II SA/Łd 175/12

WyrokWSA w Łodzi2012-03-27

Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Grzegorz Szkudlarek, Renata Kubot-Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, przeprowadzona na podstawie regulacji niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa, może być uznana za zgodną z prawem przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Ocena projektu złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, przeprowadzona na podstawie regulacji niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa, nie może być uznana za zgodną z prawem przez sąd administracyjny, nawet jeśli te regulacje obowiązują tymczasowo na mocy odroczenia utraty mocy przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a brak podstawy prawnej w systemie źródeł prawa uniemożliwia taką kontrolę.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła protest od etapu oceny merytorycznej projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego. Zarząd Województwa Łódzkiego oddalił protest, uznając ocenę za prawidłową. Spółka wniosła skargę do WSA w Łodzi, zarzucając naruszenie prawa materialnego i błędną ocenę wniosku. WSA w Łodzi zawiesił postępowanie z uwagi na pytania prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z Konstytucją. Po podjęciu postępowania, Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i zasądził od Zarządu Województwa Łódzkiego na rzecz A Spółki Jawnej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2012 roku sprawy ze skargi A Spółki Jawnej z siedzibą w Z. na oddalenie protestu od etapu oceny merytorycznej projektu złożonego w konkursie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 dokonanego uchwałą Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo; 2. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz A Spółki Jawnej z siedzibą w Z. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uchwałą z dnia [...] r. [...] Zarząd Województwa Ł., działając na podstawie art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1590 ze zm.), art. 30b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 84, poz. 712 ze zm.), uchwały nr 1167/08 Zarządu Województwa Ł. z dnia 1 sierpnia 2008 r. w sprawie: przyjęcia Podręcznika Procedur wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013 zmienionej uchwałą Nr 236/09 Zarządu Województwa Ł. z dnia 25 lutego 2009 r. w sprawie: zmiany Uchwały Zarządu Województwa Ł. Nr 1167/08 z dnia 1 sierpnia 2008 r. w sprawie: przyjęcia Podręcznika Procedur wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013 oraz uchwały nr 437/09 Zarządu Województwa Ł. z dnia 1 kwietnia 2009 r. w sprawie przyjęcia Zasad procedury odwoławczej w ramach RPO WŁ na lata 2007-2013 - oddalił protest Przedsiębiorstwa A. Spółka Jawna z siedzibą w Z. gmina B. od etapu oceny merytorycznej projektu nr: WND-RPLD.03.02.00-00-144/10 pod nazwą "Podniesienie innowacyjności PPH A. Spółka Jawna i wdrożenie do produkcji efektów działań BiR poprzez zakup nowoczesnych maszyn i urządzeń wytwórczych" złożonego w konkursie dla naboru nr: RPLD.03.02.00-7/10 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej III Gospodarka, innowacyjność, przedsiębiorczość, Działanie III.2 Podnoszenie innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013. W uzasadnieniu uchwały Instytucja Zarządzająca wskazała, że wniosek o dofinansowanie wskazanego wyżej projektu złożony został przez Przedsiębiorstwo A. Spółka Jawna z siedzibą w Z. gmina B., w dniu 3 marca 2010 r. Przedmiotowy wniosek został pozytywnie oceniony pod względem zgodności z kryteriami formalnymi, a następnie przekazany do oceny merytorycznej przez Komisję Konkursową. Ocena merytoryczna wniosku została przeprowadzona zgodnie z Zasadami wyboru projektów w trybie konkursu zamkniętego w ramach RPO WŁ 2007-2013, niezależnie przez dwóch członków Komisji Konkursowej, bez konieczności wyznaczania dodatkowego członka Komisji Konkursowej ze względu na znaczną różnicę w ocenie. Przedmiotowy wniosek został następnie pozytywnie oceniony pod względem zgodności z kryteriami merytorycznymi dostępu, w związku z czym podlegał ocenie w oparciu o kryteria merytoryczne ogólne i szczegółowe. Zgodnie z Zasadami wyboru projektów w trybie konkursu zamkniętego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013, projekt uzyskuje pozytywną ocenę i zostaje wpisany na listę rankingową projektów, jeżeli uzyska co najmniej 60% punktów w ramach kryteriów ogólnych i szczegółowych. Z uwagi na fakt, iż rzeczony projekt uzyskał 57,67% punktów, ocena merytoryczna rozważanego wniosku o dofinansowanie projektu zakończona została wynikiem negatywnym. Na podstawie art. 30a ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Instytucja Pośrednicząca II stopnia pismem z dnia 24 sierpnia 2010 r. poinformowała wnioskodawcę o negatywnej ocenie merytorycznej projektu wraz z uzasadnieniem wyników oceny projektu oraz pouczeniem o możliwości wniesienia protestu do Instytucji Zarządzającej RPO WŁ w terminie 14 dni od otrzymania informacji o wynikach przeprowadzonej oceny wniosku o dofinansowanie przedmiotowego projektu. W dniu 9 września 2010 r. Spółka złożyła do Instytucji Pośredniczącej II stopnia protest, dotyczący negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu o nr: WND-RPLD.03.02.00-00-144/10. Zgodnie z Zasadami procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013, Instytucja Pośrednicząca II stopnia dokonała wstępnej weryfikacji środka odwoławczego stwierdzając, iż protest złożony został z zachowaniem przewidzianego terminu i w dniu 16 września 2010 r. przekazała do Instytucji Zarządzającej RPO WŁ w/w protest wraz z przedmiotowym wnioskiem o dofinansowanie projektu, listami sprawdzającymi oraz korespondencją dotyczącą oceny wniosku o dofinansowanie projektu. Według opinii Instytucji Zarządzającej, protest złożony został w sposób zgodny z pouczeniem, bowiem wnioskodawca prawidłowo wskazał dane dotyczące składającego protest, dane projektu, którego protest dotyczy oraz zarzuty, określające jakie elementy wniosku są kwestionowane wraz z ich uzasadnieniem. W przedmiotowym środku odwoławczym wnioskodawca podniósł zarzuty przeciwko następującym kryteriom oceny merytorycznej: I. Kryteria merytoryczne ogólne t.j. stopień komplementarności i kompleksowości z innymi przedsięwzięciami. II. Kryteria merytoryczne szczegółowe, a mianowicie: 1) obecność w projekcie powiązań kooperacyjnych przedsiębiorstwa, 2) wykorzystanie w projekcie elementów prowadzonych bądź zakupionych przez beneficjenta wyników prac B+R, 3) projekt zakłada wdrożenie technologii unikatowej na skalę światową. Ustosunkowując się do zarzutu, dotyczącego kryterium merytorycznego ogólnego, a więc stopnia komplementarności i kompleksowości z innymi przedsięwzięciami, Instytucja Zarządzająca uznała, że zarzut w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem eksperci zgodnie z dokumentami aplikacyjnymi w przyznanej punktacji uwzględnili, iż realizacja projektu zapewnia kompleksowość w osiągnięciu celu, projekt jest komplementarny z innym projektem realizowanym przez wnioskodawcę (pkt C. 11.1 formularza wniosku o dofinansowanie projektu), jednakże nie jest on realizowany w partnerstwie/kooperacji/współpracy. Niezasadny jest również zarzut, dotyczący kryteriów merytorycznych szczegółowych a odnoszący się do obecności w projekcie powiązań kooperacyjnych przedsiębiorstwa. W złożonym środku odwoławczym wnioskodawca stwierdził, że we wniosku o dofinansowanie projektu wskazał na powiązania kooperacyjne co najmniej z dwoma przedsiębiorstwami. Z dokumentacji aplikacyjnej wynika natomiast, że strona deklaruje powiązanie kooperacyjne z Przemysłowym Instytutem Maszyn Rolniczych w P., jednak brak jest stosownych dokumentów potwierdzających tę współpracę. W przekonaniu Zarządu Województwa Ł. wadliwy jest ponadto zarzut, dotyczący wykorzystania w projekcie elementów prowadzonych bądź zakupionych przez beneficjenta wyników prac B+R. Jak wynika z dokumentacji aplikacyjnej Spółka wskazała, że realizacja niniejszego projektu pozwoli na wdrożenie do produkcji produktu, którego koncepcję opracowano w oparciu o prace badawczo - rozwojowe prowadzone przy współudziale Przemysłowego Instytutu Maszyn Rolniczych w P. (Załącznik nr 22 do wniosku o dofinansowanie projektu - opinia o innowacyjności). Jednakże z przedmiotowej opinii nie wynika okres w jakim zostały wykonane prace badawczo - rozwojowe. Zasadny jest natomiast – w ocenie Instytucji Zarządzającej - zarzut dotyczący kryterium merytorycznego szczegółowego t.j, okoliczności, że projekt zakłada wdrożenie technologii unikatowej na skalę światową, ponieważ jeden z Ekspertów nie uwzględnił w ocenie przedmiotowego kryterium opinii o innowacyjności (Załącznik nr 22 do formularza wniosku o dofinansowanie projektu), zgodnie z którą projekt zakłada wdrożenie technologii, której stopień rozprzestrzeniania się na świecie nie przekracza 15%. Reasumując, Zarząd Województwa wskazał, że wniosek o dofinansowanie projektu w wyniku oceny merytorycznej uzyskał 57,67 % punktów, jednakże uwzględnienie ostatniego z zarzutów nie ma istotnego wpływu na przeprowadzoną ocenę merytoryczną wniosku, ponieważ nie warunkuje możliwości uzyskania przez projekt pozytywnej oceny merytorycznej, tj. uzyskania co najmniej 60% punktów z kryteriów ogólnych i szczegółowych. W tej sytuacji uzasadnione było podjęcie uchwały o oddaleniu protestu. W skardze na powyższą uchwałę Przedsiębiorstwo A. Spółka jawna z siedzibą w Z. wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą oraz zasądzenie kosztów postępowania. Autor skargi zarzucił przeprowadzonej procedurze: 1. naruszenie prawa materialnego, a to przepisu z art. 30b ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (dalej w skrócie ustawa z.p.p.r.) polegające na jego błędnym zastosowaniu, poprzez brak pouczenia Spółki o właściwej instytucji dla wniesienia skargi oraz o wysokości opłaty sądowej od skargi od negatywnego rozstrzygnięcia protestu w przedmiotowej sprawie, sposobie i terminie jej uiszczenia oraz konsekwencjach w przypadku uchybienia jej uiszczenia, podczas gdy taki obowiązek wskazania instytucji właściwej do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie oraz wskazania wysokości wpisu sądowego od przedmiotowej sprawy ciąży na organie administracyjnym. Pouczenie powinno zatem zawierać nie tylko informację, że skarga podlega opłacie ale i winno wskazywać jej wysokość, termin i sposób uiszczenia oraz rygor w razie uchybienia obowiązkowi. 2. dokonanie oceny złożonego wniosku w sposób naruszający prawo, poprzez naruszenie postanowień Kryteriów wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013, zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący Regionalny Program Operacyjny Województwa Ł. na lata 2007-2013 zawartych w Szczegółowym opisie kryteriów wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013 zatwierdzonych Uchwałą Zarządu Województwa Ł. Nr 30/10 z dnia 15 stycznia 2010 roku, polegające na tym, że organ, którego skarga dotyczy w sposób błędny i dowolny dokonał sprawdzenia poprawności oceny i tym samym poprawności przyznanych punktów w części dotyczącej kryteriów merytorycznych ogólnych tj. Stopień komplementarności i kompleksowości z innymi przedsięwzięciami, poprzez przyjęcie, iż fakt nieudowodnionego partnerstwa z innymi podmiotami przez Skarżącego spowodował nieprzyznanie aż połowy możliwych do uzyskania punktów w tym kryterium, gdy kwestia partnerstwa (ewentualnie kooperacji lub współpracy) jest jedynie jednym z sześciu czynników wpływających na ocenę tego właśnie kryterium, zgodnie ze Szczegółowym opisem kryteriów wyboru projektów. Złożony przez Skarżącego projekt zakłada współpracę z podmiotami trzecimi. Chodzi tutaj o współpracę z Przemysłowym Instytutem Maszyn Rolniczych w P. oraz z Federacją Stowarzyszeń A. Współpraca ta de facto ma polegać także na partnerstwie, jednakże umowy w tym zakresie Skarżący zamierzał zawrzeć dopiero po otrzymaniu dotacji. Nie mniej jednak, w złożonym projekcie wskazał na fakt jego realizacji w ramach współpracy, co również potwierdzone zostało przez ekspertów, oceniających złożony wniosek (w uzasadnieniu przyznanej oceny). Ponadto, co istotne, inne czynniki objęte przedmiotowym kryterium zostały spełnione - jak wynika także z uzasadnienia ocen ekspertów. Zatem za niezrozumiały należy uznać fakt przyznania w tym kryterium jedynie 12 pkt, przy czym jak wskazał w uzasadnieniu organ w informacji o wynikach procedury odwoławczej zainicjowanej złożonym protestem, nie przyznanie kolejnych 12 pkt wynika jedynie z tego, że rzekomo projekt nie jest realizowany w formie partnerstwa/kooperacji/współpracy. Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowym kryterium winno zostać przyznane w sumie co najmniej 18 pkt.; 3. dokonanie oceny złożonego wniosku w sposób naruszający prawo, poprzez błędną analizę stanu faktycznego sprawy polegającą na błędnym uznaniu, iż w zakresie kryterium szczegółowego oceny merytorycznej tj. Wykorzystanie w projekcie elementów prowadzonych bądź zakupionych przez beneficjenta wyników prac B+R, w załączonej do wniosku opinii Przemysłowego Instytutu Maszyn Rolniczych w P. nie został wskazany okres, w którym wykonane zostały prace badawczo-rozwojowe (s. 11 skarżonej uchwały), podczas gdy jak wynika z załączonej do wniosku przedmiotowej opinii, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości Przemysłowy Instytut Maszyn Rolniczych w P. wskazuje, iż w latach 2007-2008 we współpracy ze stroną skarżącą realizował projekt celowy ROW-ll-253/2007 Kompaktowy agregat uprawowy o modułowej budowie objęty umową nr II-94/P-106/2006 (wersy 5-7 opinii). W dalszej części przedmiotowej opinii wskazane zostało, że projekt ten dotyczył opracowania, zbudowania oraz przebadania prototypu, a zatem można jednoznacznie stwierdzić, iż projekt polegał na pracach badawczo-rozwojowych i zakończył się w 2008 roku. W związku z powyższym, zdziwienie musi budzić fakt, iż pomimo tak jednoznacznej treści organ w skarżonej uchwale, podtrzymując obniżoną punktację w tym kryterium wskazał, iż właśnie z przedmiotowej opinii nie wynika okres, w którym realizowane były prace badawczo-rozwojowe, tym bardziej, że skarżąca Spółka w części C.11. złożonego wniosku wskazała, że prace te realizowane były w okresie nie dłuższym niż 3 lata. W związku z powyższym, odwołując się w tym zakresie do postanowień Szczegółowego opisu kryteriów wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ł. na lata 2007-2013 w przedmiocie tego kryterium należy wskazać, iż jeśli beneficjent przewiduje wykorzystanie w projekcie wyników prac B+R mających powyżej 1 roku a mniej niż 3 lata, czyli tak jak strona skarżąca w złożonym wniosku, to w tym kryterium należy przyznać 3 pkt na 4 możliwe, a wziąwszy pod uwagę liczbę 2 ekspertów oraz wagę w/w wysokości 2 należy uznać, że w przedmiotowym kryterium projekt Spółki winien otrzymać 12 pkt zamiast 6 pkt; 4. dokonanie oceny złożonego wniosku w sposób naruszający prawo, poprzez niewskazanie przez Zarząd Województwa zakresu zmian w przyznanej ocenie kryterium szczegółowego oceny merytorycznej tj. Projekt zakłada wdrożenie technologii unikatowej na skalę światową, w sytuacji gdy organ uznał w tym zakresie zarzut protestu za zasadny, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że nie ma to istotnego wpływu na przeprowadzoną ocenę merytoryczną. Tymczasem – w ocenie strony skarżącej - w związku z tym, że błędna ocena eksperta została zaniżona o 1 pkt., projekt przy uwzględnieniu ilości ekspertów (2) oraz wagi (2) winien otrzymać 8 pkt. zamiast 6 pkt, czyli ocenę maksymalną, co w świetle podniesionych zarzutów w istotny sposób wpływa na ocenę merytoryczną projektu złożonego przez stronę skarżącą. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania wszczęte pytaniami prawnymi, zadanymi przez: 1. WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1613/09, o treści: czy art. 5 pkt 11, art. 30a ust. 1 i 2, art. 30b ust. 1 i 2 oraz art. 37 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz.U. nr 84 z 2009 r., poz. 712 ze zm.) w zakresie w jakim wyłącza w tym postępowaniu przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) i zezwala – w ramach systemu realizacji programu operacyjnego – na kreowanie systemu środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w trakcie naboru projektów, które pozostają poza konstytucyjnym systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego, jest zgodny z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 oraz art. 87 Konstytucji? – sygn. P 9/10. 2. WSA w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 973/10, o treści - czy art. 5 pkt 11, art. 30b ust. 1 i 2, art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju są zgodne z art. 2, art. 7, art. 31 ust 3, art. 87 i art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej? – sygn. P 1/11. W dniu 21 lutego 2012 r. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 ww. ustawy. Po myśli § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na takiej właśnie zasadzie kontroli sądów administracyjnych poddany został tryb dokonywania przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi oceny projektów, zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. nr 84, poz. 712), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z przepisem art. 30 c ust. 1 ww. ustawy (dodanym na mocy art. 6 pkt 27 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności Dz.U. Nr 216, poz. 1370), po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2011r. w sprawie o sygn.akt P 1/11 (Dz.U. nr 279, poz. 1 1644) uznany został za niezgodny z art. 87 Konstytucji w zakresie w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych, przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Za niezgodne z art. 87 Konstytucji uznane zostały również przepisy: art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 powołanej ustawy w zakresie w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa oraz art. 5 pkt 11 ustawy przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie wyrokiem Trybunału, wymienione wyżej przepisy tracą moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. W uzasadnieniu orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż zakwestionowane regulacje są niezgodne z art. 87 Konstytucji oraz zdecydował o odroczeniu utraty ich mocy obowiązującej o osiemnaście miesięcy. Jak bowiem podniesiono, realizacja wyroku będzie wymagała systemowej interwencji ustawodawcy, polegającej na unormowaniu w aktach powszechnie obowiązującego prawa tych wszystkich dotychczasowych elementów systemów realizacji, które dotyczą bezpośrednio praw i obowiązków uczestników konkursów prowadzonych w ramach regionalnych programów operacyjnych. W praktyce oznacza to możliwość utrzymania – w drodze wyjątku –dotychczasowych zasad w odniesieniu do wszystkich wdrażanych obecnie regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013. Odnosząc się do wpływu odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów na postępowania sądowoadministracyjne, Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji przez osiemnaście miesięcy od ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw zakwestionowane przepisy – o ile wcześniej nie zostaną uchylone bądź zmienione przez ustawodawcę, mimo że obalone w stosunku do nich zostało domniemanie konstytucyjności – winny być stosowane przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy orzekające. Dodatkowo zauważono, że wznawianie postępowań o udzielenie finansowania z programów operacyjnych w związku z niekonstytucyjnością badanych rozwiązań podlega ograniczeniom niezależnym od odroczenia skutków niniejszego orzeczenia. Wynikają one ze specyfiki kontrolowanej materii: nie ma bowiem ani prawnej, ani praktycznej możliwości "odwrócenia" zakończonych konkursów prowadzonych w ramach regionalnych programów operacyjnych, gdyż przyznane na ich mocy ściśle określone środki zostały już rozdysponowane i wypłacone beneficjentom, a częściowo także wydane. Otwieranie na nowo w takiej sytuacji "skonsumowanych" procedur konkursowych i ponowna ocena wszystkich wniosków o finansowanie prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnych praw podmiotów, które uzyskały finansowanie z programów operacyjnych i w dobrej wierze z tego finansowania skorzystały. Tego typu rozwiązanie stanowiłoby drastyczne naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (por. art. 2 Konstytucji), którego nie można zaakceptować jako skutku ubocznego realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Respektowanie art. 87 Konstytucji w sferze polityki rozwoju nie może bowiem odbywać się kosztem pogwałcenia innych przepisów ustawy zasadniczej. Trybunał Konstytucyjny dostrzegł, że w aktualnym stanie prawnym brak jest podstawy prawnej do adekwatnej reakcji organów administracji i sądów administracyjnych w wypadku wznawiania postępowań w związku orzeczeniem o niekonstytucyjności zakwestionowanych przepisów. W szczególności art. 37 ustawy o polityce rozwoju wyłącza stosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: k.p.a.), co jest konsekwencją odmowy uznania informacji o wynikach konkursu i postępowaniu odwoławczym za decyzje administracyjne (por. art. 30g ustawy o polityce rozwoju), zamykając tym samym możliwość utrzymania skutków rozstrzygnięć zapadłych w sposób sprzeczny z prawem na zasadach przewidzianych w tym kodeksie. Odnosi się to również do sądów administracyjnych: rozpatrując skargi złożone na podstawie art. 30c ust. 1 ustawy o polityce rozwoju, wojewódzki sąd administracyjny może wydać wyłącznie orzeczenia wymienione w art. 30c ust. 3, nie ma natomiast możliwości uchylenia jego wyników i powtórzenia całej procedury, mimo że postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone na podstawie aktów niespełniających wymagań określonych w art. 87 Konstytucji. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego oraz rozważania, zawarte w jego motywach rodzi się wątpliwość co do konieczności i możliwości dokonania oceny zgodności z prawem przeprowadzonej procedury oceny projektu skarżącego według wzorca sformułowanego w akcie usytuowanym poza systemem źródeł prawa. Zdaniem Sądu, zakwestionowanie konstytucyjności uregulowań, określających prawa i obowiązki wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego, podważa sens sądowej kontroli procedury konkursowej, nakładając obowiązek dokonywania jej oceny w odniesieniu do regulacji niemającej charakteru normatywnego. Godzi się bowiem podkreślić, że sąd administracyjny dokonuje kontroli przeprowadzonej przez instytucję zarządzającą oceny projektu wnioskodawcy. Ocena ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). W sprawach z zakresu realizacji regionalnych programów operacyjnych, z racji szczątkowej jedynie regulacji ustawowej, kontrola ta w całości opierałaby się zatem na uregulowaniach, określonych w systemach realizacji, nie mających charakteru normatywnego. Odroczenie utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przez Trybunał Konstytucyjny zapisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oceny tej nie zmienia. Nie sytuuje bowiem, owych uregulowań (regulaminów, zarządzań, instrukcji etc.) w systemie źródeł prawa. Tym samym więc brak jest wzorca, w oparciu o który sąd administracyjny władny byłby dokonać kontroli. W istocie więc, zaakceptowanie stanowiska, iż w okresie obowiązywania regulacji, których konstytucyjność została zakwestionowania, sądy administracyjne obowiązane są do jej stosowania, prowadziłaby do swoistej "legalizacji" procedur, pozbawionych oparcia w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Tym niemniej, nawet biorąc pod uwagę uregulowania, zawarte w Zasadach wyboru projektów w trybie konkursu zamkniętego w ramach RPO WŁ na lata 2007-2013 oraz Szczegółowego Opisu Kryteriów Wyboru Projektów w ramach RPO WŁ na lata 2007-2013 trudno zaaprobować, dokonaną przez instytucję zarządzającą ocenę projektu skarżącego. Skoro bowiem wnioskodawca w złożonym proteście podnosił, iż realizuje podlegający ocenie projekt we współpracy z Przemysłowym Instytutem Maszyn Rolniczych w P. oraz Federacją Stowarzyszeń A., za dalece niewystarczajacą uznać należy konstatację zawartą w uchwale z dnia 9 listopada 2010r., iż "projekt nie jest jednak realizowany w partnerstwie/kooperacji/współpracy". Odwoływanie się do punktowej oceny ekspertów, bez wskazania okoliczności, które legły u podstaw dokonanej oceny (punktowej) jest niewystarczające dla uzasadnienia stanowiska instytucji zarządzającej. Powyższa konstatacja dotyczy również oceny wykorzystania w projekcie wyników prac B+R, prowadzonych przez wnioskodawcę lub przez niego zakupionych. Zarzut niewskazania okresu w jakim zostały wykonana prace badawczo – rozwojowe uznać należy za chybiony bowiem, co podkreśla skarżący, w opinii Przemysłowego Instytutu Maszyn Rolniczych w P. wskazano, iż w latach 2007-2008 we współpracy ze skarżącym realizowany był projekt celowy, dotyczący kompaktowego agregatu uprawowego o budowie modułowej. Uznanie zatem wspomnianego projektu za spełniający kryteria B+R skutkować winno rozważeniem przez instytucję zarządzającą modyfikacji dokonanej oceny merytorycznej projektu. Odwołanie się do stanowiska ekspertów, wyrażonego jedynie w formie przyznanej punktacji oraz proste zanegowanie twierdzeń wnioskodawcy, uznać należy za ocenę arbitralną, pozbawioną umocowania nawet w zasadach i procedurach, obowiązujących instytucje zarządzające, składających się na system realizacji, o którym mowa w art. 5 pkt 11 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Konkludując, faktycznie nieweryfikowalna, nieodnosząca się do argumentacji wnioskodawcy, ocena merytoryczna złożonego przezeń projektu, dokonana przez instytucję zarządzającą, uzasadnia wniosek o przeprowadzeniu jej w sposób naruszający "prawo" w rozumieniu art. 30 c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, o czym orzeczono na podstawie cytowanego przepisu. Po myśli art. 200 p.p.s.a. zasądzono zaś na rzecz skarżącej Spółki zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania, na które składają się uiszczony wpis sądowy od skargi (200-zł.), wynagrodzenie pełnomocnika, będącego adwokatem (240,-zł.) oraz opłata od pełnomocnictwa (17,-zł.). W związku natomiast z treścią wyrażonych wyżej poglądów prawnych, formułowanie wytycznych dla organu nastręcza problemy logicznej natury. Przyjęcie bowiem, iż procedura konkursowa opiera się o regulacje niemieszczące się w systemie źródeł obowiązującego prawa, z natury rzeczy nie pozwoli na uznanie, dokonanej w ramach tych procedur oceny projektów, za zgodne z prawem. Obowiązywanie niekonstytucyjnych regulacji, związane z odroczeniem daty utraty ich mocy, obliguje wszakże organy do ich stosowania, zgodnie z wykładnią dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny. B.C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło