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Taka sytuacja eliminuje bowiem negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w postaci posiadania prawa do innego świadczenia. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z powołanego wyżej przepisu, musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury/renty skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 659/20 – dostępny w CBOSA).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że świadczenie, o które ubiega się skarżąca nie jest świadczeniem dodatkowym, a podstawowym, nie może zatem funkcjonować obok pobieranego świadczenia w postaci renty rodzinnej.
Co więcej, w ocenie tut. Sądu możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w razie zbiegu prawa do świadczenia emerytalnego czy renty rodzinnej nie dotyczy wszystkich sytuacji. Nie można bowiem tracić z pola widzenia istoty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a przede wszystkim celu w jakim jest ono przyznawane. Stosownie bowiem do art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem dla osób rezygnujących z pracy zawodowej, którzy przejmują na siebie realizację zadań Państwa w zakresie opieki nad osobami niepełnosprawnymi. Konieczność sprawowania opieki musi zatem wiązać się z utratą uzyskiwanych dochodów. Takie rozwiązanie nie budzi zastrzeżeń, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne ma charakter subsydiarny, częściowo rekompensujący utracony zarobek osoby aktywnej zawodowo wychodzącej z rynku pracy oraz ponoszącej zwiększone wydatki na opiekę nad niepełnosprawnym. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną.
Z powyższego wynika wniosek, że osoba, która nabyła prawo do świadczenia emerytalnego/renty ma prawo ubiegania się o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, ale wyłącznie w sytuacji, gdy nabycie świadczenia emerytalnego nastąpiło w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, np. osoba uzyskała wcześniejszą emeryturę na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (t.j. Dz. U. Nr 28, poz. 149 ze zm.). W takiej sytuacji nabycie prawa do wcześniejszej emerytury może być utożsamiana z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Natomiast nabycie emerytury wyłącznie w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego nie uprawnia, zdaniem Sądu, do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, bowiem brak jest w takiej sytuacji związku między nabyciem świadczenia emerytalnego a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. O takim związku nie sposób również mówić w przypadku renty rodzinnej po zmarłym małżonku.
Nie ulega wątpliwości, że skarżąca pobiera rentę rodzinną. Zatem świadczenie to nie zostało skarżącej przyznane w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W niniejszej sprawie konieczność sprawowania opieki nie wiązała się w żaden sposób z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a więc z utratą uzyskiwanych przez skarżącą dochodów. Nie ma bowiem w tym przypadku miejsca potrzeba rekompensaty przez Państwo utraconych przez skarżącą dochodów.
Skoro zatem w niniejszej sprawie nie zaistniała podstawowa przesłanka uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy z zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem, co wynika wprost z art. 17 ust. 1 u.ś.r., to stwierdzić należy, że skarżącej nie przysługuje prawo do uzyskania wnioskowanego świadczenia.
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło