II SA/Łd 1723/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie NSA Janusz Nowacji (spr.), Asesor Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. na podstawie art.25 ust.1 pkt.8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej/Dz.U. nr 72 poz.802 z późn. zm./ oraz art.108 kpa zwolnił Z.S. ze służby z dniem [...] i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.25 ust.1 pkt.8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej/Dz.U. nr 72 poz.802 z późn. zm./ funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w przypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Wobec tego, iż przeciwko Z.S. Prokuratura Okręgowa w Ł. skierowała akt oskarżenia do Sądu Rejonowego w S. o czyn z art.228 § 3 i 5 kk w związku z art.271 § 3 kk w związku z art.11 § 2 i art.12 kk organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Z uwagi na to, iż czyn zarzucony Z.S. narusza ważny interes społeczny w postaci ochrony służby publicznej przed zachowaniami korupcyjnymi jej funkcjonariuszy organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Z.S. wniósł o ponowne rozpoznanie jego sprawy podnosząc, iż przepis art.25 ust.1 pkt.8a wszedł w życie w sierpniu 2003r. zaś akt oskarżenia został wniesiony przeciwko niemu w dniu [...]. W związku z czym przepis ten nie powinien mieć do niego zastosowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.25 ust.1 pkt.8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej/Dz.U. nr 72 poz.802 z późn. zm./ funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w przypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Przepis ten wszedł w życie w sierpniu 2003r. i ustawodawca nie wprowadził żadnych ograniczeń czasowych dla stosowania tego przepisu. W związku z czym winien on mieć zastosowanie także do funkcjonariuszy przeciwko którym wniesiono akt oskarżenia także przed wejściem w życie tego przepisu. Nieracjonalne byłoby bowiem różnicowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy przeciwko którym skierowano akt oskarżenia z uwagi na moment w jakim akt ten został wniesiony. Przepis art.3 ust.1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. nie ma tutaj zastosowania. Słusznie także nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W interesie społecznym leży bowiem odsunięcie od wykonywania zadań funkcjonariuszy na których ciąży zarzut opisany w art.228kk i art. 271kk. Mając to na uwadze organ administracji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Z.S. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż przepis art.25 ust.1 pkt.8a ustawy o Służbie Celnej wszedł w życie 10 sierpnia 2003r. i został wprowadzony ustawą z dnia 23 kwietnia 2003r. Organ celny nie uwzględnił treści art.3 ust.1 tej ustawy zgodnie z którym do postępowań sprzed dnia wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Akt oskarżenia przeciwko skarżącemu został wniesiony w dniu [...] czyli przed dniem wejścia w życie przepisu art.25 ust.1 pkt.8a. W związku z czym nie powinien on mieć zastosowania do skarżącego. Zastosowanie tego przepisu przez organ celny jest naruszeniem zasady domniemania niewinności. Skarżący podniósł nadto, iż nie dopuścił się żadnego przestępstwa. W konkluzji wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ celny w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga Z.S. nie jest zasadna. Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga Z.S. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Postawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz.U. nr 72 poz.802 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.25 ust.1 pkt.8a wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa , ściganego z oskarżenia publicznego. Analiza treści wymienionego przepisu wskazuje, iż w przypadku określonym w art.25 ust.1 pkt.8a zwolnienie funkcjonariusza celnego ma charakter obligatoryjny. Oznacza to, iż organ celny działa wówczas w ramach związania administracyjnego. Sam fakt wniesienia przeciwko funkcjonariuszowi aktu oskarżenia o przestępstwo określone w art.25 ust.1 pkt.8a skutkuje koniecznością zwolnienia go ze służby. Należy zaznaczyć, iż przepis art.25 ust.1 pkt.8a został wprowadzony przepisem art.2 pkt.1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej(Dz.U. nr 120 poz.1122). Konstytucyjność przepis art.2 pkt.1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. była przedmiotem rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny i w wyroku z dnia 19 października 2004r. w sprawie K 1/04 Trybunał uznał, że przepis ten jest zgodny z art.32 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art.42 ust.3 w związku z art.2 Konstytucji (Dz.U. nr 236 poz.2371). W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest fakt, iż w dniu [...] Prokuratura Okręgowa w Ł. wniosła akt oskarżenia przeciwko Z.S. o popełnienie przestępstwa z art.228 w związku z art.271 Kodeksu karnego. Jak wynika z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckie we wrześniu 2004r. wydał wyrok skazujący od którego Z.S. wniósł apelację. Apelacja ta do chwili obecnej nie została rozpoznana. Przestępstwa z art.228 i 271 Kodeksu karnego mają charakter umyślny i są ścigane z oskarżenia publicznego. Skoro zatem przeciwko Z.S. wniesiony został akt oskarżenia o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego to istniała podstawa do jego zwolnienia ze służby celnej, o której mowa w art.25 ust.1 pkt.8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. Niezasadny jest zarzut skarżącego, iż przepis art.25 ust.1 pkt.8a nie powinien mieć do niego zastosowania gdyż wszedł on w życie w sierpniu 2003r.podczas gdy akt oskarżenia przeciwko niemu został wniesiony w dniu [...] czyli przeszło trzy miesiące wcześniej. Przepis art.25 ust.1 pkt.8a wszedł w życie w dniu 10 sierpnia 2003r. czyli po upływie przeszło trzech miesięcy od dnia wniesienia aktu oskarżenia przeciwko Z.S. Okoliczność ta nie oznacza, iż przepis ten nie ma zastosowania wobec skarżącego. Sporny przepis wprowadził nową przesłankę zwolnienia funkcjonariusza celnego jaką jest wniesienie przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Celem tego uregulowania było niedopuszczenie do sytuacji, iż służbę pełniłby funkcjonariusz przeciwko któremu wniesiono akt oskarżenia o przestępstwo umyślne. Sytuacja taka obniżałaby bowiem autorytet organów celnych a tym samym podważałaby zaufanie do działalności organów państwowych. Skoro taki był cel przepisu art.25 ust.1 pkt.8a to należy go interpretować w ten sposób, że stanowi on podstawę zwolnienia ze służby każdego funkcjonariusza przeciwko któremu wniesiono akt oskarżenia bez względu na to kiedy ten akt został wniesiony. Nie miałoby bowiem racjonalnego uzasadnienia zwolnienie tylko tych funkcjonariuszy przeciwko którym akt oskarżenia został wniesiony po 10 sierpnia 2003r. i pozostawienie w służbie celnej tych funkcjonariuszy przeciwko którym ten akt został wniesiony przed tym dniem. Nadto z treści ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. nie wynika aby przepis art.25 ust.1 pkt.8a miał być stosowany tylko do tych funkcjonariuszy przeciwko którym wniesiono akt oskarżenia po 10 sierpnia 2003r. W sytuacji gdyby ustawodawca chciał aby przepis ten dotyczył tylko tych funkcjonariuszy przeciwko którym wniesiono akt oskarżenia po 10 sierpnia 2003r. to wyraźnie zaznaczyłby to w przepisie. Skoro nie ma takiego zastrzeżenia to oznacza, że przepis art.25 ust.1 pkt.8a ma zastosowanie do wszystkich funkcjonariuszy przeciwko którym został wniesiony akt oskarżenia w tym także i tych w stosunku do których akt taki wniesiono przed 10 sierpnia 2003r. Pogląd taki wyraził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 5 kwietnia 2004r. w sprawie 4 II S.A./Ka 2995/03(nie publikowany). Niezasadny jest również zarzut skarżącego, iż przepis art.25 ust.1 pkt.8a nie powinien mieć do niego zastosowania z uwagi na treść przepisu art.3 ust.1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. W myśl art.3 ust.1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. postępowania wszczęte i niezakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych z zastrzeżeniem ust.2. Analiza wymienionego przepisu wskazuje, iż dotyczy on jedynie "postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 10 sierpnia 2003r.". Należy zaznaczyć, iż ustawa z dnia 23 kwietnia 2003r. wprowadziła szereg zmian w postępowaniach uregulowanych w Kodeksie celnym jak również w postępowaniu dyscyplinarnym określonym w ustawie z dnia 24 lipca 1999r. i do tych postępowań ma zastosowanie przepis art.3 ust.1. Postępowania te winny się więc toczyć według dotychczasowych przepisów. Należy tutaj odróżnić postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza oraz postępowanie dotyczące zwolnienia funkcjonariusza ze służby celnej na podstawie art.25 ust.1 pkt.8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. Pierwsze z tych postępowań jest prowadzone w razie naruszenia przez funkcjonariusza obowiązków służbowych i może się ono zakończyć wymierzeniem jednej z kar dyscyplinarnych spośród których najsurowszą jest kara wydalenia ze służby celnej określona w art.63 ust.1 pkt.7 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. Do takiego postępowania ma zastosowanie art.3 ust.1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. W stosunku do skarżącego toczyło się takie postępowanie lecz nie zakończyło się ono orzeczeniem kary dyscyplinarnej. W dniu [...] zostało ono zawieszone zaś w dniu [...] je umorzono. Zupełnie odrębnym postępowaniem jest natomiast postępowanie dotyczące zwolnienia funkcjonariusza ze służby celnej na podstawie art.25 ust.1 pkt.8a. Postępowanie takie zostało uruchomione w oparciu o nowelizację dokonaną ustawą z dnia 23 kwietnia 2003r. a więc nie ma do niego zastosowania przepis art.3 ust.1 tej ustawy gdyż dotyczy on jedynie "postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 10 sierpnia 2003r.". Skoro wobec skarżącego przed dniem 10 sierpnia 2003r. nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie jego zwolnienia na podstawie art.25 ust.1 pkt.8a, bo przepis ten przed tym dniem jeszcze nie obowiązywał, to nie można zastosować do niego art.3 ust.1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. Zarzut skarżącego, iż przepis art.3 ust.1 wymienionej ustawy powinien mieć do niego zastosowanie nie jest zasadny. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd oddalił skargę Z.S.