II SA/Łd 1755/03

Dnia 27 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 roku rozprawie sprawy ze skargi J. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] nr [...] 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. nr 87, poz. 960 z 2001 r. ze zm.) i art. 138 §1 pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania J. A. od decyzji Burmistrza Gminy A z dnia [...] Nr [...] w sprawie wymeldowania J. A. z pobytu stałego w lokalu przy ulicy A 56 w A. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż Burmistrz Gminy A. orzekł o wymeldowaniu J. A. z przedmiotowego lokalu, z uwagi na fakt niezamieszkiwania. Jako miejsce pobytu wskazano lokal nr 53 położony przy ul. B 11 a. Od powyższej decyzji J. A. wniósł odwołanie do Wojewody [...]. W uzasadnieniu podał, że w przedmiotowym lokalu znajduje się jego centrum życiowe. W lokalu zamieszkuje sam. Fakt zamieszkiwania potwierdzają mieszkający w budynku lokatorzy, oraz wynik wywiadu przeprowadzonego przez Komendę Policji w A. Za lokal uiszcza czynsz. W miesiącu lutym 2003 r. skarżący przebywał w lokalu przy ul. B 11 a z uwagi na chorobę. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zobowiązuje organy gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, między innymi w przypadku, gdy osoba, której postępowanie dotyczy utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu (art. 9 ust. 2 ustawy) i bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W związku z utratą mocy obowiązującej przepisu art. 9 ust. 2 ustawy, orzeczonej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 716) ocenie i wyjaśnieniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia lokalu. Miejscem pobytu stałego osoby jest miejsce, w którym znajduje się jej centrum życiowe. Zamieszkiwanie zaś w lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu i spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych. Poddając ocenie zgromadzony materiał dowodowy, organ odwoławczy uznał, iż J. A. w lokalu tym w ogóle nie zamieszkiwał w rozumieniu art. 6 ustawy, czyli nie skupił w nim swego centrum życiowego. Skarżący swym postępowaniem stwarza jedynie pozory zamieszkiwania w omawianym lokalu. W czasie kontroli meldunkowej przeprowadzonej w spornym lokalu w dniu 4 lipca 2003 r. organ na podstawie zeznań świadków ustalił, że skarżący w miejscu stałego zameldowania nigdy nie przebywał, pojawia się w nim dopiero od niedawna, wyważył drzwi do lokalu, wstawił łóżko i zawiesił firanki. Od czasu do czasu przyjeżdża i wietrzy mieszkanie. Po przeprowadzeniu oględzin lokalu ustalono, iż jest to niewielka izba, podłoga jest w nim zerwana w wielu miejscach, mieszkanie nadaje się do całkowitego remontu. W pomieszczeniu jest tylko stara wersalka. W lokalu brakuje rzeczy codziennego użytku. Ponadto w mieszkaniu nie ma wody i instalacji elektrycznej. Powyższą decyzję J. A. zaskarżył do Naczelnego Sadu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skarżący podał, iż decyzja Wojewody [...] pozbawia go stałego miejsca zamieszkania. Stwierdził ponadto, że przedmiotowy lokal wymaga wprawdzie remontu, ale skarżący nie może zdecydować się na poniesienie takich kosztów skoro nie ma pewności czy jest tam zameldowany na stałe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. nr 87, poz. 960 z 2001 r. ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W tym miejscu podnieść należy, iż w wyroku z dnia 27 maja 2002 r , wydanym w sprawie sygn. akt K 20/01 , którego sentencja została ogłoszona dnia 19 czerwca 2002 r. w Dz. U. nr 78 poz. 716 , Trybunał Konstytucyjny orzekł , że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r nr 87 poz. 960 ze zm. ) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ślad za tym wyrokiem zmianie uległa treść art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, którego treść aktualnie brzmi następująco: organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowo trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. ( zmiana opublikowana w Dz. U. z 2004 r nr 93 poz. 887 ). Obecnie zatem organ administracji zobowiązany jest do badania jedynie przesłanki opuszczenia lokalu. Skoro jednak pozostała do badania jedynie ta przesłanka - organ winien dołożyć należytej staranności w jej zbadaniu, tak aby okoliczności opuszczenia miejsca pobytu nie budziły wątpliwości. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż zarówno okoliczności pobytu jak i okoliczności opuszczenia miejsca pobytu skarżącego nie zostały ustalone w sposób nie budzący wątpliwości. Organ administracyjny przesłuchał jako świadków – teściów skarżącego, żonę skarżącego i byłego najemcę lokalu. Rodzina skarżącego zgodnie twierdziła, iż skarżący mieszka w przedmiotowym lokalu. Organ nie dał wiary tym twierdzeniom tylko dlatego, iż skarżący w czasie przesłuchania w charakterze strony nie posiadał przy sobie kluczy do tego mieszkania i musiał po klucze pojechać do teściów. Zdaniem Sądu w tym składzie nie jest to okoliczności wystarczająca do podważenia twierdzeń świadków. Oprócz byłego najemcy tego lokalu nie przesłuchano innych świadków, w tym np. sąsiadów mieszkających w posesji przy ul. A 56. Organ odwoławczy powołuje się na wyjaśnienia sąsiadki, B. K., ale osoba ta nie została przesłuchana w charakterze świadka. Informacje przekazywane przez sąsiadów pracownikom organu są sprzeczne np.: z notatki służbowej ( bez daty ) dotyczącej kontroli w dniu 4 lipca 2003 r wynika, iż B. K. stwierdziła, że skarżący w miejscu zameldowania nie przebywał, ale pojawia się od niedawna, wyważył drzwi, wstawił łóżko i zawiesił firanki . Stwierdziła także, iż skarżący od czasu do czasu przyjeżdża i wietrzy mieszkanie. Z pisma Komisariatu Policji w A. z dnia 21 czerwca 2003 r wynika, iż skarżący przebywa w miejscu swojego stałego zameldowania, który to fakt potwierdzili sąsiedzi K. W tej sytuacji organ administracji powinien przesłuchać w charakterze świadków przede wszystkim sąsiadów K. Ponadto dokonując kontroli meldunkowej organ winien wziąć pod uwagę fakt iż skarżący prawie cały dzień pracuje, wieczorem je obiad u teściów. Sam skarżący twierdzi, iż w przedmiotowym lokalu jedynie nocuje, ale nie jest to spowodowane koncentracją jego spraw życiowych w innym lokalu, a faktem całodziennej pracy. Nie zostało wyjaśnione w jakich godzinach odbyła się kontrola meldunkowa. Brak kontroli meldunkowej w godzinach wieczornych nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, czy skarżący przebywa w przedmiotowym lokalu, czy też go opuścił. Nie dokonano kontroli meldunkowej w dni wolne od pracy. Dokonując oględzin lokalu organ dopuścił się naruszenia art. 79 § 1 kpa, gdyż skarżący nie był zawiadomiony o terminie oględzin na siedem dni przed terminem. Nie sporządzono protokółu z oględzin , a jedynie sporządzono notatkę, czym organ naruszył art. 67§ 2 pkt. 3 kpa. Z notatki tej wynika, iż jedynym meblem w lokalu jest wersalka , brakuje rzeczy osobistych, pościeli itp. Tymczasem w piśmie Komendanta Komisariatu Policji w A. z dnia 9 października 2003 r. podkreślono zły stan lokalu , ale stwierdzono, że w lokalu znajduje się wersalka oraz pościel i że brak jest możliwości trzymania w tym mieszkaniu rzeczy osobistych. Reasumując – tak zebrany materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie jednoznacznej oceny czy skarżący przebywa w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu czy też opuścił ten lokal. Nie została zatem zbadana przesłanka wynikająca z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.