II SA/Łd 1743/03

WyrokWSA w Łodzi2004-09-13

Skład orzekający: Janusz Furmanek, Irena Krzemieniewska, Czesława Nowak-Kolczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję przyznającą zasiłek przedemerytalny na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli taka zmiana naruszałaby przepisy prawa materialnego dotyczące wysokości tego zasiłku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli taka zmiana prowadziłaby do naruszenia przepisów prawa materialnego. Przepis ten nie upoważnia do zastępowania bezwarunkowych rozwiązań prawnych oceną słusznościową, taką jak interes społeczny czy słuszny interes strony. W przypadku, gdy prawo materialne w sposób bezwarunkowy określa wysokość świadczenia, zmiana decyzji w tym zakresie na podstawie art. 155 k.p.a. jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Skarżąca G. K. wniosła o zmianę ostatecznej decyzji przyznającej jej zasiłek przedemerytalny, domagając się podwyższenia jego wysokości do 160% kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, uznając, że skarżąca nie spełnia warunków określonych w przepisach prawa materialnego, które uzasadniałyby przyznanie zasiłku w podwyższonej wysokości. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując naruszenie zasady równości wobec prawa i powołując się na inne przypadki przyznania wyższego zasiłku. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska,, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2004 na rozprawie sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej zasiłku przedemerytalnego o d d a l a s k a r g ę 3 II SA/Łd 1743/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] , po rozpatrzeniu odwołania G. K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o .... zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 54 poz. 1793) w związku z art. 37j ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 6c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. nr 58 poz. 514 ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] Nr [...] orzekającą o odmowie zmiany własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] Nr [...] Jak wynika z załączonych akt administracyjnych G. K. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. i złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w dniu 27 grudnia 2001 r. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o przyznaniu G. K. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 28 grudnia 2001 r. w wysokości 572,10 zł miesięcznie. W dniu 22 lipca 2003 roku G. K. złożyła wniosek o zmianę w/w decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 kpa. W uzasadnieniu wskazała, że nie ma jakichkolwiek przepisów szczególnych, które sprzeciwiałyby się zmianie decyzji ostatecznej, a za zmianą tej decyzji przemawia słuszny interes strony. Wnosiła o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta Powiatu [...] odmówił zmiany własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] Nr [...] W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z uwagi na to, iż powiat [...] nie należy do powiatu uznanego za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, nie ma podstaw do przyznania G. K. zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 %. Ponadto organ wskazał, że od 1 stycznia 2001 roku nie obowiązuje przepis, który przyznawał zasiłek w wysokości 160 % osobie nie zamieszkałej w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła G. K. W uzasadnieniu wyjaśniła, że otrzymując decyzję z dnia [...] o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego nie była świadoma, iż jest to zasiłek w wysokości 120 %, a nie 160 % . Takiej informacji bowiem nie było w decyzji. Dlatego wcześniej nie odwoływała się, gdyż jej przełożeni zapewniali ją, że otrzymała zasiłek w wyższej wysokości. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] , po rozpatrzeniu odwołania G. K., utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] orzekającą o odmowie zmiany własnej decyzji ostatecznej z [...] Nr [...] W uzasadnieniu organ administracji stwierdził, że G. K. nie spełnia warunków określonych w przepisie art. 37 j ust. 3 ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji, uzasadniających przyznanie zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości tj. 160% kwoty zasiłku podstawowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 37j ust. 2, powołanej ustawy, statuował generalną zasadę, że wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1. Wyjątek od tej zasady określono w ust. 3 tego przepisu, stanowiąc iż zasiłek w wysokości 160% zasiłku podstawowego przysługuje dla osoby zamieszkałej w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania w powiatach (gminach) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zasiłek ten przysługuje również w przypadku, gdy w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego powiat (gmina) został wykreślony z wykazu powiatów (gmin) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Organ rozpoznający sprawę stwierdził, że G. K. w okresie od 15 czerwca 1982 r. do 20 grudnia 2001 r. była zatrudniona w A. S.A. w Ł. Stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Mimo to, w ocenie organu, G. K. nie spełnia warunków uzasadniających przyznanie zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości tj. 160% kwoty zasiłku podstawowego. Zainteresowana jest bowiem mieszkanką Z., a powiat [...] ,w dniu nabycia przez nią prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania, nie posiadał statusu powiatu uznanego za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym (załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym – Dz. U. Nr 110 z 1999 r., poz. 1264; Dz. U. Nr 120 z 2000 r., poz. 1270; Dz. U. Nr 151 z 2001 r., poz. 1702). Dlatego też organ odwoławczy uznał, że G. K. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. tj. w dniu 27 grudnia 2001 r. nie spełniała przesłanek określonych w art. 37j ust. 3 wyżej powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i nie ma podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji organu l instancji. Od powyższej decyzji skargę do sądu administracyjnego wniosła G. K., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jej sytuacja prawno – faktyczna jest taka sama jak osób, które zostały zwolnione ze spółki A. S.A., a następnie we wrześniu 2002 roku otrzymały wyroki, na mocy których Starosta [...] zmienił decyzje i przyznał im zasiłek w wyższym wymiarze. W ocenie skarżącej, z uwagi na zasadę określoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji "Wszyscy ludzie są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne", powinna ona także uzyskać zasiłek w wysokości 160%. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, że skarga G. K. wniesiona została w dniu 13 listopada 2003 r. i do dnia 1 stycznia 2004 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia. Postawą prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślić należy, iż możliwość zastosowania art. 155 kpa w konkretnej sprawie należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego w tym znaczeniu, iż zmiana lub uchylenie decyzji musi pozostawać w zgodności z tymi przepisami. Nadto wzruszenie decyzji na podstawie art. 155 kpa dotyczy tylko takich decyzji, które mają charakter uznaniowy. Przepis art. 155 kpa nie upoważnia natomiast do naruszenia przepisu prawa materialnego i zastępowania go elementami oceny o charakterze słusznościowym , jakim jest interes społeczny lub słuszny interes strony. W sytuacji gdy przepis prawa materialnego przewiduje w sposób bezwarunkowy jakieś rozwiązanie, to przepis art. 155 kpa nie ma zastosowania. W przeciwnym razie oznaczałoby to bowiem możliwość zmiany decyzji z naruszeniem prawa materialnego tylko w oparciu o względy słusznościowe określone w art.155 kpa, co jest rzeczą niedopuszczalną. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 1 marca 1996 r. w sprawie III S.A. 362/95 (Monitor Podatkowy nr 3 z 1997 r. poz. 78), z dnia 13 grudnia 1996 r. w sprawie III S.A. 1207/95 (Lex nr 27431), z dnia 17 grudnia 1997 r. w sprawie III S.A. 988/96 (Lex nr 35897), z dnia 4 października 1999 r. w sprawie IV S.A. 1434/97 (Lex nr 48678), z dnia 4 października 1999 r. w sprawie IV S.A. 1459/97 (Lex nr 47884). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach. W rozpoznawanej sprawie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) w części dotyczącej zasad przyznawania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% zasiłku podstawowego nie przewidują sytuacji, aby organ administracji miał możliwość wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Zgodnie z treścią art. 37j ust. 3 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o zasiłek, wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosiła 160% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1, dla osoby zamieszkałej w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania w powiatach uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zasiłek ten przysługuje również w przypadku, gdy w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego powiat (gmina) został wykreślony z wykazu powiatów (gmin) uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem. W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną jest, że G. K. była zatrudniona w A. Spółce Akcyjnej w Ł. od dnia 15 czerwca 1982 roku do 20 grudnia 2001 roku, kiedy to stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Jednakże, jak wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 roku w sprawie powiatów (gmin) zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym (Dz. U. z 1999 r. nr 110 poz. 1264 ze zm.) powiat [...] , którego mieszkanką , w dacie rejestracji, była skarżąca nie był uznany za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem, a więc przepis art. 37j ust. 3 powołanej ustawy nie miał zastosowania . Przyznanie prawa do podwyższonego zasiłku jest możliwe tylko w razie spełnienia przesłanek określonych w przepisie art. 37j ust. 3. Organ administracji jest związany treścią tego przepisu i nie może przyznać podwyższonego zasiłku w sytuacji gdy przesłanki te nie są spełnione. Organ administracji na podstawie art. 155 kpa nie może zmienić własnej decyzji naruszając przepis prawa materialnego i rozstrzygnięcia oprzeć na ocenie o charakterze słusznościowym, jakim jest interes społeczny lub słuszny interes strony. Okoliczność podnoszona przez skarżącą, iż sześciu pracowników zwolnionych z firmy "A" S.A. w tych samych okolicznościach, otrzymało zasiłek przedemerytalny w podwyższonej wysokości, nie mogła zostać wzięta pod uwagę przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Każda decyzja administracyjna wiąże organy administracji publicznej tylko w sprawie, będącej przedmiotem jej rozstrzygnięcia. Również orzeczenia sądu administracyjnego, które zapadły w indywidualnych sprawach, nie mogą stanowić podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, gdyż orzeczenia te wiążą jedynie w sprawach będących przedmiotem rozpoznania sądu. Reasumując, Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Na podstawie art. 155 kpa nie można zmienić decyzji, jeżeli zmiana taka stanowiłaby naruszenie prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie, zmiana wnioskowana przez skarżącą naruszałaby przepis art.37j ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organy administracji zatem słusznie doszły do wniosku, iż brak jest podstaw do zastosowania art. 155 kpa. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło