II SA/Łd 174/16

Dnia 19 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. LS II SA/Łd 174/16 U Z A S A D N I E N I E W dniu 28 października 2015 r. M.K. wystąpiła do Centrum Świadczeń Socjalnych o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest matką samotnie wychowującą dziecko – H.R. Do wniosku załączona została kopia pozwu o alimenty z dnia 5 października 2015 r., przeciwko ojcu dziecka – A.R., złożonego do Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w dniu 15 października 2015 r. wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia roszczenia w terminie tygodniowym oraz o nadanie z urzędu klauzuli wykonalności postanowieniu o zabezpieczeniu powództwa. Decyzją z dnia [...] 2015 r. Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 4, art. 5 ust. 1, art. 6, art. 7 ust. 5, art. 8, art. 9 i art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r., poz. 114 z późn. zm.), odmówił M.K. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko – H.R. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona wychowuje samotnie córkę, jednak nie ma zasądzonych alimentów, zatem brak podstaw do przyznania świadczeń. W odwołaniu od powyższej decyzji M.K. podniosła, że jest uprawniona do świadczenia z uwagi na istniejące postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] –[...] w Ł. z dnia [...] w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia roszczenia o alimenty poprzez zobowiązanie ojca dziecka do łożenia na utrzymanie H.R. przez czas trwania postępowania kwoty po 700 zł miesięcznie, płatnej do rąk M.K., rozpoczynając od daty wydania postanowienia i nadania postanowieniu klauzuli wykonalności. Decyzją z dnia [...] 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że brak zasądzenia świadczenia alimentacyjnego, wobec niezaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyłączał możliwość przyznania świadczenia rodzinnego, a w konsekwencji i dodatków do tego świadczenia. Zabezpieczenie powództwa o alimenty nie jest bowiem równoznaczne z ich zasądzeniem. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.K. podniosła m.in. zarzut naruszenia art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne przyjęcie, że zaopatrzone w klauzulę wykonalności postanowienie o zabezpieczeniu świadczeń alimentacyjnych nie stanowi o zasądzeniu świadczenia alimentacyjnego i odmowę przyznania prawa do świadczeń rodzinnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej wskazane. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] 2015 r. odmawiającą M.K. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko wraz z dodatkiem. Dokonując analizy sprawy tut. Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało po rozpatrzeniu odwołania M.K., które zostało wniesione z naruszeniem art. 129 § 2 w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych decyzja organu I instancji z dnia [...] 2015 r. doręczona została skarżącej w dniu 25 listopada 2015 r. Termin do złożenia odwołania upływał zatem z dniem 9 grudnia 2015 r. Z akt administracyjnych wynika również bezspornie, że odwołanie zostało co prawda nadane w dniu 8 grudnia 2015 r., jednak nadanie to nastąpiło w placówce In Post. Zgodnie natomiast z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin do dokonania czynności w postępowaniu uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012r., poz. 1529). Operatorem wyznaczonym była zaś, na podstawie art. 178 ust. 3 ustawy Prawo pocztowe, w roku 2015 (do dnia 1 stycznia 2016 r.) Poczta Polska S.A. z siedzibą w Warszawie. Oznacza to, że o zachowaniu terminu do dokonania czynności decydować mogło wyłącznie nadanie przesyłki w placówce Poczty Polskiej, nie zaś In Post. W konsekwencji dla ustalenia, czy został zachowany termin do wniesienia odwołania koniecznym było stwierdzenie, czy przed upływem terminu odwołanie wpłynęło do organu I instancji, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie. Jak wynika z prezentaty na odwołaniu, pismo to wpłynęło do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. w dniu 10 grudnia 2015 r., a więc już po upływie terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrzyło odwołanie, które zostało wniesione z uchybieniem terminu. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby strona występowała z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem wyjaśnienia wymaga, że postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości i dopiero czynność strony, którą jest skuteczne wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie zostały przewidziane dla organu odwoławczego w przepisach art. 138 k.p.a. Ustalenie, że odwołanie zostało wniesione z naruszeniem art. 129 § 2 k.p.a., wobec braku wniosku o przywrócenie terminu, obliguje zaś organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., nie uprawnia zaś do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 Sędziów z dnia 12 października 1998 r., OPS 11/98 (ONSA 1999/1/4) rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, które korzysta z ochrony trwałości. Reasumując, wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło na skutek rażącego naruszenia art. 129 § 2 k.p.a., co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. AG